Bezzałogowy statek latający

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z UAV)
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
RQ-2 Pioneer

Bezzałogowy statek latający (ang. Unmanned Aerial Vehicle (UAV)), bezzałogowy system latający (ang. unmanned aerial system (UAS)[1]), dron[2]statek powietrzny, który nie wymaga do lotu załogi obecnej na pokładzie oraz nie ma możliwości zabierania pasażerów, pilotowany zdalnie lub wykonujący lot autonomicznie. Bezzałogowe statki latające obecnie wykorzystywane są głównie przez siły zbrojne do obserwacji i rozpoznania przez co zwykle wyposażone są w osprzęt służący do obserwacji w postaci głowic optoelektronicznych. Uzbrojone i przeznaczone do wykonywania działań bojowych statki są określane jako Unmanned combat air vehicle (UCAV).

RQ-1 Predator

Urządzenia tego rodzaju, bez żadnego wyposażenia, już od czasów I wojny światowej stosowane były do trenowania oddziałów przeciwlotniczych jako latające cele. Latające bomby V-1 stosowane przez Niemców do bombardowania Londynu czy też pociski manewrujące też zaliczane mogłyby być do kategorii UAV, niemniej pojazdy tego typu są bronią samą w sobie i nie mogą być powtórnie wykorzystane.

RQ-7 w Iraku

Bezzałogowe aparaty latające w Polsce[edytuj | edytuj kod]

W Polsce projekty i badania nad UAV prowadzi m.in Instytut Techniczny Wojsk Lotniczych, Politechnika Warszawska, Politechnika Poznańska, Politechnika Wrocławska oraz Politechnika Rzeszowska[3][4].

Siły Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej mają na wyposażeniu klika bezzałogowych statków latających: Aeronautics Orbiter, wykorzystywany głównie przez żołnierzy służących w Afganistanie[5][6], a także ScanEagle i WB Electronics FlyEye używane w Wojskach Specjalnych[7].

PKW Afganistan przez pewien okres (od wiosny 2011 do stycznia 2012), używał także jednego zestawu bsl Aeronautics Aerostar. Były to egzemplarze wypożyczone od producenta, do czasu dostawy właściwych egzemplarzy (z powodu nie wywiązywania się producenta z zamówienia MON)[8]. Po kilku przedłużeniach terminu dostawy, kontrakt został zerwany przez MON z winy Aeronautics. Wypożyczone bezzałogowce zwrócone producentowi[9][10].

Zastosowania cywilne[edytuj | edytuj kod]

Bezzałogowe statki latające stosuje się również w badaniach naukowych. Szczególnie przydatne są w monitorowaniu obszarów podbiegunowych. Wykonują pomiary grubości warstwy ozonowej, zliczają populacje fok, tworzą mapy zbiorników wody spływającej podczas roztopów, mierzą grubość lodu, badają zanieczyszczenia atmosfery i przepływ aerozoli nad Oceanem spokojnym. Niekiedy jednostki naukowe konstruują własne modele do swoich badań takie jak Meridian opracowany przez studentów University of Kansas[1].

Niektóre typy UAV[edytuj | edytuj kod]

Austriacki:

Chińskie:

Francuskie:

  • Sperwer

Greckie:

  • HAI Pegasus
  • EADS 3 Sigma

Indyjskie:

  • ADA Nishant
  • Searcher MkII (we współpracy z Izraelem)
  • HAL Heron (we współpracy z Izraelem)

Izraelskie:

Irańskie:

  • Mohajer-3
  • Mohajer-4
  • Karrar

Japońskie

  • Yamaha R-50
  • Yamaha R-MAX

Jordańskie

  • Jordan Falcon
  • Jordan Arrow

Niemieckie:

Pakistańskie:

  • UAV Vector

Polskie:

Południowoafrykańskie:

  • Kentron Seeker
  • Denel Bateleur

Radzieckie/Rosyjskie:

Szwajcarskie:

Tureckie:

  • Bayraktar Mini UAV
  • Baykus

Amerykańskie:

Brytyjskie:

Włoskie:

  • SELEX Galileo Falco

NASA sponsorowała badania nad UAV Helios zasilanym energią słoneczną, któremu w 2001 roku udało się osiągnąć pułap 30 kilometrów. Helios wskutek awarii rozbił się w wodach Pacyfiku 26 czerwca 2003.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Commons in image icon.svg

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Davide Castelvecchi. Inwazaja dronów. „Świat Nauki”. 4 (224), kwiecień 2010. ISSN 0867-6380. 
  2. ang. drone, dosł. 'truteń, brzęczeć'
  3. Zdobysław Goraj: "An overview of PW-103 & PW-114 UAVs designed in WUT within CAPECON project with emphasis on cost eduction and reliability improvement" (ang.). [dostęp 2009-07-16].
  4. Bartłomiej Mrożewski: "Polskie drony. Kiedy nasze bezzałogowce rozwiną skrzydła?" (pol.). [dostęp 2011-09-14].
  5. Marcin Górka: "Szpieg z Izraela dla polskiej armii" (pol.). [dostęp 2009-07-16].
  6. Grzegorz Hołdanowicz: "Orbitery dla Afganistanu" (pol.). [dostęp 2009-07-16].
  7. Prezydent u specjalsów
  8. Altair - Aerostary w Ghazni
  9. MON zerwał kontrakt na dostawę dronów
  10. Koniec umowy na Aerostary
  11. Mateusz Kudła, Polskie drony coraz doskonalsze (pol.). Fakty TVN, 2014. [dostęp 2014-03-29].
  12. Mateusz Kudła, Polskie drony coraz doskonalsze (pol.). Fakty TVN, 2014. [dostęp 2014-03-29].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]