Tyche (planeta)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Tyche – hipotetyczna planeta krążąca w Obłoku Oorta w Układzie Słonecznym, której istnienie zasugerowano na podstawie analiz trajektorii komet długookresowych[1]. Nazwa obiektu pochodzi od Tyche, greckiej bogini przypadku i szczęścia, dobrej siostry Nemezis[2], i ma charakter nieoficjalny.

Obiekt tego rodzaju mógł nie zostać dostrzeżony przez teleskopy optyczne, natomiast powinien być widoczny na zdjęciach w podczerwieni wykonanych przez teleskop kosmiczny WISE[3][4]. Analizy jego obserwacji opublikowane w 2014 roku wskazują, że takie ciało nie istnieje[5][6].

Brązowy karzeł[edytuj | edytuj kod]

Według naukowców z California Institute of Technology hipotetyczna Tyche może być brązowym karłem oddalonym o tysiące jednostek astronomicznych od Słońca[3]. Nazwa obiektu nawiązuje do starszej hipotezy istnienia Nemesis, gwiazdy towarzyszącej Słońcu[3], której istnienie jest obecnie wykluczone[4][6].

Planeta[edytuj | edytuj kod]

Naukowcy z University of Louisiana John Matese i Daniel Whitmire, którzy wcześniej sugerowali istnienie gwiazdy Nemesis[4], uważają, że Tyche może być gazowym olbrzymem oddalonym o około 15 tys. jednostek astronomicznych od Słońca[1]. Po analizie parametrów orbit 100 komet Matese i Whitmire doszli do wniosku, że w przypadku 20 komet ich pojawienie może być wytłumaczone tylko obecnością dużego ciała niebieskiego, które „wybiło” je z Obłoku Oorta[2]. Masa takiej planety miałaby być około czterokrotnie większa od masy Jowisza. Szacowana temperatura jej powierzchni wynosiłaby około −73 °C[1].

Krytyka[edytuj | edytuj kod]

Nawet naukowcy, którzy postulują istnienie tej hipotetycznej planety, przyznają, że jest bardzo mało przesłanek potwierdzających jej istnienie[3]. Jeszcze bardziej sceptyczni są Matthew Holman z Harvard-Smithsonian Center for Astrophysics i Hal Levison z Southwest Research Institute (oddział w Boulder), którzy uważają, że statystyczne argumenty Metese'a i Whitmire'a nie są przekonujące[7]. Michael E. Brown nie wyklucza istnienia nieznanej planety Układu Słonecznego, ale uważa dane, które analizowali Matese i Whitmire za niedokładne, a ich konkluzje – za niepewne[4].

Kontrargumenty obserwacyjne[edytuj | edytuj kod]

Teleskop kosmiczny WISE, dokonujący przeglądów nieba w podczerwieni, wykrył wiele nieznanych, ciemnych obiektów w galaktycznym sąsiedztwie Słońca, ale nie znalazł dowodów istnienia planety. Możliwości teleskopu pozwalały na wykrycie ciała podobnego do Saturna do 28 tys. jednostek astronomicznych od Słońca, a podobnego do Jowisza do 82 tys. j.a.[5]. Obiekt o masie trzykrotnie większej od Jowisza byłby wykrywalny w odległości przekraczającej 100 tysięcy j.a.[6], poza granicami Obłoku Oorta. Zatem duży gazowy olbrzym, a takim miała być Tyche, nie istnieje w przewidywanej odległości (mniejsze ciała niebieskie nie są wykluczone).

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło Tyche w Wikisłowniku

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Charles Q. Choi: Giant Stealth Planet May Explain Rain of Comets from Solar System's Edge (ang.). space.com, 2010-12-01. [dostęp 2011-02-15].
  2. 2,0 2,1 Lisa Grossman: Dark Jupiter May Haunt Edge of Solar System (ang.). Wired, 2010-11-29. [dostęp 2011-02-17].
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 The Coolest Stars Come Out of the Dark (ang.). NASA. [dostęp 2011-02-15].
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 Nancy Atkinson: About that Giant Planet Possibly Hiding in the Outer Solar System… (ang.). universetoday.com, 2011-02-16. [dostęp 2011-02-17].
  5. 5,0 5,1 Kevin L. Luhman. A Search for a Distant Companion to the Sun with the Wide-field Infrared Survey Explorer. „The Astrophysical Journal”. 781, s. 4, 2014. doi:10.1088/0004-637X/781/1/4. 
  6. 6,0 6,1 6,2 Kevin Luhman, Barbara Kennedy: WISE Satellite finds no evidence for Planet X in survey of the sky (ang.). Pennsylvania State University, 2014-03-07. [dostęp 2014-04-10].
  7. Charles Q. Choi: Astronomers Doubt Giant Planet 'Tyche' Exists in Our Solar System (ang.). space.com, 2011-02-15. [dostęp 2011-02-15].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]