USS Virginia (SSN-774)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
USS Virginia (SSN-774)
USS Virginia (SSN-774)
Klasa okręt podwodny
Typ Virginia NSSN Block I
Historia
Stocznia Boat
Położenie stępki 2 września 1999
Wodowanie 16 sierpnia 2003
 US Navy
Wejście do służby 23 października 2004
Los okrętu w służbie
Dane taktyczno-techniczne
Wyporność
• na powierzchni
• w zanurzeniu

6970 t
7841 t
Długość 114,8 m
Szerokość 10,37 m
Zanurzenie testowe ≥ 243,84 m
(prawdopodobna maksymalna
bezpieczna głębokość: 400 m)
Rodzaj kadłuba dwukadłubowy
Materiał kadłuba stal HY-100
Załoga 134 osoby, w morzu 113
Napęd
Reaktor S9G
• dwie turbiny parowe
   29,84 MW (40.000 KM)
Pędnik strugowodny
Sensory
• System akustyczny:
    -sferyczna antena
     pasywno-aktywna
    -Lightweight Wide Aperture Array
    -antena holowana TB-29A
    -Acoustic Rapid COTS Insertion
     AN/BQQ-10(V4)
    -Akustyczny system
    przechwytywania celu AN/WLY-1
• dwa maszty fotoniczne
Radar AN/BPS-16(V)4
Wyrzutnie torpedowe • 4 wyrzutnie torpedowe 533 mm
• 12 wyrzutni VLS
Uzbrojenie
37
   • Mk 48 ADCAP Mod 6
   • Tomahawk SLCM
   • Mark 60 Captor
   • Harpoon
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

USS Virginia (SSN-774) – pierwszy z rodziny atomowych okrętów podwodnych typu Virginia NSSN (New Attack Submarine). Okręt ten powstał w odpowiedzi na zmianę sytuacji międzynarodowej po zakończeniu zimnej wojny i zastąpieniu globalnej konfrontacji ze Związkiem Radzieckim wieloma konfliktami regionalnymi. Zmiana ta wywołała potrzebę powstania okrętów zdolnych zarówno do walki w głębinach wód otwartych oceanów, jak i płytkich wodach przybrzeżnych.

Pierwszy amerykański atomowy okręt podwodny odpowiadający wymaganiom nowego teatru operacji morskich – USS "Virginia" (SSN-774) jest też okrętem pod wieloma względami przełomowym. Posiada bowiem nie tylko możliwość prowadzenia klasycznych działań myśliwskich, do których przeznaczone były tego rodzaju okręty do tej pory, lecz także zapewnia szerokie możliwości współdziałania z innymi rodzajami sił zbrojnych, koordynowania ich działań w ramach najnowszego sieciocentrycznego sposobu walki oraz prowadzenia z jego pokładu operacji na lądzie i taktyczno-operacyjnego zwalczania celów lądowych.

W tym okręcie zastosowano wiele nowatorskich rozwiązań, począwszy od całkowicie opartej na systemie światłowodów sieci połączeń wewnętrznych, przez zaczerpnięty z lotnictwa system fly-by-wire, na braku klasycznego peryskopu kończąc.

Przeznaczenie jednostki[edytuj | edytuj kod]

USS "Virginia" (SSN-774) jest pierwszym amerykańskim okrętem podwodnym przeznaczonym zarówno do walki o prymat w morskim teatrze działań wojennych w szerokim spektrum misji regionalnych i przybrzeżnych (misje "wód błękitnych'") jak i na wodach otwartego oceanu. Przed programem budowy tego okrętu postawiono cel produkcji uniwersalnej jednostki zdolnej do wykonywania szerokiego wachlarza misji, zwłaszcza zaś:

  • Covert Strike – skrytego podejścia i wykonywania uderzeń na ląd za pomocą pocisków umieszczonych w wyrzutniach torpedowych i pionowych;
  • Anti-Submarine Warfare – walki i zwalczania okrętów podwodnych przeciwnika;
  • Anti-Ship Warfare – walki i zwalczania floty nawodnej przeciwnika;
  • Battle Group Support – wsparcia podwodnych, nawodnych i lądowych grup bojowych za pomocą zaawansowanego wyposażenia w systemy sensorów i komunikacyjne;
  • CISR (Covert Intelligence, Surveillance and Reconnaissance) – tajne operacje wywiadowcze, nadzorcze, obserwacyjne i rozpoznawcze przy użyciu sensorów i czujników umożliwiających zbieranie krytycznych danych wywiadowczych, informacji o położeniu systemów radarowych i rakietowych przeciwnika, jego centrów dowodzenia i komunikacyjnych, monitorowanie jego komunikacji oraz ruchu statków i okrętów;
  • Covert Minelaying – skrytego stawiania pól minowych przeciwko jednostkom pływającym przeciwnika;
  • Special Missions and Operations – misji i operacji specjalnych, w tym rekonesansu i sabotażu, misji poszukiwawczych i ratowniczych, ataków pozorowanych, kierowania wsparciem ogniowym i uderzeniami wykonywanymi przez inne jednostki floty, lotnictwa i oddziały lądowe.

Godło okrętu[edytuj | edytuj kod]

SSN774crest.gif

Niebieskie tło symbolizuje głębiny, wśród których umieszczona jest USS "Virginia". Skierowanie jej do przodu, symbolizuje jej przewodnictwo sił podwodnych w XXI wiek oraz w nowe kierunek rozwoju US Navy. Złoty kolor liter i otoczki godła w połączeniu z kolorem niebieskim są kolorami Marynarki Stanów Zjednoczonych. Kształt Wspólnoty Wirginii przedstawia stan którego nazwę nosi okręt. Dziewięć gwiazd symbolizuje 9 amerykańskich okrętów noszących nazwę Wirginia. Pojedynczy błysk światła na sterze okrętu symbolizuje zarówno napęd atomowy jak i światłowodowy kręgosłup okrętu. Widoczne u dołu motto okrętu: Sic Semper Tyrannis (Śmierć tyranom) w połączeniu z symbolika stanu Wirginia symbolizuje tryumf cnoty nad tyranią.

Wraz z okrętem, spogląda w przód pochodzący z Wirginii George Washington, ojciec założyciel amerykańskiej republiki.

Powstanie jednostki[edytuj | edytuj kod]

Geneza[edytuj | edytuj kod]

W związku ze zmianą sytuacji politycznej na świecie, geostrategicznych warunków działania amerykańskiej floty, a także w zgodzie z ogólnym kierunkiem polityki obronnej ówczesnej administracji USA[1], w październiku 1993 roku sekretarz obrony Stanów Zjednoczonych Les Aspin zdecydował że produkcja okrętów podwodnych typu Seawolf zostanie przerwana wraz z zakończeniem budowy trzeciej jednostki tego typu, Marynarka Wojenna Stanów Zjednoczonych powinna natomiast rozwinąć i wybudować nowy myśliwski okręt podwodny, bardziej efektywny w stosunku do swojego kosztu. Programowi nowego okrętu nadano nazwę New Attack Submarine – NSSN (Nowy Myśliwski Okręt Podwodny).

15 kwietnia 2003. USS "Virginia" w budowie

Prace badawcze i konstrukcyjne rozpoczęły się w roku budżetowym 1996, koszt prac nad NSSN w tym roku Defense Authorization Bill określał na kwotę 678,8 milionów dolarów. Do budowy natomiast pierwszego okrętu – USS "Virginia", przystąpiono roku 1998 w należącej do General Dynamics stoczni Electric Boat w Groton. Całkowity koszt USS "Virginia", podobnie jak każdego innego okrętu tego typu, określono na nieprzekraczalną kwotę 2 mld 163,5 mln dolarów, przy całkowitym budżecie programu budowy 30 okrętów NSSN wynoszącym niemal 65 mld dolarów. Okręt budowany był metoda modułową, co przyspiesza proces budowy, pozwala na zmniejszenie jej kosztów, przede wszystkim zaś upraszcza jego konstrukcje i późniejszą obsługę techniczną. Przykładowo, okrętowe centrum dowodzenia zostało zainstalowane w kadłubie w jednym gotowym module spoczywającym na zaawansowanych technologicznie poduszkach powietrznych. Proces konstrukcji i budowy tego okrętu, od samego początku był nietypowy – niespotykany nigdy wcześniej. Już pierwsze prace nad okrętem, przygotowanie przez Marynarkę tzw. Early Operational Assessment, czyli szacunków wstępnych, nastąpiło w czasie 10 tygodni. Nigdy wcześniej dla tak wielkiego projektu, nie dokonano tego w tak krótkim czasie[potrzebne źródło]. Kamieniem węgielnym tworzenia okrętu był zastosowany proces konstrukcyjno-produkcyjny. Po raz pierwszy w historii, cały proces przygotowania okrętu oparty został w całości na projektowaniu komputerowym. Począwszy od prac projektowych, konstrukcyjno-inżynierskich po ostateczne technologie produkcji. Ten innowacyjny proces, w połączeniu z modułowa konstrukcją, fundamentalnie zmienił dotychczasowy proces budowy okrętów i generalnie uczynił budowę USS "Virginia" możliwą.

Cechy konstrukcyjne okrętu[edytuj | edytuj kod]

Do najważniejszych cech konstrukcyjnych okrętu należą:

  • konstrukcja modułowa;
  • kadłub ze stali HY-100
  • udoskonalone elektromagnetyczne i akustyczne stealth;
  • Fly-by-wire Ship Control System ułatwiający sterowanie okrętem na płytkich wodach;
  • zaawansowany zespół sensorów i system przetwarzania danych zapewniający okrętowi zdolność do detekcji i unikania min oraz zwalczania zaawansowanych okrętów podwodnych;
  • brak tradycyjnego systemu peryskopów;
  • zwiększona niezależność od własnych baz, teoretycznie uzależniona jedynie od zapasów żywności na pokładzie, co ma zwiększone znaczenie w związku z redukcją ilości amerykańskich baz morskich na świecie;
  • Open Systems Architecture oraz wykorzystanie Commercial-off-the-Shelf (COTS) Electronics – otwarta architektura okrętu, pozwalająca korzystać z wielu komercyjnych rozwiązań, co radykalnie zwiększa możliwości modernizacji okrętu w przyszłości, w zakresie systemów walki, komunikacji oraz systemów informatycznych;
  • Fiber Optic Architecture/ATM Network – system pokładowych linii światłowodowych, co znacznie rozszerza możliwości wzbogacania okrętu w dodatkowe urządzenia na zasadzie plug-in/plug-out i czyni go otwartym na wiele modernizacji nawet w dalekiej przyszłości. USS "Virginia" zawiera w sumie 23 pokładowe podsystemy elektroniczne, nie licząc systemu napędowego okrętu. Wszystkie te podsystemy są ze sobą zintegrowane za pomocą linii światłowodowych.
  • odizolowane struktury pokładów, co ułatwia integracje wyposażenia okrętu, zapewnia lepsza izolację akustyczna oraz amortyzacje wstrząsów oraz implementację powstających w przyszłości technologii wyciszania.

Oficjalne dane o dopuszczalnej głębokości zanurzenia USS "Virginia" podawane przez US Navy są niekiedy kwestionowane. Oficjalna maksymalna głębokość to bowiem 800 stóp, czyli 243,84 metrów, jednakże biorąc pod uwagę fakt iż kadłub zbudowany jest ze stali HY100 – o niezwykłej wytrzymałości[2], okręty NSSN – podobnie jak Seawolf – powinny być zdolne do bezpiecznego zanurzenia na głębokość 1600 – 2000 stóp (487,68–609,6 m).

Nazwa okrętu[edytuj | edytuj kod]

10 września 1989 roku, sekretarz US Navy – John Dolton ogłosił nazwę wiodącego okrętu typu New Attack Submarine Ship – USS "Virginia" (SSN-774) Sądzę że żaden inny stan nie ucieleśnia tak bardzo spuścizny morskiej tego wielkiego Narodu jak Wspólnota Wirginii[3]

Wodowanie i chrzest[edytuj | edytuj kod]

Ceremonia wodowania USS "Virginia" (SSN-774)

Okręt został zwodowany i ochrzczony 16 sierpnia 2003 roku podczas ceremonii w Electric Boat w obecności 4000 zaproszonych gości, w tym weteranów broni podwodnej US Navy z czasów II wojny światowej. Matką chrzestną okrętu jest Lynda Johnson Robb, żona byłego gubernatora Wirginii i Senatora Charlesa Robba – córka prezydenta Stanów Zjednoczonych Lindona B. Johnsona.

Na końcowy efekt produkcji pracowały tysiące amerykańskich przedsiębiorstw, w tym wszystkie największe koncerny zbrojeniowe:

Wcielenie do US Navy[edytuj | edytuj kod]

30 lipca 2004 roku Virginia ukończyła swój dziewiczy oceaniczny rejs – test zwany Alpha Sea Trial (AST). AST obejmuje testy okrętu i jego systemu napędowego, w tym pierwsze zanurzenie oraz marsz z pełną prędkością na powierzchni i w zanurzeniu. Kolejne testy – Bravo Sea Trial (BST) odbyły się w sierpniu tego samego roku. W testach BST kładziono nacisk na sprawdzenie podwodnej akustyki okrętu. Po zakończeniu tych testów, 23 października 2004 r. w bazie Marynarki Wojennej Stanów Zjednoczonych Norfolk Naval Base okręt został przyjęty do służby w US Navy, a jego portem macierzystym została baza New London NSB w Groton.

Kontrowersje[edytuj | edytuj kod]

Budowa okrętów typu Virginia NSSN nie była programem niebudzącym kontrowersji. Program ten rozpoczęto w drugiej połowie lat 90. XX wieku, kiedy flota podwodna Rosji znajdowała się w stanie w którym nie stanowiła godnego przeciwnika dla floty amerykańskiej. Wśród rosyjskich okrętów tamtego czasu, jedynie okręty ulepszonego typu Akuła oraz Akuła II i nowy okręt myśliwski Severodvinsk posiadały właściwości bojowe porównywalne z amerykańskimi jednostkami typów Los Angeles i Seawolf, pozostałe zaś jednostki były znacząco słabsze od okrętów amerykańskich[4]. Podnoszono również, że wielka część rosyjskiej floty znajduje się u kresu żywotności i będzie musiała być wycofana z użytku na początku następnego – XXI w., a stan rosyjskich finansów nie pozwala na zastępowanie wycofywanych jednostek nowymi okrętami. Twierdzono także, że rozwoju nowego typu nie uzasadnia również zagrożenie ze strony floty podwodnej Chin, dysponującej w tamtym czasie zaledwie 5 atomowymi okrętami myśliwskimi i 55 okrętami o napędzie konwencjonalnym – w komplecie przestarzałymi względem amerykańskich standardów i nawet niezbliżającymi się do stanowienia jakiegokolwiek zagrożenia dla US Navy.

Niejako w uzupełnieniu tych tez podnoszono, ze era post-zimnowojenna wymaga operacji przybrzeżnych, na płytkich wodach – typu Zatoki Perskiej, a na tego typu wody o dużym natężeniu ruchu morskiego, dobrze znane wyposażonym w nabrzeżne baterie artyleryjskie i rakietowe, miny oraz taktyczną bron balistyczną adwersarzom, okręty NSSN są równie niezoptymalizowane co okręty Seawolf. Wg przeciwników okrętów typu Virginia, NSSN nie są skonstruowane do walki przeciwko małym zaawansowanym okrętom podwodnym o napędzie dieslowskim, US Navy powinna natomiast pracować nad niedrogimi konstrukcjami przeznaczonymi specjalnie dla wód przybrzeżnych, do walki z małymi okrętami o napędzie konwencjonalnym

Wyposażenie[edytuj | edytuj kod]

Systemy dowodzenia[edytuj | edytuj kod]

  • Command and Control Systems Module (CCSM) – okręt otrzymał moduł zintegrowanego centrum dowodzenia i kontroli CCSM, opracowanego przez Lockheed Martin Naval Electronics & Surveillance Systems – Undersea Systems. Moduł ten integruje wszystkie systemy statku – sensory, środki przeciwdziałania i zakłócania, systemy nawigacji oraz kontroli ognia. CCSM oparty jest na otwartej architekturze, wyposażony zaś jest w zintegrowany system kolorowej wizualizacji Q-70 Colour Common Display Consoles.
  • AN/BYG-1 Combat Control System – system kontroli walki Raytheon AN/BYG-1 jest pochodną wcześniejszego systemu CCS Mk2. System ten został także zaimplementowany w australijskich okrętach podwodnych typu Collins

Systemy komunikacji i obserwacji[edytuj | edytuj kod]

Głowica masztu fotonicznego
  • Submarine High Data Rate (Sub HDR) – wielozakresowy system komunikacji satelitarnej działający na falach o częstotliwości superwysokiej (SHF) oraz ekstremalnie wysokiej (EHF)
  • AN/BLQ-10 New Attack Submarine Electronic Support Measures (NSSN ESM) – jest systemem wspierającym operacje zarówno na otwartych wodach oceanów jak również w środowisku przybrzeżnym. System zawiera zespół odbiorników sygnału, monitorów oraz zaawansowanego wyposażenia przetwarzania i analizy danych. Zapewnia on detekcję, identyfikacje oraz określenie położenia radarów i systemu komunikacyjnego emitującego sygnał. ESM używany jest przez USS "Virginia" do samoobrony, określenia sytuacji taktycznej oraz zbierania danych wywiadowczych dla wspieranych przez siebie grup bojowych, w ramach zadań BGS (Battle Group Support). NSSN ESM będąc systemem niemalże bez obsługowym, działającym przy minimalnym udziale człowieka, spełnia kilka krytycznych funkcji w zakresie detekcji sygnałów elektronicznych, identyfikacji, lokalizacji oraz ostrzegania o pojawiających się zagrożeniach. System ten zapewnia obróbkę sygnałów elektronicznych, automatyczne ostrzeganie oraz ocenę sytuacji taktycznej. Obok USS "Virginia" i innych okrętów typu NSSN, AN/BLQ-10 być może zostanie zainstalowany także w starszych generacjach okrętów – Seawolf i Los Angeles.
  • Sonary Lightweight Wide Aperture Array (LWWAA) – system akustyczny opracowany przez Northrop Grumman oparty na antenach światłowodowych zamiast na klasycznych hydrofonach ceramicznych. Obejmuje on zamontowane na dziobie anteny sonarów aktywnych i pasywnych (ASW), szerokopasmowe anteny pasywne po bokach, anteny aktywne wysokiej częstotliwości na kilu i płetwie okrętu, antenę holowaną Lockheed Martin TB-29A na cienkiej linie oraz system obróbki sygnału AN/BQQ-10(V4).
  • Maszty fotoniczne – dwa maszty fotoniczne zastępujące system tradycyjnych peryskopów – za pomocą umieszczonych na teleskopowych ramionach cyfrowych kamer zapewniające obraz wysokiej rozdzielczości w kolorze, bieli i czerni oraz podczerwieni.
  • Sperry Marine AN/BPS-16(V)4 – działający w paśmie I radar nawigacyjny

System napędowy[edytuj | edytuj kod]

Energie niezbędna do napędu okrętu i działania innych systemów pokładowych zapewnia wodny-ciśnieniowy reaktor atomowy General Electric S9G napędzający dwie turbiny przenoszące energie na jeden wał napędowy. Okręt wyposażony jest także w pompy napędu strumieniowego. Dzięki przedstawionemu systemowi napędowemu o mocy 29,84 MW (40.000 KM), okręt jest w stanie osiągnąć prędkość ponad 25 węzłów. Jednokrotne zaopatrzenie reaktora S9G w paliwo jądrowe zapewniło jego zapas na cały przewidywany okres pozostawania okrętu w służbie.

Uzbrojenie[edytuj | edytuj kod]

Panel kontroli systemu torpedowego
  1. Pociski:
  2. Wyrzutnie:
    • Okręt wyposażony jest w pionowa wyrzutnię systemu Vertical Launching System (VLS) mieszczącą 12 tub.
    • 4 wyrzutnie torped kalibru 533 mm.

Okręt zdolny jest do wystrzelenia 16 pocisków Tomahawk w jednej salwie – 12 z wyrzutni VLS i 4 z wyrzutni torpedowych.

Wyposażenie specjalne[edytuj | edytuj kod]

  • Komora wejściowo-wyjściowa w kadłubie, do przeprowadzania operacji specjalnych. W komorze tej przechowywany jest także skonstruowany przez Northrop Grumman mini-pojazd podwodny ASDS (Oceanic and Naval Systems Advanced SEAL Delivery System) służący do transportu grup specjalnych typu Navy Sea Air Land (SEAL) lub morskich jednostek rekonesansu.
  • AN/WLY-1 Acoustic Countermeasures System – skonstruowany przez Northrop Grumman system przeciwdziałania akustycznego
  • Unmanned Undersea Vehicles (UUVs) LMRS Long-term Mine Reconnaissance System – stanowią go dwa podwodne pojazdy bezzałogowe o długości 6 metrów służące do wykonywania rekonesansu oraz ramie-robot o długości 18 m, służące do dokonywania napraw. LMRS został skonstruowany i wyprodukowany przez Boeinga.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Caspar Weinberger: Następna Wojna Światowa. Peter Schweizer. Albatros, 1999. ISBN 83-87834-01-7.. (Caspar Weinberger, był między innymi sekretarzem obrony USA w administracji prezydenta Ronalda Reagana, w latach 1981-1987)
  2. Pierwszymi okrętami o kadłubie ze stali HY100 były jednostki typu Seawolf – poprzednie generacje zbudowane były ze stali HY-80
  3. Service of the Navy Office of Information (en.) "On September 10, 1998, the Secretary of the Navy, the Honorable John Dalton, announced his decision to name the lead ship of the New Attack Submarine class the USS Virginia (SSN 774). «I can think of no other state that so embodies the maritime heritage of this great Nation than the Commonwealth of Virginia.» said Secretary Dalton."
  4. Jane's Fighting Ships, 1996-1997