Tytoń bakun

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Tytoń bakun
Nicotiana rustica - Köhler–s Medizinal-Pflanzen-226.jpg
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad astrowe
Rząd psiankowce
Rodzina psiankowate
Rodzaj tytoń
Gatunek tytoń bakun
Nazwa systematyczna
Nicotiana rustica L.
Sp. pl. 1:180. 1753
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons

Tytoń bakun, machorka (Nicotiana rustica L.) – gatunek roślin jednorocznych z rodziny psiankowatych. Prawdopodobnie pochodzi z Ameryki Południowej. W Polsce uprawiany i przejściowo dziczejący (efemerofit).

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Łodyga
Gruba, omszona, wydzielająca lepką substancję. Cała roślina osiąga wysokość do 1 m. Tuż nad ziemią rozgałęzia się.
Liście
Duże, jajowate, czasem sercowate, pomarszczone, całobrzegie.
Kwiaty
Zebrane na szczycie łodygi w wiechowate kwiatostany. Mniejsze, niż u tytoniu szlachetnego, zielonkawożółte, w kształcie trąbki, z pięcioma tępo zakończonymi łatkami o długości 1,5 cm, wytwarzające lekki, specyficzny zapach. Mają 1 słupek i 5 pręcików.
Owoce
Pękająca na szczycie torebka. Nasiona okrągłe, malutkie (około 0,5 mm średnicy), ciemnobrązowe, zachowują zdolność kiełkowania przez wiele lat[2].

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Suszone liście tego gatunku tytoniu zawierają do 9% nikotyny, tj. 3–10 razy więcej niż tytoń szlachetny[3]. Ze względu jednak na mniej przyjemny zapach używany jest do produkcji mniej szlachetnych wyrobów tytoniowych. Uprawiany również w Polsce. Ze względu na zawartość substancji trujących, nadaje się do produkcji naturalnych pestycydów. Najprostszym takim środkiem jest odwar z liści.

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-04-14].
  2. Zbigniew Podbielkowski: Słownik roślin użytkowych. Warszawa: PWRiL, 1989. ISBN 83-09-00256-4.
  3. Katherine M. Roberts: Nicotiana sp. (ang.). W: Laboratory Guide To Archaeological Plant Remains From Eastern North America [on-line]. Washington University in St. Louis, 2009. [dostęp 2010-12-21].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons

Dokładny opis rośliny - herbarium