Tyszkiewiczowie
Tyszkiewiczowie (lit. Tiškevičiai ) herbu Leliwa – litewsko-polska rodzina arystokratyczna pochodząca z Wielkiego Księstwa Litewskiego. Posiadają tytuł hrabiowski.
Forma żeńska Tyszkiewicz/Tyszkiewiczowa, panna Tyszkiewiczówna, w liczbie mnogiej Tyszkiewiczowie.
Spis treści |
[edytuj] Historia rodu
Wywodzą się od ruskiego bojara Kalenika Miszkowicza, posiadacza w XV wieku z nadania księcia wołyńskiego Świdrygiełły dóbr w ziemi kijowskiej. W XVI wieku potomkowie Kalenika – Wasyl (syn Tyszki), Gawryło i Michaił, wówczas dworzanie hospodara litewskiego, stali się posiadaczami majątków w powiecie słonimskim na Litwie. Wasyl, który pełnił urząd wojewody podlaskiego, a potem smoleńskiego, w 1569 roku stał się hrabią z nadania Zygmunta Augusta. Z kolei Gawryło (Gabriel) miał potomka Szczęsnego Tyszkiewicza, stolnika derpskiego i powiatowego rotmistrza grodzieńskiego pospolitego ruszenia, męża Eufrazyny z Tyszkiewiczów, stolnikówny słonimskiej. W połowie XVII wieku stał się on właścicielem Krzywego Stoku (Tabeńszczyzny, później Różanegostoku), założenia dworsko-ogrodowego istniejącego od lat 80. XVI wieku, należącego przedtem do spadkobierców kawalkatora Zygmunta Augusta Scipiona del Campo. Szczęsny i Eufrozyna byli fundatorami kościoła i klasztoru dominikanów w folwarku Różanystok w ich posiadłościach[1].
[edytuj] Znani Tyszkiewiczowie
- Andrzej Tyszkiewicz, generał
- Beata Tyszkiewicz, aktorka
- Benedykt Tyszkiewicz, marszałek gubernialny kowieński
- Benedykt Henryk Tyszkiewicz, fotograf, kolekcjoner, podróżnik
- Jan Michał Tyszkiewicz, poseł
- Józef Ignacy Tyszkiewicz, pułkownik wojsk litewskich, starosta wielatycki, odznaczony Orderem Orła Białego
- Eustachy Tyszkiewicz, archeolog
- Jan Skumin Tyszkiewicz, wojewoda
- Janusz Tyszkiewicz Łohojski, wojewoda kijowski
- Jerzy Tyszkiewicz, biskup wileński
- Konstanty Tyszkiewicz, archeolog
- Ludgarda Tyszkiewicz, właścicielka Czarnolasu
- Ludwik Tyszkiewicz, hetman polny litewski, marszałek wielki litewski, zbudował Pałac Tyszkiewiczów w Warszawie
- Michał Tyszkiewicz, ziemianin, urzędnik MSZ, mąż Hanki Ordonówny, autor tekstów jej piosenek
- Samuel Tyszkiewicz, drukarz
- Krzysztof Tyszkiewicz (polityk), polityk, poseł na Sejm RP
[edytuj] Osoby skoligacone
- Maja Komorowska-Tyszkiewicz, aktorka, żona Jerzego Tyszkiewicza
- Hanka Ordonówna, piosenkarka, żona Michała Tyszkiewicza
[edytuj] Pałace Tyszkiewiczów
- Pałac Tyszkiewiczów w Warszawie
- pałac w Czerwonym Dworze (Raudondvaris), tamże bazylika św. Teresy
- Pałac Tyszkiewiczów w Połądze, obecnie Muzeum Bursztynu
- Pałac Tyszkiewiczów w Kretyndze
- Średniki (lit. Seredžius) - tzw. Belweder
- Pałac Tyszkiewiczów w Pogorzeli
- Pałac Tyszkiewiczów w Wace Trockiej (Trakų Vokė)
- Pałac Tyszkiewiczów w Zatroczu
- Pałac Tyszkiewiczów w Przecławiu
- Pałac rodziny Tyszkiewiczów w Weryni z roku 1900, projektu krakowskiego architekta Tadeusza Stryjeńskiego
[edytuj] Zobacz też
Przypisy
- ↑ Aneta Kułak, Kościół w Różanymstoku. Zespół ołtarzowy - historia i ikonografia., Biuletyn Konserwatorski Województwa Podlaskiego, z. 10, Białystok 2004, s. 159-188, dostępne w Internecie, dostęp 2007-07-10, 08:20
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Rodzina Tyszkiewiczów
- Wiki Łohojska na Białorusi - kategoria Tyszkiewiczowie w języku:
