Tymczasowy Rząd Syberyjski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Tymczasowy Rząd Syberyjski

Tymczasowy Rząd Syberyjski (ros. Временное Сибирское правительство) – polityczny organ wykonawczy Białych na Syberii w drugiej połowie 1918 roku[1].

Tymczasowy Rząd Syberyjski powstał 9 lutego 1918 roku w Tomsku na konspiracyjnym zebraniu części członków Syberyjskiej Dumy Obłastnej, którą bolszewicy rozwiązali dzień wcześniej. Na czele rządu stanął reprezentant Partii Rewolucjonistów-Socjalistów (tzw. eserów) Piotr J. Derber. Funkcję ministra spraw zagranicznych objął Piotr W. Wołogodski, ministra ochrony zdrowia Władimir M. Krutowski, ministra wojny Arkadij A. Krakowiecki, ministra spraw wewnętrznych Aleksandr J. Nowosiełow, ministra finansów Iwan A. Michajłow, ministra zaopatrzenia i rolnictwa Iwan I. Sieriebriennikow, ministra sprawiedliwości Patuszinski, ministra oświecenia ludowego Rinczino, ministra handlu i przemysłu Kołobow, ministra dróg kolejowych Leonid A. Ustrugow, ministra pracy Judin, ministra spraw narodowościowych Tiber-Pietrow, ministra narodowości autonomicznych Sulim, kontrolera państwowego Władimir I. Żernakow. Byli oni działaczami partii eserowskiej, partii mienszewickiej, ludowych socjalistów i syberyjskimi regionalistami. Faktycznie większość członków rządu była mianowana zaocznie, nie wiedząc o tym fakcie[1].

W marcu 1918 roku P. J. Derber wraz z częścią „ministrów” przedostał się do Harbinu, zaś w czerwcu tego roku powrócił do Rosji, gdzie we Władywostoku Tymczasowy Rząd Syberyjski został przekształcony w Tymczasowy Rząd Autonomicznej Syberii (zwany też grupą Derbera). W lipcu na jego czele stanął I. A. Ławrow[1].

31 maja 1918 roku, po zlikwidowaniu władzy bolszewickiej w Tomsku, utworzono w wyzwolonym mieście nowy Tymczasowy Rząd Syberyjski kierowany przez P. W. Wołogodskiego. W jego skład weszli też Grigorij B. Patuszinski, I. A. Michajłow, Michaił B. Szatiłow i W. M. Krutowski. Byli oni przedstawicielami syberyjskich regionalistów i partii kadeckiej. Rząd utworzył Komisariat Zachodnio-Syberyjski, sformował własne siły zbrojne pod nazwą Armia Syberyjska, ogłosił denacjonalizację przemysłu, odbudowę samorządu terytorialnego, sądownictwa i administracji. Mogły być tworzone związki zawodowe, które jednak nie mogły dążyć do realizacji celów politycznych. Powołano wojskowe sądy polowe i wprowadzono karę śmierci za przestępstwa polityczne. Władze podjęły pertraktacje z Ałasz-Ordą i baszkirskimi nacjonalistami. 24 sierpnia została utworzona Rada Administracyjna, sprawująca władzę państwową. Na początku września doszło do silnego kryzysu politycznego spowodowanego nieudaną próbą przewrotu wojskowego pod kierownictwem byłego głównodowodzącego Armią Syberyjską gen. Aleksieja N. Griszina-Ałmazowa. Miał on też poparcie ze strony części ministrów. Jesienią 1918 roku miał miejsce kolejny kryzys polityczny, kiedy część członków rządu reprezentujących poglądy prawicowe doprowadziła do dymisji W. M. Krutowskiego, G. B. Patuszinskiego i M. B. Szatiłowa. Doszło też do zabójstwa A. J. Nowosiełowa[1].

W październiku/listopadzie 1918 roku oba rządy syberyjskie uznały władzę Ogólnorosyjskiego Rządu Tymczasowego w Ufie (tzw. Dyrektoriatu Ufimskiego)[1].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Wasilij Ż. Cwietkow, Белое дело в России. 1919 г. (формирование и эволюция политических структур Белого движения в России), 2009.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]