Tyran różany

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Tyran różany
Tyrannus forficatus[1]
Tyran różany
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Nadrząd neognatyczne
Rząd wróblowe
Podrząd pierwowróblowce
Rodzina tyrankowate
Rodzaj Tyrannus
Gatunek tyran różany
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Tyran różany (Tyrannus forficatus) – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny tyrankowatych. Wędrowny, tereny lęgowe znajdują się głównie w Stanach Zjednoczonych, zimowiska zaś w Ameryce Środkowej. Niezagrożony wyginięciem.

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Długość ciała wynosi około 29 cm[3], z czego około 13,8 mm przypada na dziób, zaś na ogon średnio 216,8 mm u samców i 146,7 mm u samic; ogon wcięty, środkowe sterówki mierzą ok. 50 mm[3]. Skrzydło mierzy średnio 124,4 mm u samców i 114,3 mm u samic[4]. Masa ciała waha się między 39 a 40 g[5].

Wierzch głowy i szyi jasnoszary, wierzch ciała szary, kuper niemal czarny. Spód ciała czystobiały, boki ciała czerwonawe. Pokrywy podogonowe różane. Skrzydła brązowoczarne, pokrywy skrzydłowe oraz lotki II rzędu na chorągiewkach zewnętrznych i na zakończeniach brudnobiało obrzeżone. Trzy zewnętrzne bardzo długie, czarne, na wewnętrznej chorągiewce na końcu biała plama. Dziób i stopy czarne, sterówki brązowe. Samica nie różni się ubarwieniem od samca[3].

Zasięg występowania[edytuj | edytuj kod]

Gatunek wędrowny. Tereny lęgowe, mające łącznie obszar około 305 000 km², znajdują się na obszarze od południowego stanu Nebraska, poprzez południowo-wschodni Nowy Meksyk i Missouri po północno-wschodni Meksyk. Tereny przeznaczone do zimowania leżą w Ameryce Środkowej, od południowego Meksyku po centralną Panamę. Zasiedla różnego rodzaju lasy, tereny rolnicze, zakrzewienia oraz tereny miejsce[6].

Behawior[edytuj | edytuj kod]

Samiec agresywnie broni terytorium, odzywając się głosem podobnym do odgłosów nieświszczuków (piesków preriowych; Cynomys), brzmiącym jak 'tsh, 'tsh, 'tsh[3]. Tyran różany żywi się głównie konikami polnymi oraz świerszczami[5].

Lęgi[edytuj | edytuj kod]

Samice mogą kierować się długością ogona w wyborze samców[4]. Okres lęgowy trwa od marca do sierpnia[5].

Jajo tyrana różanego

Gniazdo mieści się na drzewie, nie jest wybierane według gatunku. Budulec stanowią korzonki, mchy i trawy, wplata w nie także śmieci (np. papier). Przeważnie znajduje się na wysokości około 4,5 metra nad ziemią (15 stóp). W lęgu 5-6 jaj o wymiarach około 22,86 x 17 mm. Są białe, pokryte czarnymi plamami, najintensywniej przy dłuższym zakończeniu[7].

Okres inkubacji wynosi 13-16 dni, wysiaduje jedynie samica. Młode karmione są przez oba ptaki z pary, po 14-17 dniach są w pełni opierzone[5].

Przypisy

  1. Tyrannus forficatus w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. Tyrannus forficatus. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 Thomas Nuttall: A manual of the ornithology of the United States and of Canada. Boston: 1840, s. 309-310.
  4. 4,0 4,1 Jonathan V. Regosin & Atephen Pruett-Jones: Sexual selection and tail-lenght dimorphism in Scissor-tailed Flycatcher. 2001. s. 167-175.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 Nicole Bouglouan: Scissor-tailed Flycatcher. Oiseaux-Birds, 19 października 2011.
  6. Scissor-tailed Flycatcher Tyrannus forficatus. BirdLife International. [dostęp 7 października 2013].
  7. Chester A. Reed: The Bird Book. 1914, s. 281.