Tymol

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Tymol
Thymol3D.png
Tymol
Nazewnictwo
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C10H14O
Inne wzory 2-[(CH3)2CH]C6H3-5-(CH3)OH
Masa molowa 150,22 g/mol
Wygląd bezbarwne, krystaliczne ciało stałe
Identyfikacja
Numer CAS 89-83-8
PubChem 6989[1]
Podobne związki
Podobne związki karwakrol, cymen, mentol
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)

Tymol (według IUPAC: – 2-izopropylo-5-metylofenol) – organiczny związek chemiczny z grupy terpenów. Jest obok swojego izomeru karwakrolu składnikiem olejków eterycznych występujących w macierzance (tymianku), lebiodce i cząbrze. Tworzy bezbarwne kryształy o charakterystycznym silnym zapachu macierzanki.

Historia[edytuj | edytuj kod]

W starożytnym Egipcie tymol i karwakrol były ze względu na ich właściwości bakterio- i grzybobójcze stosowane przy mumifikacji.

Tymol w postaci krystalicznej został odkryty w roku 1719 przez Caspara Neumanna, a w roku 1842 opisany na podstawie analizy elementarnej przez M. Lallemanda, który w sposób prawidłowy przedstawił stosunek węgla, wodoru i tlenu w tymolu. Analiza krystalograficzna z dokładnym określeniem pozycji atomów została wykonana dopiero w roku 1980[2].

Właściwości[edytuj | edytuj kod]

Ciśnienie pary nasyconej wynosi 2,5 hPa przy 25 °C.

Tymol jako derywat fenolu ma właściwości typowe dla fenolu. Jest trudno wchłaniany z przewodu pokarmowego, dlatego stosowany był jako środek przeciw robaczycy, a także do odkażania błon śluzowych. Jest silną trucizną komórkową. Uszkadza wątrobę, nerki, serce i ośrodkowy układ nerwowy.

Występowanie i otrzymywanie[edytuj | edytuj kod]

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Tymol jest stosowany jako środek dezynfekujący. W pszczelarstwie znajduje zastosowanie do zwalczania warrozy.

Przypisy

  1. Tymol – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.
  2. "Thozet,A. and Perrin, M.(1980), Structure of 2-isopropyl-5-methylphenol (thymol), Acta Cryst. B36, 1444-1447