Ugłastowate

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ugłastowate
Mollugo nudicaulis
Mollugo nudicaulis
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Rząd goździkowce
Rodzina ugłastowate
Nazwa systematyczna
Molluginaceae Bartl. in F. G. Bartling & H. L. Wendland
Beitr. Bot. 2: 158. Dec 1825, nom. cons.[2]
Typ nomenklatoryczny
Mollugo L.[2]
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons

Ugłastowate (Molluginaceae) – rodzina roślin okrytonasiennych wyróżniana w obrębie goździkowców (Caryophyllales). Przynależność rodzajów do tej rodziny zmieniała się w miarę poznawania filogenezy goździkowców. Skład rodziny po badaniach molekularnych został ograniczony do ok. 9–11 rodzajów z ok. 90 gatunkami. Występują one na wszystkich kontynentach na obszarach pod wpływem klimatu tropikalnego i umiarkowanego ciepłego (także na Bałkanach i na rozległych obszarach Ameryki Północnej). Rośliny z rodzajów ugłasta i uglin są wykorzystywane w tradycyjnej medycynie ludowej w południowej Azji i w Afryce[1][3].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Do rodziny należą rośliny jednoroczne i byliny nierzadko o budowie gruboszowatej. Liście są pojedyncze, całobrzegie, skrętoległe lub wyjątkowo naprzeciwległe czy okółkowe. U nasady pozbawione są przylistków, ew. mają przylistki błoniaste. Promieniste kwiaty skupione w wierzchotkowatych kwiatostanach, rzadko są pojedyncze. Zwykle są obupłciowe, rzadko jednopłciowe i wówczas rośliny są dwupienne. Okwiat składa się z 5, rzadko 4, białawo-zielonkawych, rzadko czerwonych listków. U niektórych przedstawicieli obecne są listkowato zmodyfikowane, białe prątniczki. Pręciki są zwykle w liczbie od 4 do 5 i połączone są u nasady w krótki cylinder. Owocolistki w liczbie 2-5, każdy zakończony własną szyjką i znamieniem. Owocem jest torebka[3].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system APG III z 2009)

Rodzina stanowi jedną z linii rozwojowych w obrębie goździkowców, klad bazalny grupy rodzin obejmującej m.in. portulakowate, kaktusowate i zdrojkowate.


goździkowce





Droseraceaerosiczkowate




Nepenthaceaedzbanecznikowate




Drosophyllaceaerosolistnikowate




Ancistrocladaceae



Dioncophyllaceae











Frankeniaceaepomorzlinowate



Tamaricaceaetamaryszkowate





Plumbaginaceaeołownicowate



Polygonaceaerdestowate







Rhabdodendraceae




Simmondsiaceaesimondsjowate





Asteropeiaceae



Physenaceae





Microteaceae





Caryophyllaceaegoździkowate




Achatocarpaceae



Amaranthaceaeszarłatowate






Stegnospermataceae




Limeaceaelibawowate





Lophiocarpaceae




Barbeuiaceae




Gisekiaceae




Aizoaceaepryszczyrnicowate




Phytolaccaceaeszkarłatkowate



Sarcobataceae



Nyctaginaceaedziwaczkowate









Molluginaceaeugłastowate




Halophytaceae



Basellaceaewyćwiklinkowate



Montiaceaezdrojkowate



Didiereaceae




Talinaceaeporwinkowate




Portulacaceaeportulakowate




Anacampserotaceae



Cactaceaekaktusowate
















Pozycja w systemach Reveala

Zarówno w systemie z lat 1994–1999[4] jak i w systemie z lat 2007–2010[5] rodzina ta jest wyróżniana w obrębie rzędu goździkowców. W starszej wersji systemu część rodzajów (np. Tetragonia, Corrigiola) wyodrębniana była w rodzinę trętwianowatych (Tetragoniaceae)[4]. W nowszym systemie (też w ujęciu APweb) część rodzajów z tej rodziny włączona została do Molluginaceae, część (np. Tetragonia) do pryszczyrnicowatych (Aizoaceae). Rodzaj nadbrzeżyca (Corrigiola) umieszczany jest w obrębie goździkowatych (Caryophyllaceae). Wyodrębniono stąd również dwa rodzaje tworzące obecnie rodzinę libawowatych (Limeaceae)[1].

Wykaz rodzajów[6]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Stevens P.F.: Caryophyllales (ang.). Angiosperm Phylogeny Website, 2001–. [dostęp 2010-05-30].
  2. 2,0 2,1 James L. Reveal: A Checklist of Family and Suprafamilial Names for Extant Vascular Plants (ang.). Plantsystematics.org. [dostęp 2010-05-30].
  3. 3,0 3,1 Heywood V. H., Brummitt R. K., Culham A., Seberg O.: Flowering plant families of the world. Ontario: Firely Books, 2007, s. 216. ISBN 1-55407-206-9.
  4. 4,0 4,1 Crescent Bloom: Mollugo (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2010-05-30].
  5. Reveal J. L.: Classification of extant Vascular Plant Families - An expanded family scheme (ang.). 2007. [dostęp 2010-05-30].
  6. Genera of Molluginaceae (ang.). W: Germplasm Resources Information Network (GRIN) [on-line]. United States Department of Agriculture. [dostęp 2011-06-05].
  7. 7,0 7,1 Nazwa polska według Józef Rostafiński: Słownik polskich imion rodzajów oraz wyższych skupień roślin, poprzedzony historyczną rozprawą o źródłach. Kraków: Akademia Umiejętności, 1900, s. 337. (pol.)