Tykocin

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Tykocin
Rynek w Tykocinie z pomnikiemhetmana Stefana Czarnieckiego
Rynek w Tykocinie z pomnikiem
hetmana Stefana Czarnieckiego
Herb
Herb Tykocina
Państwo  Polska
Województwo  podlaskie
Powiat białostocki
Gmina Tykocin
gmina miejsko-wiejska
Prawa miejskie 1425
Burmistrz Krzysztof Chlebowicz
Powierzchnia 29[1] km²
Populacja (31.12.2012)
• liczba ludności
• gęstość

2010[2]
69 os./km²
Strefa numeracyjna
+48 85
Kod pocztowy 16-080
Tablice rejestracyjne BIA
Położenie na mapie gminy Tykocin
Mapa lokalizacyjna gminy Tykocin
Tykocin
Tykocin
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Tykocin
Tykocin
Ziemia 53°12′20″N 22°46′15″E/53,205556 22,770833Na mapach: 53°12′20″N 22°46′15″E/53,205556 22,770833
Urząd miejski
ul. Złota 2
16-080 Tykocin
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikisłownik Hasło Tykocin w Wikisłowniku

Tykocin (łac. Tykocien, heb. Tiktin, Tyktin, Tuktin, Tikoczin, Tykoczyn) – miasto w województwie podlaskim, w powiecie białostockim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Tykocin, położone w Kotlinie Biebrzańskiej nad Narwią, na zachód od Białegostoku. Tykocin to miasto, gdzie przebywali wielokrotnie w dawnych czasach królowie oraz książęta polscy. Duża liczba zabytków a przede wszystkim zachowany oryginalny układ przestrzenny miasta, z widoczną do dzisiaj granicą części żydowskiej, z oryginalną synagogą (muzeum) powoduje, że miasto jest coraz częściej odwiedzane przez turystów z kraju i zagranicy.

Do 1950 roku miasto było siedzibą gminy Stelmachowo. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. białostockiego. Według danych z 31 grudnia 2012 roku miasto miało 2010 mieszkańców[3]. Tykocin posiada połączenia drogowe z Knyszynem, Białymstokiem i Sokołami.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Początki Tykocina związane są z grodem mazowieckim, znajdującym się w odległości ok. 3 km na południe od obecnego miasta, którego pozostałości zachowane są w pobliżu wsi Sierki i nazywane potocznie Zamczyskiem. W okresie od XI do XIV w. był to mazowiecki gród rzędu kasztelańskiego z podgrodziem. Według badań historyków Tykocin powstał w miejscu przeprawy przez rzekę Narew dla skrócenia szlaku handlowego prowadzącego z Połocka i Wilna w kierunku Poznania i Krakowa. Rozwinął się z osady podgrodowej na pograniczu Mazowsza i Wielkiego Księstwa Litewskiego, na fali kolonizacji polskiej z Mazowsza oraz wskutek rozwoju wymiany handlowej w XIV w. między Polską i Wielkim Księstwem Litewskim.

Prawa miejskie w 1425 r. nadał Tykocinowi książę mazowiecki Janusz I Starszy w oparciu o prawo chełmińskie. Pierwszym wójtem został Piotr z Gumowa. Po powtórnym przejściu pod władztwo litewskie Tykocin stał się centrum rozległych dóbr i podlaską siedzibą możnego rodu litewskiego Gasztołdów. Po bezpotomnej śmierci ostatniego z rodu – Stanisława Gasztołda, dobra nie przeszły na wdowę Barbarę Gasztołdową z Radziwiłłów według prawa koronnego, a na podstawie prawa litewskiego na króla Zygmunta Starego za sprawą możnowładcy litewskiego Jana Hlebowicza konkurującego z rodem Radziwiłłów o władzę w Wielkim Księstwie Litewskim.

Tykocin w ostatnim okresie życia Zygmunta Augusta stał się centrum i siedzibą podlaskich dóbr królewskich. W tykocińskiej twierdzy został umieszczony arsenał Rzeczypospolitej, skarbiec (spoczywały tu między innymi słynne arrasy oraz biblioteka króla Zygmunta Augusta. Po wygaśnięciu dynastii Jagiellonów w 1572 r. Tykocin, obok Knyszyna i Wasilkowa stał się królewszczyzną (starostwem i leśnictwem), pozostając nią do 1661 r., kiedy to wraz z całym starostwem otrzymał go na dziedziczną własność uchwałą sejmową Sejmu Warszawskiego za zasługi dla Rzeczypospolitej Stefan Czarniecki.

Czarniecki odbudował zniszczony w czasie Potopu szwedzkiego zamek i umieścił w nim swój osobisty skarbiec, gromadząc w nim znaczne dobra, które uczyniły jego córki jedną z najlepszych partii w Rzeczypospolitej. Poprzez mariaże córek hetmana, Tykocin wraz ze starostwem stał się własnością Gryfitów Branickich. Braniccy utworzyli w miejscu starostwa hrabstwo tykocińskie, a Tykocin stał się centrum ich podlaskich dóbr. Po pożarze i zniszczeniach wojny domowej o sukcesję między Sasem a Stanisławem Leszczyńskim w XVIII w. Tykocin został gruntownie przebudowany w stylu barokowym.

W czasie zaborów Tykocin znalazł się początkowo pod władzą Prus. W tym okresie Izabela Branicka sprzedała dobra podlaskie rządowi pruskiemu pozostawiając sobie dobra rodowe Gryfitów Branickich w Małopolsce. Pochowana jednak została w Białymstoku. Prusacy zabudowali część rynku przy bożnicy, jednak nie skończyli przebudowy miasta, gdyż po traktacie w Tylży Tykocin i okolice przeszły pod władztwo Rosji.

W roku 1807 Tykocin znalazł się w granicach Księstwa Warszawskiego, zaś w 1815 r. – w granicach Królestwa Polskiego, gdzie pozostawał do roku 1918.

Po II wojnie światowej z powodu zniszczeń utracił prawa miejskie, które odzyskał w roku 1993.

W Tykocinie i okolicach mieszkali Zygmunt Bujnowski oraz Włodzimierz Puchalski, bywała tu Agnieszka Osiecka, zaś filmy tworzyli Jacek Bromski i Michał Kwieciński.

Kalendarium[edytuj | edytuj kod]

Herb Tykocina na powitalnym słupie wjazdowym
Widok na zamek z baszty
Zrekonstruowany zamek w Tykocinie

Zdarzenia związane Tykocinem na przestrzeni wieków[edytuj | edytuj kod]

Starostwo tykocińskie[edytuj | edytuj kod]

Król Zygmunt II August stworzył starostwo i leśnictwo tykocińskie po przejęciu w 1542 roku dóbr tykocińskich wskutek bezpotomnej śmierci Stanisława Gasztołda.

Pomnik hetmana Stefana Czarnieckiego na tykocińskim rynku

Starostowie tykocińscy[edytuj | edytuj kod]

Burmistrzowie tykocińscy[edytuj | edytuj kod]

  • Stanisław Rudkowski - burmistrz tykociński w 1710 roku (na przełomie 1717 -1718)
  • Łukasz Kalinowski - burmistrz tykociński w 1711 roku, 1712 ?, 1713 roku
  • Jan Rogalewski - burmistrz tykociński w 1717 roku, w 1724, 1725
  • Mateusz Ostrowski - burmistrz tykociński w 1726 roku
  • Łukasz Kalinowski - burmistrz tykociński w 1729 roku, 1730, 1731, 1732 roku
  • Stanisław Sokólski - burmistrz tykociński w 1733 roku, 1734 ?, 1735 ?, 1738, 1741, 1742, 1743, 1751 roku
  • Wojciech Kalinowski - burmistrz tykociński w 1738 roku, 1739, 1740, 1753 roku
  • Mikołaj Roszkowski - burmistrz tykociński w 1744 roku, 1745, 1746, 1747, 1748, w 1749 roku
  • Jakub Kalinowski - burmistrz tykociński w 1750 roku, 1752, 1756, 1757, 1758, 1759 roku
  • Antoni Kalinowski - burmistrz tykociński w 1754 roku, 1755, 1773, 1774 roku
  • Józef Milechowicz - burmistrz tykociński w 1760 roku, 24 lutego 1763 roku zatwierdzony ponownie na burmistrza, 1775, 1776, 1777 roku
  • Jakub Milechowicz - burmistrz tykociński w 1762 roku
  • Maciej Milechowicz - burmistrz tykociński w 1788 roku, 1789, 1790 roku
Tykocin na fragmencie mapy - 1790 r.

Prezydenci Miasta[edytuj | edytuj kod]

  • Jan Moroziewicz - prezydent miasta w 1791 roku, 1792, 1793, 1794 roku
  • Ignacy Antonowicz - prezydent miasta w 1795 roku, 1796, 1797, 1798 roku

Hrabstwo tykocińskie (ekonomia tykocińska)[edytuj | edytuj kod]

Historia osadnictwa żydowskiego w Tykocinie[edytuj | edytuj kod]

Pierwsi osadnicy żydowscy osiedli na tych ziemiach w 1522 roku. Było to dziesięć rodzin żydowskich z Grodna, sprowadzonych na zaproszenie Olbrachta Gasztolta na te ziemie w celu ożywienia handlu. W 1576 roku z ręki Stefana Batorego otrzymali oni prawo osadnictwa potwierdzone w roku 1633 przez Władysława IV. W 1800 roku mieszkańcy pochodzenia żydowskiego stanowili ok. 70% ludności miasta. Tuż przed II wojną światową udział ludności żydowskiej w liczącej 5000 osób populacji miasta wynosił 50%.

Mieściła się tutaj druga co do wielkości (po krakowskiej) gmina żydowska w Polsce.

Poniższy tekst pochodzi z wydanego w 1883 roku Słownika geograficznego Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich:

Zabytkowe zabudowania w pobliżu dawnego Małego Rynku
Quote-alpha.png
Osiedlenie się żydów w Tykocinie nastąpiło w początkach XVI wieku. Olbracht Gastold, wojewoda trocki, pozwolił w 1522 roku 10 żydom z Grodna osiąść w Tykocinie "na Kaczorowie za mostem". Na ostrowie mają sobie postawić szkołę. Wyznaczono im plac na cmentarz "pierwszą górę za rzeką". Pozwolono im wystawić kramnice koło ratusza i prowadzić wszelki handel. Następnie w r. 1536 tenże Gastołd wydał w Wilnie nowy przywilej, uwalniający żydów od wszelkiej juryzdukcyi sądów miejskich i grodzkich ("Prosili.... żeby ich doktór, na imię Dawid, albo potem będący, według zakonu żydowskiego one sądził i rządził a starosta i urzędnicy żeby ich w żadnych sprawach nie sądzili, woźnych swoich na nie nie dawali..... ani win nie brali. A jeśli będzie jakie prawo żyd z chrześcianinem albo chrześcianin z żydem miał, tedy starostowie spółek z doktorem mają to obaczyć i rozeznać"). Batory potwierdzając ich przywileje w Tykocinie r. 1576 pozwala swobodnie trudnić się handlem po miastach i wsiach królewskich, pańskich, duchownych i szlacheckich. Władysław IV potwierdzając w Krakowie r. 1633 przywileje żydów, zabronił dochodzić pretensyi wszelkich na rodzinie winowajcy lub niedotrzymującego umowy. Na specyalną prośbę żydów tykocińskich potwierdził w Wilnie 1639 r. ich swobody, przywileje. Mimo to ciągle zachodzą zatargi między żydami tykocińskimi a chrześciańską ludnością. Wreszcie w r. 1763 staje umowa, którą żydzi zobowiązali się w zamian za udzielenie im prawa do pastwiska koni i uwolnienia od opłat miejskich, wnosić do kasy miejskiej 120 złp. rocznie w dwu ratach.

W lecie 1941 roku ludność żydowska licząca około 1400 osób została wymordowana w lasach w pobliżu wsi Łopuchowo.

Atrakcje turystyczne miasta i okolicy[edytuj | edytuj kod]

Budynek Synagogi Wielkiej
Ulica Złota z widokiem na kościół Św. Trójcy
Plac i kościół parafialny pw. Świętej Trójcy
Pomnik Orła Białego (z 1982 r.)

W Tykocinie znajduje się ponad 100 obiektów zabytkowych. Najstarszy zespół urbanistyczny historycznego Podlasia z zachowanym układem charakterystycznym dla miasteczka żydowskiego. Jeden z największych przedwojennych ośrodków kultury żydowskiej w Polsce.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Pomniki i tablice[edytuj | edytuj kod]

  • pomnik Orła Białego – wzniesiony w 1982 roku z inicjatywy Towarzystwa Przyjaciół Ziemi Tykocińskiej, z funduszy społecznych, na pamiątkę ustanowienia Orderu Orła Białego w 1705 roku, które miało miejsce w Tykocinie. Pomnik autorstwa rzeźbiarza Jerzego Grygorczuka nawiązuje do wcześniejszego postumentu drewnianego, wzniesionego w tym miejscu w roku 1919 na pamiątkę odzyskania niepodległości. Rzeźba odlana w brązie, umieszczona na wysokim, prostopadłościennym cokole przedstawia orła w koronie, zrywającego się do lotu.

Inne obiekty i miejsca[edytuj | edytuj kod]

  • stanowisko archeologiczne zwane Szwedzkimi Wałami
  • rzeka Narew, Bagna Tykocińskie w dolinie Narwi, liczne gniazda bocianie, rezerwat leśny Szelągówka na wydmach
  • wieś Morusy na północ od Tykocina
  • Dwór Pentowo z licznymi bocianimi gniazdami, wieżą do obserwacji bocianów oraz zabytkowym drewnianym dworkiem rodziny Toczyłowskich,
  • wieś Kiermusy z rekonstrukcją karczmy, dworu staropolskiego oraz staropolskiego bazaru
  • Galeria Tykocin i Herbaciarnia – stworzona na wzór Herbaciarni „U Dziwisza” w Kazimierzu Dolnym nad Wisłą

Rejestr zabytków NID[edytuj | edytuj kod]

Według rejestru zabytków Krajowego Ośrodka Badań i Dokumentacji Zabytków[9] na listę zabytków wpisane są następujące obiekty:

  • teren części miasta, XVXVIII (nr rej.: 71 (77) z 12.12.1956),
  • zespół klasztorny bernardynów, obecnie dom księży emerytów:
    • kaplica pw. św. Elżbiety, 17711790 (nr rej.: 216 z 21.10.1966),
    • klasztor, 17711790 (nr rej.: 118 (124) z 10.05.1958),
    • dzwonnica-brama z ogrodzeniem, pocz. XIX wieku (nr rej.: 119 (125) z 10.05.1958),
    • zabudowania gospodarcze (nr rej.: 218 z 22.10.1966):
    • d. ogród i dziedziniec, 2 poł. XVIIIXIX (nr rej.: 566 z 30.12.1986);
Dawny klasztor misjonarzy w Tykocinie
  • zespół klasztorny misjonarzy:
    • kościół, obecnie par. pw. Świętej Trójcy, 17411750 (nr rej.: 114 (120) z 30.04.1958),
    • dawny klasztor i seminarium, obecnie plebania, 17411750 (nr rej.: 115 (121) z 5.05.1958),
    • spichlerz, ul. 11 Listopada, II poł. XVIII w. (nr rej.: 116 (122) z 5.05.1958),
    • brama, ul. 11 Listopada, II poł. XVIII w. (nr rej.: 117 (123) z 5.05.1958);
  • synagoga „duża”, obecnie muzeum, ul. Kozia 2, 1642 r., XVIII/XIX, po 1957, nr rej.: 81 (87) z 24.01.1957,
  • synagoga „mała”, obecnie muzeum, ul. Kozia 2, IV ćw. XVIII w., po 1970, nr rej.: 172 (34) z 14.03.1962,
  • alumnat, ul. Poświętna 1, 16331645, poł. XVIII w. (nr rej.: 28 (34) z 16.02.1953),
  • cmentarz żydowski, ul. Holendry, 1522 r. (nr rej.: A-106 z 29.12.1984),
  • ruiny zamku i pozostałości fortyfikacji ziemnych, sprzed roku 1469 (nr rej.: AK.180-175-8/37 z 02.1937, 2 z 20.02.1950 (brak decyzji)),
  • dom drewniany, pl. Czarnieckiego 2, XVIII/XIX w. (nr rej.: 338 z 25.09.1972),
  • dom drewniany, pl. Czarnieckiego 6, XVIII/XIX w. (nr rej.: 376 z 7.04.1976),
  • dom drewniany, pl. Czarnieckiego 10, XVIII/XIX w. (nr rej.: A-186 z 18.04.2008),
  • dom drewniany, pl. Czarnieckiego 12, XVIII w. (nr rej.: 706 z 30.12.1988),
  • dawny szpital, ul. Jordyka/11 Listopada, rok 1755 (nr rej.: 126 z 10.05.1958),
  • dom, ul. Kaczorowska 5/5a, 17981806 (nr rej.: 131 (137) z 20.11.1958),
  • dom, ul. Kaczorowska 7, pocz. XIX wieku (nr rej.: 134 (140) z 26.11.1958),
  • dom, ul. Kaczorowska 9-9a, XVIII w. (nr rej.: 80 (86) z 24.01.1957),
  • dom drewniany z ogrodem, ul. Klasztorna 2, II poł. XIX w. (nr rej.: 639 z 30.12.1986)
  • dom, ul. Kozia 1, pocz. XIX w. (nr rej.: 146 (152) z 18.12.1958),
  • dom, ul. 11 Listopada 4, I poł. XIX w. (nr rej.: 349 z 4.12.1974),
  • dom murowano-drewniany, ul. 11 Listopada 5, I poł. XIX w. (nr rej.: 348 z 4.12.1974),
  • dworek „rezydencja ekonomiczna”, ul. 11 Listopada 8, wiek XVIII (nr rej.: 121 (128) z 10.05.1958),
  • dom murowano-drewniany, ul. 11 Listopada 11, I poł. XIX w. (nr rej.: 350 z 4.12.1974),
  • poczta, ul. 11 Listopada 36, po 1815 roku (nr rej.: 788 z 11.08.1994),
  • dom, ul. Piłsudskiego 22, XVIII/XIX w. (nr rej.: 150 (156) z 18.12.1958),
  • dom, ul. Piłsudskiego 23, ok. XVIII w. (nr rej.: 132 (138) z 8.12.1958),
  • dom, ul. Piłsudskiego 25, 17981800 (nr rej.: 60 (66) z 13.07.1956),
  • dom, ul. Piłsudskiego 27, XVIII w. (nr rej.: 59 (65) z 13.07.1956),
  • dom, ul. Piłsudskiego 29, pocz. XIX w. (nr rej.: 147 (153) z 18.12.1958),
  • dom, ul. Piłsudskiego 31, I poł. XVIII/XIX w. (nr rej.: 148 (154) z 18.12.1958),
  • dom, ul. Piłsudskiego 33, pocz. XIX w. (nr rej.: 149 (155) z 18.12.1958),
  • dom, ul. Piłsudskiego 35, pocz. XIX w. (nr rej.: 138 (144) z 10.12.1958),
  • dom, ul. Złota 2, XVIII w. (nr rej.: 31 (37) z 25.02.1953),
  • dom, ul. Złota 3, XVIIIXIX w. (nr rej.: 345 z 13.08.1973),
  • wiatrak koźlak, ul. Klasztorna, rok 1887 (nr rej.: 480 z 24.01.1980),
  • pomnik Stefana Czarnieckiego, 1762 r. (nr rej.: 19 z 12.05.1959, 217 z 21.10.1966).

Kultura[edytuj | edytuj kod]

Tykociński Dom Kultury
Most na rzece Narwi
Dolina górnej Narwi

Ze względów na bogatą historię, nienaruszoną przyrodę oraz ścisły związek z kulturą żydowską, w mieście dominują wydarzenia związane z tymi tematami, a w szczególności jarmarki historyczne, rekonstrukcje wydarzeń historycznych, festyny i święta żydowskie, koncerty organowe.

Najważniejsze wydarzenia cykliczne[edytuj | edytuj kod]

  • Zdobycie Tykocina – rekonstrukcja bitwy o zamek i Tykocin w XVII w.[10]
  • Międzynarodowy Festiwal Filmów Przyrodniczych im. Braci Wagów

Przyroda[edytuj | edytuj kod]

Tykocin leży na trasie podlaskiego szlaku bocianiego, biegnącego od Białowieskiego Parku Narodowego przez Biebrzański Park Narodowy do Narwiańskiego Parku Narodowego. Miastu został nadany tytuł Europejskiej Wioski Bocianiej. Przyznała go w 2001 roku niemiecka organizacja proekologiczna Euronatur.

Parki Narodowe[edytuj | edytuj kod]

Szlaki turystyczne[edytuj | edytuj kod]

Piesze[edytuj | edytuj kod]

szlak turystyczny żółty szlak im. Łukasza Górnieckiego, 20 km

Tykocin – Piaski – Łaziuki – Kiślaki – Łazy – Słomianka – Jezioro Niklerz – Zajki – Laskowiec

szlak turystyczny zielony szlak im. Z. Glogera, 60 km

Nowosiółki – Choroszcz – Rzuszany – Rogowo – Pańki – Rzędziany – Leśniki – Saniki – Tykocin – Stelmachowo – Jeżewo Stare

szlak turystyczny niebieski szlak Królowej Bony, 75 km

Tykocin – Góra – Krypno – Knyszyn – Kopisk – Czarna Wieś Kościelna – Czarna Białostocka – Dworzysk – Woronicze – Kopna Góra

szlak turystyczny niebieski Podlaski Szlak Bociani, 210 km

Osowiec Twierdza – Laskowiec – Tykocin – Kurowo – Waniewo – Bokiny – Baciuty – Suraż – Zawyki – Doktorce – Wojszki – Kaniuki – Puchły – Trześcianka – Soce – Bondary – Narewka – Białowieża

Rowerowe[edytuj | edytuj kod]

szlak turystyczny czerwony Obwodnica Rowerowa Narwiańskiego Parku Narodowego, 90 km

Choroszcz – Zawady – Baciuty – Dobrowoda – Turośń Dolna – Borowskie Michały – Suraż – Łapy – Płonka Kościelna – Łupianka Stara – Jeńki – Waniewo – Kurowo – Jeżewo Stare – Tykocin – Choroszcz

Komunikacja[edytuj | edytuj kod]

Komunikacja publiczna[edytuj | edytuj kod]

  • Do Tykocina prowadzą 3 linie komunikacji publicznej PKS oraz jedna linia komunikacji prywatnej – Voyager Trans. Najbliższa stacja kolejowa znajduje się odległości 17 km, w miejscowości Knyszyn.

Drogi[edytuj | edytuj kod]

Urodzeni w Tykocinie[edytuj | edytuj kod]

Ludzie związani z Tykocinem[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Dane Głównego Urzędu Statystycznego: Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2012 r.). [dostęp 15 lipca 2014].
  2. Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym. Stan w dniu 31 grudnia 2012. Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 15 lipca 14].
  3. GUS - Główny Urząd Statystyczny (pol.). [dostęp 2014-07-14].
  4. S. Andrzejewski, M. Siuchniński, Miasta polskie w tysiącleciu, tom pierwszy. Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław – Warszawa – Kraków 1965 r. s. 290-292.
  5. M. Baliński, T. Lipiński, Starożytna Polska pod względem historycznym, jeograficznym i statystycznym. Nakładem S. Orgelbranda Księgarza, tom II, Warszawa 1844 r. s. 1319. – dostępna na Google books. (2013-02-05)
  6. 6,0 6,1 6,2 Tomasz Święcki, Opis starożytnéy Polski, Nakładem i Drukiem Zawadzkiego i Węckiego, tom I, Warszawa 1816 r. s. 420-421. – dostępna na Google books. (2013-02-05)
  7. Teka Kom. Hist. OL PAN 2009, s. 155–168.
  8. Postać figuruje jako prawdopodobny starosta tykociński po A. Wesslu w Katalogu osobowym Tek Glinki, Warszawa 1969.
  9. NID: Rejestr zabytków nieruchomych, województwo podlaskie. [dostęp 24 września 2008].
  10. Zdobycie Tykocina - strona Podlaskiej Brygady Rekonstrukcji. [dostęp 15 maja 2010].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons