Uczta Baltazara

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy biblijnego wydarzenia. Zobacz też: inne znaczenia tego hasła.

Uczta Baltazara – wydarzenie opisane w biblijnej Księdze Daniela (5, 1-31). Babiloński król Baltazar wydał ucztę, podczas której zbezcześcił naczynia ze świątyni Jahwe. Ukazała się wtedy ręka pisząca słowa: mane, tekel, fares. Było to proroctwo zapowiadające upadek Babilonu i śmierć Baltazara, co nastąpiło jeszcze tej samej nocy.

Przebieg uczty[edytuj | edytuj kod]

Babiloński król Baltazar sprosił tysiąc ludzi na ucztę[1]. Obecne były też nałożnice i żony Baltazara. Orientacyjny opis uczty babilońskiej podaje George Rawlinson[2]:

Quote-alpha.png
"Zamożni Babilończycy pili duże ilości wina. Ich uczty były wystawne, ale zazwyczaj kończyły się pijaństwem. Często biesiadnicy zachowywali się wtedy w sposób grubiański i nieokrzesany. Ważnym składnikiem uczt była muzyka. Grupy muzykantów wkraczały do sal biesiadnych w chwili gdy było podawane wino. W pomieszczeniach unosiła się woń pachnideł, gdyż Babilończycy uwielbiali perfumy. Potrawy były podawane na złotych i srebrnych naczyniach. Bogate stroje gości, przepiękne dywany i draperie oraz liczni niewolnicy podający do stołu, dopełniali obrazu przepychu i bogactwa".

Zbezczeszczenie naczyń z świątyni Jahwe[edytuj | edytuj kod]

Po rozpoczęciu uczty, gdy biesiadnicy zdążyli zasmakować w winie, Baltazar rozkazał przynieść srebrne i złote naczynia, które Nabuchodonozor, zabrał ze świątyni jerozolimskiej. Puchary liturgiczne pochodzące ze świątyni trafiły w ręce babilońskich dostojników i nałożnic królewskich. Pili z nich wino, czcząc bogów Babilonu, czym bezcześcili naczynia zrabowane z Jerozolimie[3].

Stanowiło to obrazę Boga. Naczynia mogły być używane jedynie w świątyni i tylko do wielbienia Jahwe. Nawet kapłani żydowscy musieli pamiętać o zachowywaniu czystości przy korzystaniu z nich[4].

Pismo na ścianie[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Mane, tekel, fares.

Wówczas na ścianie ukazała się dłoń pisząca na tynku ściany słowa Mane, Tekel, Fares. Baltazar bardzo się wystraszył. Zbladł, dygotały mu biodra i kolana. Jego pozorna odwaga i buta ustąpiła miejsce śmiertelnemu przerażeniu[5].

Wezwał wróżbitów by przetłumaczyli napis[6]. Za odczytanie i wyjaśnienie napisu obiecał purpurę, złoty łańcuch i stanowisko trzeciego w kraju. Wszystkie te atrybuty były związane z władzą. Baltazar w ten sposób wyznaczał swojego następcę[7]. Zadanie wydawało się łatwe. Babilon był miejscem gdzie mieszkało wielu magów, astrologów i kapłanów. Posiadał też bogate zbiory różnych zaklęć, tajemnych znaków i rytuałów religijnych. W zamyśle Baltazara powinno to wystarczyć do rozwiązania zagadki. Jednak nikt nie potrafił tego przełożyć ani wyjaśnić. Niepowodzenie największych mędrców państwa spowodowało zaskoczenie wśród króla i jego dostojników[8]. Użyte tu aramejskie słowo מִשְׁתַּבְּשִׁין (szeb-asz') sugeruje wielkie zamieszanie, popłoch, wręcz panikę wśród obecnych. Matka Baltazara poradziła mu, by wezwał Daniela, który kiedyś służył Nabuchodonozorowi. Baltazar uczynił to, choć niezręcznie było mu prosić o pomoc sługę Boga, którego niedawno obraził[9].

Prorok Daniel przypomniał mu losy Nabuchodonozora, jego ojca, który był potężnym władcą, ale za swoją pychę został ukarany przez Najwyższego Boga. Mimo że Baltazar wiedział o tym, postąpił butnie i lekkomyślnie, co będzie go drogo kosztować. Daniel przełożył treść tajemniczego napisu i oznajmił królowi: MENE, MENE, TEKEL, FARES. Policzono, Policzono, Zważono, Rozdzielono. Takie jest znaczenie poszczególnych wyrazów:

  • MENE- Bóg obliczył twoje panowanie i ustalił jego kres.
  • TEKEL - zważono cię na wadze i okazałeś się zbyt lekki.
  • PERES - twoje królestwo uległo podziałowi; oddano je Medom i Persom

Śmierć Baltazara[edytuj | edytuj kod]

W tym czasie Persowie i Medowie na czele z królem Dariuszem oblegali Babilon, który jeszcze tej samej nocy upadł. Baltazara (zgodnie z proroctwem) zabito[10].

Uczta Baltazara w kulturze[edytuj | edytuj kod]

Postać Baltazara jest pierwowzorem buty i bezduszności władcy. Jego uczta to metafora mrocznej biesiady, poprzedzającej tragiczne wydarzenia. Symbolizuje też ukaraną pychę.

Uczta jest motywem przewodnim wielu utworów i dzieł artystycznych.

Przypisy

  1. Dn 5,1 w przekładach Biblii.
  2. The Seven Great Monarchies of the Ancient Eastern World: Babylonia, Media and Persia s. 221
  3. Dn 5,2-4 w przekładach Biblii.
  4. Iz 52,11 w przekładach Biblii.
  5. Dn 5,5-6 w przekładach Biblii.
  6. Dn 5,7 w przekładach Biblii.
  7. Formalnie królem był Nabonid, a Baltazar jako jego syn, drugi w Babilonie
  8. Dn 5,8-9 w przekładach Biblii.
  9. Dn 5,10-16 w przekładach Biblii.
  10. Dn 5,30 w przekładach Biblii.
  11. b62.grono.net
  12. tekst wiersza Belsazar
  13. charakterystyka utworu Belsazars gästabud
  14. film Uczta Baltazara w bazie filmów
  15. Tate Collection | Belshazzar's Feast, the Writing on Your Wall

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. George Rawlinson The Seven Great Monarchies of the Ancient Eastern World
  2. Zenon Ziółkowski „Spotkania z Biblią" Księgarnia świętego Wojciecha Poznań 1969
  3. Lesley Adkins „Runą mury Babilonu" Amber 2004 ISBN 83-241-2349-0
  4. Władysław Kopaliński, Słownik mitów i tradycji kultury, Warszawa 1985, str. 1225.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]