Tytus, Romek i A'Tomek

Tytus (w środku), Romek (po lewej) i A'Tomek (po prawej) oraz ich "stwórca", Henryk Jerzy Chmielewski

Tytus, Romek i A'Tomek – seria komiksowa autorstwa Henryka Jerzego Chmielewskiego wydawana od roku 1957 do dziś. Początkowo publikowana była na łamach młodzieżowej gazety "Świat Młodych" (pierwszy raz 25 października 1957), od 1966 – także w wersji książkowej. Jest to najdłużej ukazująca się polska seria komiksowa.

Fabuła

Dwaj przyjaciele – harcerze, Romek i A'Tomek – starają się uczłowieczyć człekokształtną małpę – Tytusa de Zoo, posiadającego, wbrew pozorom, więcej cech ludzkich niż małpich. Kolejne tomy komiksu to podróże bohaterów w rozmaite dziedziny wiedzy w wymyślnych pojazdach skonstruowanych przez prof. T'Alenta lub A'Tomka. Każda księga umieszcza bohaterów w innej roli.

Świat w komiksie jest bardzo absurdalny i odznacza się błyskotliwym humorem, a jednocześnie zawiera wiele edukacyjnych przesłań dotyczących geografii, ochrony przyrody czy historii ("bawiąc uczy").

Główni bohaterowie

Pierwotnie bohaterami komiksu byli dwaj harcerze – Romek i A'Tomek. Potem dołączył do nich szympans Tytus.

• Tytus de Zoo – szympans, harcerz, oblatywacz pojazdów, znaleziony w rakiecie (wersja ze "Świata Młodych") lub narysowany przez Papcia Chmiela (wersja z Księgi I), wszędobylski, odważny, dobroduszny, pomysłowy, ale czasem złośliwy – główny bohater wszystkich komiksów. Początkowo w "Świecie Młodych" miał ogon, ale po pewnym czasie mu "zniknął".
• Romek – wysoki, chudy, długowłosy, złośliwiec-buntownik, zarazem tchórzliwy. Wątpi w uczłowieczenie Tytusa.
• A'Tomek – harcerz zastępowy, niski, gruby, inteligentny, zarozumiały, o zdolnościach przywódczych. Jego hobby to układanie krótkich wierszyków. Głównodowodzący trójki.
• Prof. T.Alent – (czasem nazwany po prostu "Talent") ekscentryczny naukowiec wynalazca, twórca i założyciel Instytutu Wszechzbytków, gdzie powstają fantastyczne pojazdy i inne wynalazki dla Tytusa, Romka i A'Tomka. Ma sporo myszek, na których testuje swoje eksperymenty. Często bawią się w jego włosach lub chodzą po nim.
• Papcio Chmiel – rysunkowa wersja autora komiksu, artysta malarz, przypadkowy twórca Tytusa, wychowawca i autorytet moralny Tytusa, Romka i A'Tomka. Często interweniuje w przygody bohaterów. Przykładem może być sytuacja, w której najpierw dorysował Tytusowi silniejsze mięśnie, by ten mógł wygrać zawody, następnie jednak, gdy ten został zdyskwalifikowany, narysował mu zestaw do nurkowania jako nagrodę pocieszenia.

Księgi

W serii ukazało się 31 albumów zwanych "księgami" oraz 8 ksiąg zbiorczych pt. "Złota księga przygód", a także albumy zawierające przedruki ze "Świata Młodych" i innych gazet, "Księga TVP" oraz 2 wydania kolekcjonerskie:

• Księga I – Tytus harcerzem (narodziny i uczłowieczanie Tytusa przez wstąpienie do harcerstwa)
• Księga II – Tytus otrzymuje prawko jazdy (bohaterowie zdobywają rozaliowe prawka jazdy, poznając przepisy ruchu drogowego; pojazd – mechaniczny koń Rozalia)
• Księga III – Tytus kosmonautą (bohaterowie uprowadzają rakietę (prom) i podróżują w kosmosie, poznając obce formy życia; pojazdy – dwie rakiety, oraz zwierzę kosmiczne Karbulot)
• Księga IV – Tytus żołnierzem (bohaterowie bawią się w wojsko, w nagrodę za rysunki wojska odbywają prawdziwe ćwiczenia wojskowe; pojazd – Rakietowóz, czołg)
• Księga V – Podróż do ćwierć koła świata (bohaterowie wyruszają w podróż do ćwierć koła świata, poznając takie miejsca jak Szwecja, Anglia, Arktyka, Kuba, Afryka, Artek (ZSRR); pojazd – Wannolot)
• Księga VI – Tytus olimpijczykiem (Romek i A'Tomek postanawiają wystawić Tytusa do zawodów olimpijskich, w tym celu trenują go w różnych dziedzinach sportu; pojazd – Trąbolot)
• Księga VII – Tytus poprawia dwójkę z geografii Polski (koniec roku szkolnego, a Tytus ma mieć poprawkę z geografii Polski, Romek i A'Tomek pokazują mu więc nasz kraj; pojazd – odrzutki)
• Księga VIII – Tytus astronomem (Akcja Frombork, bohaterowie pomagają oczyścić jedno z miast Kopernika, magiczny aparacik przenosi ich w przeszłość, by mogli sami spotkać wielkiego astronoma)
• Księga IX – Tytus na Dzikim Zachodzie (Tytus wskakuje do filmu o Dzikim Zachodzie i zostaje kowbojem, Romek i A'Tomek śpieszą mu na ratunek)
• Księga X – Ochrona przyrody (bohaterowie testują nowy pojazd, który awaryjnie ląduje na bezludnej wyspie, z braku paliwa chłopcy przechodzą wszystkie epoki rozwoju ludzkości, by je wyprodukować, zanieczyszcza to środowisko wyspy; pojazdy – Mielolot i w wersji z 1991 r. też Młynkolot)
• Księga XI – Ochrona zabytków (ratując ruinę zabytkowego zamku przed rozbiórką bohaterowie spotykają duszka, który przenosi ich w czasy dawnej Polski, by mogli wykraść plany budowy tego zamku, uczestnicząc w zamachu Chytrozłotków na księcia Jedzosława; pojazd – Prasolot)
• Księga XII – Operacja Bieszczady 40 (bohaterowie w ramach harcerskiej akcji Bieszczady 40 wyjeżdżają w te góry, by zbudować tam stanicę; pojazd – Bąkolot)
• Księga XIII – Wyprawa na Wyspy Nonsensu (prof. T.Alent nakłania chłopców do zbadania nieznanych Wysp Nonsensu, zamieszkanych przez dziwne ludy; pojazdy – Slajdolot 1 i Slajdolot 2)
• Księga XIV – Nowe metody nauczania (Romek i A'Tomek organizują szkołę dla Tytusa i próbują go uczyć zwyczajnych szkolnych przedmiotów, pomocą staje się ucząca maszyna profesora T.Alenta; pojazd – Gwizdkolot)
• Księga XV – Tytus geologiem (Znów prof. T.Alent ma dla chłopców zadanie do wykonania – zbadanie co jest pod ziemią; pojazd – Wkrętacz)
• Księga XVI – Tytus dziennikarzem (Tytus niechcący dostaje posadę redaktora naczelnego i zaczyna wraz z Romkiem i A.Tomkiem zbierać materiały na artykuły; pojazd – Syfonolot)
• Księga XVII – Uczłowieczanie Tytusa przez umuzykalnianie (Romek i A'Tomek podejmują się umuzykalnić Tytusa, by go uczłowieczyć, w końcu Tytus zostaje porwany przez UFO, teraz on umuzykalnia kosmitów; pojazd – Okarynolot)
• Księga XVIII – Tytus plastykiem (tym razem Tytus jest uczłowieczany przez uplastycznienie, edukację kontynuuje sam, gdy odkrywa możliwość wskakiwania do obrazów i zostaje porwany; pojazd – Aerografolot)
• Księga XIX – Tytus aktorem (Romek i A'Tomek zabierają mocą wyobraźni Tytusa w różne epoki, gdzie stają się aktorami)
• Księga XX – Druga wyprawa na Wyspy Nonsensu (nowym pojazdem bohaterowie ruszają na odkrycie nieodkrytych jeszcze ostatnich Wysp Nonsensu; pojazd – Videobzikolot)
• Księga XXI – Tytus wśród mrówek (chory Tytus nacierany jest spirytusem na mrówkach i w czasie snu zwiedza z Romkiem i A'Tomkiem mrowisko; pojazd – Formicikusolot)
• Księga XXII – Tytus gangsterem (łobuz Tytus zostaje eksperymentalnie pogromcą gangsterów; pojazd – Gangsterolot)
• Księga XXIII – Tytus i bzikotyki (Tytus poznaje manowce brania bzikotyków, razem z Romkiem i A'Tomkiem trafiają do ich fabryki; pojazd – bzikotykolot)
• Księga XXIV – Tytus w NATO (zanim Polska weszła do NATO bohaterowie postanowili przejść nowe przygotowanie do służby wojskowej; pojazd – Wannolot, zmieniona nazwa Wannatolot)
• Księga XXV – Tytus się żeni (pojawia się Szympansia, w której Tytus się zakochuje, w życie bohaterów wkroczyła kobieta; pojazd – Sterowiec)
• Księga XXVI – Podróż poślubna (Tytus marzy o podróży poślubnej z Szympansią, trafiają na wykopaliska do wsi Szwajcaria (obecnie osiedle w Suwałkach); pojazd – Lovelot)
• Księga XXVII – Tytus graficiarzem (bohaterowie mają różne sny, Tytus np. śni, że jest wytwórcą kodów kreskowych)
• Księga XXVIII – Tytus internautą (Tytus zostaje przeskanowany do internetu; pojazd – Livescaner / Suszarkolot)
• Księga XXIX – Tytus piernikarzem (Tytus Romek i A'Tomek zostają przeniesieni do średniowiecznego Torunia; A'Tomek jest właścicielem Pierpolu, Romek czeladnikiem, a Tytus uczniem)
• Księga XXX – Wyprawa po Owoce Chichotu (Tematem przewodnim Księgi XXX jest walka z otyłością profesora Talenta, w której główne role grają oczywiście Tytus, Romek i A'Tomek. Akcja jest jak zwykle naszpikowana przygodami i zabawnymi incydentami. Profesor Talent pragnie być szczupłym i zdrowym, w odpowiedzi na co cała trójka przystępuje do wytężonej pracy; pojazd – Kapustogrocholot)
• Księga XXXI – Tytus kibicem (Tytus próbuje wyleczyć się z nerwicy z pomocą różnych zwierząt)

• "Księga TVP"
• "Księga Zero" – zawiera publikowane dawniej w "Świecie Młodych" krótkie historyjki
• "Księga 80-lecia" – przedruki ze "Świata Młodych"
• "Tytus, Romek i A'Tomek jako warszawscy powstańcy 1944, z wyobraźni Papcia Chmiela narysowani" – wydany w 2009 roku album zawiera 36 plansz z przygodami Tytusa, Romka i A′Tomka w czasie Powstania Warszawskiego.
• "Tytus, Romek i A'Tomek w bitwie warszawskiej 1920 z wyobraźni Papcia Chmiela narysowani" – wydany w 2010 roku album zawiera 36 plansz z przygodami Tytusa, Romka i A'Tomka w Bitwie warszawskiej.
• "Tytus, Romek i A'Tomek w bitwie grunwaldzkiej z wyobraźni Papcia Chmiela narysowani" – premiera 12 maja 2011 roku - album zawiera 38 plansz z przygodami Tytusa, Romka i A'Tomka przed i w czasie Bitwy pod Grunwaldem.

Zestawienie ksiąg i nazw pojazdów prof. T. Alenta

Księga	Rok pierwszego wydania	Nazwa księgi	Pojazdy
I	1966	Tytus zostaje harcerzem	–
II	1967	Tytus otrzymuje prawko jazdy	Rozalia
III	1968	Tytus kosmonautą	rakieta 1 i 2, zwierzę kosmiczne karbulot
IV	1969	Tytus żołnierzem	Rakietowóz
V	1970	Podróż do ćwierć koła świata	Wannolot
VI	1971	Tytus olimpijczykiem	Trąbolot
VII	1972	Tytus poprawia dwójkę z geografii Polski	odrzutki
VIII	1973	Tytus zdobywa sprawność astronoma	Aparacik
IX	1974	Tytus na dzikim zachodzie	–
X	1975	Ochrona przyrody	Mielolot/Młynkolot
XI	1977	Ochrona zabytków	Prasolot
XII	1977	Operacja "Bieszczady"	Bąkolot
XIII	1979	Wyprawa na wyspy nonsensu	Slajdolot
XIV	1980	Nowe metody nauczania	Gwizdkolot
XV	1982	Tytus geologiem	Wkrętacz
XVI	1981	Tytus dziennikarzem	Syfonolot
XVII	1985	Uczłowieczenie Tytusa przez umuzykalnienie	Okarynolot
XVIII	1987	Tytus plastykiem	Aerografolot
XIX	1992	Tytus aktorem	–
XX	1992	Druga wyprawa na wyspy nonsensu	Videobzikolot
XXI	1994	Tytus wśród mrówek	Formicikusolot
XXII	1996	Tytus gangsterem	Gangsterolot
XXIII	1997	Tytus i bzikotyki	Bzikotykolot
XXIV	1998	Tytus w NATO	WanNATOlot
XXV	2000	Tytus się żeni	Sterowiec
XXVI	2001	Podróż poślubna Tytusa	Lovelot
XXVII	2002	Tytus grafficiarzem	–
XXVIII	2003	Tytus w internecie	Livescaner/Suszarkolot
XXIX	2004	Tytus piernikarzem	–
XXX	2006	Wyprawa po owoce chichotu	Kapustogrocholot
XXXI	2008	Tytus kibicem	–

Organizacje z komiksu

• Redyskopublika Neuma (inaczej Decybelanie) – fikcyjna organizacja. Celem tej organizacji było umuzykalnienie planety Neuma. Ponieważ poziom hałasu sięga 200 decybeli, organizacja została rozwiązana wraz z wybiciem zaplanowanej przez doktora Otitis godziny C (tj. 17.02). Predyskozydentem Neumy był Tytus de Zoo. Przeciwnikiem Redyskopubliki Neumy była Bojowa Organizacja Antyhałasowa.

• Bojowa Organizacja Antyhałasowa (w skrócie B. O. A., inaczej Cichoszanie) – fikcyjna organizacja Celem B. O. A. było uratowanie planety Neuma przed głuchotą. Prezesem B. O. A. był doktor Otitis. B. O. A. była organizacją wrogą Redyskopublice Neumy.

Komiksy gazetowe, promocyjne itp.

• Tytus, Romek i A'Tomek – W kosmosie. Spotkanie z Tytusem., "Świat Młodych" 1957
• Tytus, Romek i A'Tomek – Podróż do Australii., "Świat Młodych" 1958
• Tytus, Romek i A'Tomek – Na Wyspach Bożego Narodzenia., "Świat Młodych" 1959
• Tytus, Romek i A'Tomek – Podróż w czasie., "Świat Młodych" 1960, wyd. albumowe zmienione: Księga VIII
• Tytus, Romek i A'Tomek – Różne przygody., "Świat Młodych" 1961
• Tytus, Romek i A'Tomek – Na obozie harcerskim., "Świat Młodych" 1962, wyd. albumowe zmienione: Księga I
• Tytus, Romek i A'Tomek – Rozalia., "Świat Młodych" 1962, wyd. albumowe zmienione: Księga II
• Tytus, Romek i A'Tomek – Podróż poduszkowcem., "Świat Młodych" 1963
• Tytus, Romek i A'Tomek – Tytus w redakcji. Zawody Tytusa., "Świat Młodych" 1964
• Tytus, Romek i A'Tomek – Wyprawa autokonikiem i wirolotem., "Świat Młodych" 1964
• Tytus, Romek i A'Tomek – Spółdzielnia "Odnawianko"., "Świat Młodych" 1965
• Tytus, Romek i A'Tomek – Zabawa w wojsko., "Świat Młodych" 1965, wyd. albumowe zmienione: Księga IV
• Tytus, Romek i A'Tomek – W kosmosie., "Świat Młodych" 1966, wyd. albumowe zmienione: Księga III
• Tytus, Romek i A'Tomek – Jednoplanszowe przygody., "Świat Młodych" 1967
• Tytus, Romek i A'Tomek – Wyprawa wannolotem na olimpiadę w Meksyku., "Świat Młodych" 1968
• Tytus, Romek i A'Tomek – Tytus w szkole., "Świat Młodych" 1970
• Tytus, Romek i A'Tomek – Western., "Świat Młodych" 1970, wyd. albumowe zmienione: Księga IX
• Tytus, Romek i A'Tomek – Wyprawa pod głaz babci Straszakowej., "Świat Młodych" 1971
• Tytus, Romek i A'Tomek – Mielolotem przez epoki historyczne., "Świat Młodych" 1972
• Tytus, Romek i A'Tomek – Wycieczka zimowa. Wyprawa na Wyspy Mrówcze., "Świat Młodych" 1973
• Tytus, Romek i A'Tomek – Wyprawa młynkolotem., "Świat Młodych" 1974
• Tytus, Romek i A'Tomek – 35 lat "Świata Młodych"., "Świat Młodych" 1984
• Tytus, Romek i A'Tomek – W teatrze., "Świat Młodych" 1985
• Tytus, Romek i A'Tomek – Historie przedksiążeczkowe., "Super Boom" 1993-1994
• Tytus – Reklama lodów., "Super Boom" 1994
• Tytus, Romek i A'Tomek – Humoreski., "Gazeta Wyborcza" wyd. krakowskie 1994
• Tytus, Romek i A'Tomek – Humoreski., "Super Express – Gilotyna" 1996
• Tytus i telewizja, Super-TV 1996
• Tytus gorylem, Krakers 1997
• Tytus na WOŚP, 1999
• Tytus księga TVP, Biuro reklamy TVP 2000
• Tytus sprzedaje maszynkę do ostrzenia żyletek, Biuro reklamy TVP 2000

Ekranizacje i gry komputerowe

• W latach 1989-1990 w poznańskim Studiu Filmów Animowanych Poltel powstały dwa 10 minutowe odcinki serialu animowanego o przygodach Tytusa, Romka i A'Tomka. Reżyserem pierwszego odcinka był Krzysztof Giersz, a drugiego Waldemar Szajkowski. Głosów użyczyli : Alina Hojnacka-Przeździak, Gustaw Lutkiewicz, Arkadiusz Niezgoda, Dominik Poręcki, Ryszard Olesiński i Eugeniusz Robaczewski. Jednak serial powstał bez zgody Papcia Chmiela i spotkał się z krytyczną reakcją z jego strony.

• Zespół Blenders nagrał piosenkę "Banan i drzewo", która treścią nawiązywała do komiksu, zaś w teledysku wykorzystano animowane wstawki ukazujące różne sceny z komiksów Papcia Chmiela. Pomysł oraz realizacja teledysku ANIM Marek Kuźnicki. Teledysk był emitowany m.in. w MTV.

• W 2002 roku powstał animowany film pełnometrażowy Tytus, Romek i A'Tomek wśród złodziei marzeń (reż. Leszek Gałysz, sc. Małgorzata Sikorska-Miszczuk) oraz płyta ze ścieżką dźwiękową z tego filmu. Nie jest to adaptacja żadnego komiksu. W rolę Tytusa wcielił się Marek Kondrat, w Romka Wojciech Malajkat, a Piotr Gąsowski w A'Tomka. W innych rolach głosu użyczyli Andrzej Chyra (Saligia), Artur Barciś (Oliviero) i Paweł Szczesny (Profesor Talent). Film spotkał się z negatywną reakcją wielu fanów komiksu których zdaniem bohaterowie oraz humor za bardzo różniły się od oryginału. Wiele osób krytykowało także robienie kryptoreklamy dla KFC (jeden z naczelnych sponsorów filmu) których gigantyczny kubek kurczaków pojawia się jako część pojazdu głównych bohaterów (tym razem profesor T'Alent przeciął na pół tramwaj typu 13N numer taborowy 711 (który, o dziwo, posiadał malowanie wrocławskie/krakowskie, a nie warszawskie), następnie pomiędzy tak stworzone sekcje A i B wstawił wyżej wymieniony kubek z KFC (czyli Supersmakokurczakosmażarkę), tworząc przegubowy (a więc podobny trochę do tramwaju typu 102Na) pojazd o nazwie Tramwajolot. Jego napęd stanowiła wyobraźnia, wyposażenie dodatkowe – sztućce bojowe, a prędkość była wręcz zawrotna, o czym świadczy fakt, że odległość Ziemia-Księżyc Tramwajolot przebył w kilka sekund (w porównaniu do kilkudniowego rejsu statków kosmicznych Apollo).

• W styczniu 2005 roku została wydana komputerowa gra przygodowo-zręcznościowa pod tytułem "Tytus, Romek i A'Tomek", w której wcielający się w Tytusa gracz musiał powstrzymać rebelię zbuntowanych robotów.

Parodie

• Tyfus, Homek i Erotomek

Nagrody i wyróżnienia

W roku 2009 Poczta Polska wprowadziła do obiegu trzy znaczki z bohaterami komiksu Papcia Chmiela, przedstawiając ich w konwencji zdjęć z kartotek policji.

Linki zewnętrzne

• http://tytus.wp.pl
• http://www.tytusromekiatomek.pl
• http://www.tytus.pl
• Opisy pojazdów Tytusa, Romka i A'Tomka