Ugoda altransztadzka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Ugoda altransztadzka (niem. Altranstädter Konvention; czes. Altranstädtská konvence) zawarta 1 września 1707 w pałacu w Altranstädt (Saksonia) pomiędzy królem Szwecji Karolem XII i cesarzem Józefem I Habsburgiem.

Układ ten narzucił cesarzowi zwrot śląskim protestantom 121 kościołów. Zakazywał ustanawiania katolickich opiekunów sierotom ewangelickim, zapewniał ewangelikom wolność urządzania prywatnych nabożeństw domowych, wolność wysyłania dzieci do szkół ewangelickich i innych czynności kościelnych (chrztu, ślubów, pogrzebów).

Podczas realizowania ugody, król i cesarz zawarli dodatkową umowę, zwaną "recesem egzekucyjnym" (niem. rezess exekution, czes. exekučni reces), ogłoszoną 27 stycznia 1709 r. we Wrocławiu. Na mocy tego recesu zostały wznowione konsystorze ewangelickie w Legnicy, Brzegu i Wołowie, ich działalność (jak i działalność już istniejących konsystorzów w Oleśnicy i we Wrocławiu) została prawnie uregulowana. W recesie egzekucyjnym zezwolono także na wybudowanie kolejnych sześciu tzw. "kościołów łaski" (niem. Gnadenkirchen; czes.Kostely milosti) - w Żaganiu, Kożuchowie, Jeleniej Górze, Kamiennej Górze, Miliczu i Cieszynie (jako świątynia ewangelicka do dziś przetrwał tylko cieszyński kościół łaski). Ponadto, wybudowane na mocy postanowień pokoju westfalskiego z 1648, "Kościoły Pokoju" mogły zostać wyposażone w dzwony i wieże.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]