USS Freedom (LCS-1)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
USS Freedom (LCS-1)
USS Freedom (LCS-1)
Historia
Stocznia Marinette Marine;
prowadzący program budowy: Lockheed Martin
Położenie stępki 2 czerwca 2005
Wodowanie 23 września 2006
 US Navy
Wejście do służby 8 listopada 2008
Los okrętu aktywny
Port macierzysty:
Naval Base San Diego
Dane taktyczno-techniczne
Wyporność 3000 ton
Długość 115,3 m
Zanurzenie 3,04 m
Prędkość 50 węzłów
Zasięg 1500 Mm przy 50 węzłach
4300 Mm /20 węzłów
Załoga 15 do 20 członków załogi stałej
dodatkowo, 75 członków dla określonych misji.
Napęd
2 turbiny gazowe Rolls-Royce MT30 96.550 KM (72 MW)
2 siniki diesla Fairbanks Morse Colt-Pielstick 16PA6B STC
17.160 KM (12.8 MW),
4 pędniki Rolls Royce Kamewa 153SII
Uzbrojenie
Torpedy Mark 50 Barracuda;
wyrzutnia MK 31 Mod 0 RAM
działo Mk 110 57 mm Mod
RIM-116 Rolling Airframe Missile
3 karabiny maszynowe MK 26 Mod 17 .50 Cala
Unmanned Underwater Vessels
Unmanned Surface Vessels
Moduły:
Mine Warfare (MIW),
Anti-submarine Warfare (ASW),
Surface Warfare (SUW)
Wyposażenie lotnicze
2 helikoptery MH-60R/S
lub MH-60R/S i VTUAV
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

USS Freedom (LCS-1) – pierwszy okręt nowej klasy do walki na wodach litoralnych (ang. Littoral Combat Ship), typu Freedom. "Freedom" jest szybkim okrętem o napędzie konwencjonalnym i bardzo wysokiej manewrowości, przeznaczonym w pierwszym rzędzie do operacji na wodach płytkich i przybrzeżnych. Jako taki, jest wyspecjalizowanym wariantem przyszłych okrętów US Navy typu CG(X). Jego planowanymi zadaniami są przeciwdziałanie potencjalnym zagrożeniom asymetrycznym ze strony min morskich, cichych okrętów podwodnych o napędzie konwencjonalnym, a także zwalczanie przemytu niebezpiecznych materiałów oraz grup terrorystycznych i pirackich na szybkich, uzbrojonych łodziach motorowych. Wyróżnia się modułowością wariantów uzbrojenia oraz dostosowaniem do operowania z niego różnych rodzajów pojazdów bezzałogowych (dronów) oraz sił specjalnych.

Geneza i założenia[edytuj | edytuj kod]

USS "Cole" (DDG-67) ciężko uszkodzony po ataku terrorystycznym

Psychologicznym bodźcem do budowy nowej klasy okrętów litoralnych był terrorystyczny atak z października 2000 roku, kiedy dwóch terrorystów na łodzi motorowej zaatakowało niszczyciel USS "Cole", zabijając 17 marynarzy i raniąc 39 innych. Atak ten określony został jako "11 września US Navy" (Navy's September 11). Stanowiło to dowód prawdziwości prognoz o wzrastającym ryzyku tzw. "ataków asymetrycznych", w których Marynarka Wojenna USA i innych państw, a także cywilne jednostki pływające, mogą być atakowane przez różnego rodzaju grupy terrorystyczne, korzystające z prostych środków walki. Pierwsza publiczna deklaracja zamiaru budowy LCS-1 ogłoszona została 1 października 2001 roku, nieformalną dewizą programu stało się “Faster, Better, Cheaper” (Szybciej, Lepiej, Taniej), najważniejszymi zaś parametrami nowych okrętów miały być prędkość i zwrotność.

Zgodnie z założeniami, pierwsza jednostka dostarczona zostać miała w czasie nie dłuższym niż 6 lat od początku prac koncepcyjnych - połowie normalnego czasu. Sama budowa zająć miała 2 lata, przy zwykle czterech. Marynarka wymagała szybkiego okrętu mogącego pływać z prędkością większą niż 40 węzłów, łatwo wyposażanego w różne zestawy broni i systemów obserwacji. Zestaw wyposażenia przeciwminowego, przykładowo, miał być łatwo wymienialny na wyposażenie do operacji specjalnych dla celów misji zespołów SEAL. Każdy okręt miał być obsadzony przez bardzo małą liczbę stałej załogi - około 40 marynarzy, a przy tym tani - 220 milionów dolarów, przy 2 miliardach dolarów za niszczyciel typu Arleigh Burke, czy też 7 do 9 miliardów za lotniskowiec. Wpływ na to miało mieć między innymi szerokie wykorzystanie komponentów cywilnych, w ramach programu COTS.

Jak wszystkie planowane okręty LCS, Freedom ma być komplementarny wobec innych programów nowoczesnych okrętów US Navy, zwłaszcza zaś nowych krążowników rakietowych typu CG(X) oraz niszczycieli rakietowych typu DD(1000)

Konstrukcja[edytuj | edytuj kod]

Wbrew wcześniejszym deklaracjom, Marynarka nie ustaliła sztywnej ceny za poszczególne jednostki, co nie motywowało wybranych przedsiębiorstw wiodących w programach dwóch prototypowych okrętów do obniżania kosztów. Na dodatek, jeden z nich - Lockheed Martin, nie miał dużego doświadczenia w budowie okrętów. Celem skompensowania tego braku, Lockheed nawiązał współprace z przedsiębiorstwem zajmującym się architekturą okrętową Gibbs & Cox oraz stoczniami Marinette Marine i Bollinger. Przedstawiona przez Lockheed Martin koncepcja obejmowała oparcie projektu na konstrukcji włoskiego promu, jednakże gdy w 2004 roku Lockheed i Marynarka były już na finiszu negocjacji, sytuacja uległa drastycznej zmianie. Cywilne promy bowiem nie mają konstrukcji umożliwiającej ich przetrwanie w sytuacji ciężkich uszkodzeń. US Navy tymczasem zażądała aby konstrukcja uwzględniała fakt, iż w razie ciężkich uszkodzeń odniesionych np. podczas sztormu, czy też w trakcie walki, okręt musi być zdolny do przetrwania do czasu uratowania jego załogi.

Podniesienie pierwszego Naval Jack US Navy na "Freedom" (LCS-1)

Konsekwencje tego wymagania były tak daleko idące, że spowodowały konieczność znacznej zmiany dotychczasowego projektu. Decyzja ta stała się powodem bardzo ostrej krytyki Marynarki, która - zdaniem krytyków - powinna była z góry przewidzieć tak oczywiste zdawałoby się wymaganie. US Navy tłumaczyła się jednak, iż nie spodziewała się, że komercyjne promy posiadają tak słabą konstrukcję[1] Dodatkowo, niezależnie od programu Littorial Combat Ship, Marynarka zaostrzyła niektóre reguły i wymagania wobec wszystkich okrętów (US Navy Shipbuilding Code), zmieniając m.in. wymagania co do rodzajów systemów przeciwpożarowych na okrętach. Na skutek wszystkich nowych wymagań, zespół Lockheeda dokonać musiał około sześciuset poważnych zmian konstrukcyjnych w niemal wszystkich częściach okrętu. W początkach roku 2005 jednak położono stępkę pod LCS-1 i okręt znalazł się w fazie budowy. Przejście do tego etapu nie oznaczało jednak pokonania problemów, skutkiem bowiem znacznych zmian konstrukcyjnych, 39 gotowych już modułów okrętu nie było optymalnie przygotowanych do montażu w stoczni Marinette, co powodowało znaczne opóźnienia i wzrost kosztów. Sytuacja stała się na tyle poważna, że doprowadziła do napiętej sytuacji zarówno w odpowiedzialnym za program dowództwie US Navy, jak i w Lockheed Martin, który obawiał się osłabienia swojej pozycji w toczącej się rywalizacji z General Dynamics o kontrakty na kolejne jednostki LCS. Na domiar złego, stocznia Marinette zaczęła odczuwać braki kadrowe, co spowodowało konieczność angażowania zewnętrznych pracowników bez należytego stopnia doświadczenia. Wystąpiły także braki zaopatrzenia w stal - dolna część kadłuba wymagała tych samych stopów stali, które Pentagon kupował w dużych ilościach do wzmacniania pojazdów HMMWV w Iraku. Największy - niespodziewany - regres prac nastąpił jednak jesienią 2005 roku, kiedy okazało się, że element kluczowej przekładni napędu został źle wycięty, co spowodowało, że opóźnienie w budowie sięgnęło 27 tygodni. Wykonawca przekładni, należąca do General Electric G.E. Aviation przyznał, iż winę ponosi jego pracownik, który źle przeczytał rysunek techniczny. Ostatecznie, 23 września 2006 roku "Freedom" został zwodowany (matką chrzestna okrętu została Birgit Smith), natomiast 28 lipca 2008 roku rozpoczął stoczniowe próby morskie. W momencie zwodowania jednakże, "Freedom" był jedynie "skorupą". Jego siłownie po raz pierwszy uruchomione zostały dopiero w marcu 2008 roku, zaś testy całego systemu napędowego w porcie ukończono dopiero 10 lipca. Według ocen w trakcie morskich testów stoczniowych (31 lipca 2008), sprawność okrętu przekracza ustalone założenia[2].

Do czasu rozpoczęcia testów morskich, koszt programu tego okrętu przekroczył 600 milionów dolarów, czyli o ok. 100 mln przekroczył zrewidowane, planowane koszty, niemal trzykrotnie zaś większy był od oryginalnie zakładanego kosztu 220 mln (co nie zmienia jednak faktu, że jest ponad trzykrotnie mniejszy niż koszt budowy mniej nowoczesnego niszczyciela typu Arleigh Burke). Podczas ceremonii przygotowanej przez komitet USS Freedom Commissioning Committee, 8 listopada 2008 roku w Milwaukee, "Freedom" (LCS-1) został oficjalnie przyjęty do służby w United States Navy.

Budowa okrętu[edytuj | edytuj kod]

USS "Freedom" jest szybkim i wysoce manewrowym okrętem zbudowanym z wykorzystaniem spektrum najnowszych technologii, w wysokim stopniu zautomatyzowanym, stanowiącym też platformę dla startu maszyn załogowych i bezzałogowych. Jego modułowa konstrukcja umożliwia zmienne wyposażenie w zależności od rodzaju misji, co pozwala w zależności od potrzeb skonfigurować okręt przed wyjściem w morze do zadań przeciwminowych, przeciwpodwodnych (ZOP) lub zwalczania jednostek nawodnych, bądź też wsparcia jednostek lądowych, zwłaszcza lekkich. Bieżące informacje taktyczne mogą być wymieniane przez ten okręt z innymi jednostkami nawodnymi, podwodnymi, lotniczymi oraz jednostkami lądowymi, na co pozwalają zastosowane przy jego konstrukcji i wyposażeniu technologie sieciocentryczne.

Napęd jednostki zapewniają dwa silniki diesla Fairbanks Morse Colt-Pielstick 16PA6B STC, dwie turbiny gazowe Rolls-Royce MT30 o mocy 96.550 KM (72 MW)[3] oraz cztery zoptymalizowane akustycznie pędniki Rolls-Royce. Jest to niemal rewolucyjny pod względem wydajności system napędowy, którego zastosowanie było jednak konieczne dla osiągnięcia wymaganej prędkości i zwrotności. Niezbędną energię elektryczną zapewniają cztery dieslowskie generatory Isotta Fraschini Model V1708. Fincantieri Marine Systems North America Inc zapewniła również system sterowania ruchem okrętu.

W odróżnieniu od drugiego prototypu LCS USS "Independence", USS "Freedom" posiada stalowy kadłub monolityczny zaprojektowany z uwzględnieniem bardzo wysokich wymagań co do prędkości i zwrotności, który umożliwia mu osiągnięcie zasięgu 1500 mil morskich przy prędkości 50 węzłów oraz 4300 Mm przy prędkości ekonomicznej 20 węzłów. W trakcie trwającego już programu konstrukcyjnego zorientowano się, iż doskonałym wzorcem dla okrętów litoralnych są kadłuby szybkich komercyjnych promów przybrzeżnych[4]. Doprowadziło to do zmiany koncepcji i konieczności przekonstruowania jednostek - ostatecznie LCS-1 zaprojektowany został na podstawie koncepcji kadłuba komercyjnego włoskiego promu[5] Fincantieri - Cantieri Navali Italiani o wyporności 1100 ton oraz promów typu Jupiter. Kadłub posiada wbudowane wrota rufowe, rufową rampę, boczne wrota startowe oraz dźwig umożliwiający start i podniesienie z wody na pokład pojazdów załogowych i bezzałogowych. W celu ułatwienia osiągania wysokich prędkości i przyspieszeń, przy osiąganiu wysokich mocy przez jednostki napędowe, monolit kadłuba podnosi się ponad wodę w maksymalnym możliwym stopniu. Charakter i różnorodność zadań stawianych przed okrętami LCS, wymagają jednocześnie ich wszechstronności oraz stosowania szerokiego zakresu działań w celu zapewnienia ich trudnowykrywalności (stealth).

System zarządzania walką (Combat Management System) zaprojektowano na bazie otwartej architektury Lockheed Martin COMBATSS-21. Okręt wyposażony jest również w TRS-3D - pracujący w pasmie C radar obserwacji przestrzeni i naprowadzania opracowany przez EADS, a także Soft-Kill Weapon System (SKWS) - wyrzutnie pozoratorów opracowaną przez duńskie przedsiębiorstwo Terma A/S oraz sieciocentryczne systemy obróbki danych - C4ISR.

Klasyfikacja okrętu[edytuj | edytuj kod]

USS "Freedom" nie poddaje się łatwej klasyfikacji w dotychczasowych kategoriach. Najbliższy jest bowiem sklasyfikowania jako fregata, jednakże nie może być w pełni uznany za okręt tej klasy[6], z uwagi na przeznaczenie dla wód przybrzeżnych i bardzo niski stan liczbowy załogi. Należy więc poczekać na oficjalne sklasyfikowanie tego okrętu przez US Navy.

Pakiety modułowe misji[edytuj | edytuj kod]

Niezależnie od misji, okręt na stałe wyposażony jest w działo Mk 110 kalibru 57 mm o szybkostrzelności 220 strzałów na minutę, pozwalającej za pomocą programowalnej amunicji Mk 295 zwalczać cele zarówno powietrzne i nawodne, jak i naziemne. Okręt wyposażony jest także w 3 karabiny maszynowe Mk 26 Mod 17 .50 cala (12,7 mm) oraz systemy defensywne obejmujące wyrzutnie flar i system rakietowy obrony bezpośredniej RIM-116 Rolling Airframe Missile zintegrowany z systemem artyleryjskim Mk 15 Phalanx. Wyposażenie lotnicze stanowią dwa helikoptery MH-60R/S lub jeden MH-60R/S i pojazd bezzałogowy VTUAV. Dla okrętu przewidziano także inne bezzałogowe pojazdy, w tym podwodne Unmanned Underwater Vessels (UUV) oraz Unmanned Surface Vessels (USV).

Rapid Airborne Mine Clearance System (RAMICS) w trakcie testów prototypu

Obok stałego wyposażenia jednostki, okręt korzysta z łatwo i szybko wymienialnych na pokładzie pakietów modułowych, obejmujących wiele elementów rozwijanych przez Marynarkę Stanów Zjednoczonych w odrębnych programach, które dostarczane są na okręt w zależności od potrzeby - dla poszczególnych misji:

Przyszłość okrętów LCS typu LCS-1[edytuj | edytuj kod]

Mimo nierozstrzygnięcia przez Naval Sea Systems Command (Dowództwo Systemów Morskich), który z typów będzie podstawą dalszego rozwoju LCS; po anulowaniu przez US Navy budowy okrętów LCS-3 przez Lockheed Martin oraz LCS-4 przez General Dynamics, w kwietniu 2008 roku Marynarka Wojenna Stanów Zjednoczonych rozpoczęła z tymi firmami rozmowy w sprawie budowy trzech nowych okrętów LCS następnej generacji (Flight 1). Decyzja ta oznacza pominięcie pozostałych zaplanowanych wcześniej okrętów Flight 0. W tym samym czasie rozpoczęły się rozmowy w sprawie nabycia czterech zmodyfikowanych okrętów LCS przez Izrael, o stopniu zaawansowania tych rozmów świadczy fakt złożenia wniosku do Kongresu Stanów Zjednoczonych o zgodę na sprzedaż LCS temu krajowi. Zainteresowanie nabyciem tych okrętów notowane jest również ze strony Wielkiej Brytanii, Francji, Niemiec, Włoch i Arabii Saudyjskiej.

Przypisy

  1. Adm. Gary Roughead, Szef Operacji Morskich: “Nie sądziliśmy że cywilne promy są tak daleko od tego, czego my oczekujemy. Po prostu przeceniliśmy je
  2. Freedom Performing Better Than Expected (ang.)
  3. USS Freedom Fact Sheet (ang.)
  4. The New York Times: Lesson on How Not to Build a Navy Ship (ang.)
  5. Dla odmiany, General Dynamics skonstruował aluminiowy kadłub trimaranu drugiej jednostki LCS, w oparciu o konstrukcję australijskiego komercyjnego promu
  6. Defense Industry Daily: The USA’s New Littoral Combat Ships (updated) (ang.)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]