Ujście (miasto)

	Ujście
	Herb Ujścia
Województwo	wielkopolskie
Powiat	pilski
Gmina; - rodzaj	Ujście; miejsko-wiejska
Założono	XII w.
Prawa miejskie	1413
Burmistrz	Henryk Kazana
Powierzchnia	5,78 km²
Położenie	53° 04' N; 16° 44' E
Wysokość	47-98 m n.p.m.
Ludność (2004); • liczba ludności; • gęstość	; 3888; 672,7 os./km²
Strefa numeracyjna; (do 2005)	67
Kod pocztowy	64-850
Tablice rejestracyjne	PP
	Położenie na mapie Polski; ; Ujście
TERC10; (TERYT)	4303819074
Miasta partnerskie	Krakow am See (Niemcy)
	Urząd miejski3 pl. Wiosny Ludów 2 64-850 Ujście; tel. 67 284-00-03; faks 67 284-01-51; (e-mail)
	Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
	Strona internetowa miasta

Z Wikipedii

(Przekierowano z Ujście nad Notecią)

Skocz do: nawigacji, szukaj

Współrzędne: 53°04' N 16°44' E

Ujście (niem. Usch) to miasto w woj. wielkopolskim, w powiecie pilskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Ujście. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. pilskiego.

Według danych z 31 grudnia 2004, miasto miało 3888 mieszkańców.

[edytuj] Położenie

Ujście leży 10 km na południe od Piły, w Dolinie Środkowej Noteci, na skraju Wysoczyzny Chodzieskiej, u ujścia Gwdy do Noteci (stąd nazwa). Przez miasto przebiega droga krajowa nr 11 Kołobrzeg-Bytom, droga wojewódzka nr 182 do Międzychodu oraz linia kolejowa Piła-Bzowo Goraj (prowadzony jest na niej tylko ruch towarowy).

[edytuj] Historia

Prowadzone w latach pięćdziesiątych XX wieku prace archeologiczne dostarczyły licznych materiałów dowodzących istnienia grodu już w VII wieku. Pierwsza wzmianka o Ujściu w dokumentach pisanych pochodzi z 1108 roku z kroniki Galla Anonima i odnosi się do wojen prowadzonych przez Bolesława Krzywoustego w celu przywrócenia Pomorza do Polski. W 1223 roku Władysław Odonic przy pomocy księcia pomorskiego Świętopełka zdobył na Władysławie Laskonogim gród ujski. Odtąd Odonic tytułował się w dokumentach jako "Książę na Ujściu" (dux de Usce). Po jego śmierci w 1239 roku skończyła się rola Ujścia jako stolicy samodzielnego księstewka. Od przełomu XIV i XV wieku Ujście wraz z okolicznymi włościami stanowiło dobra królewskie tzw. królewszczyznę jako starostwo ujskie (później przemianowane na ujsko-pilskie). Ujście otrzymało prawa miejskie 24 czerwca 1413 roku, na mocy dokumentu wydanego przez Władysława Jagiełłę. W dniu 25 lipca 1655 roku pod Ujściem piętnastotysięczna armia pospolitego ruszenia szlachty wielkopolskiej pod dowództwem wojewody poznańskiego Krzysztofa Opalińskiego oraz wojewody kaliskiego Andrzeja Karola Grudzińskiego poddała Wielkopolskę siedemnastotysięcznej armii szwedzkiej. W 1772 roku Prusacy zagarnęli miasto wraz z całym okręgiem nadnoteckim. W 1809 roku powstała huta szkła. Ważnym wydarzeniem dla rozwoju miasta było uregulowanie Noteci i melioracja łąk w dolinie, przeprowadzone w końcu XIX wieku. Okres międzywojenny przyniósł ze sobą stagnację. W 1920 r. Ujście powróciło do państwa polskiego, stając się miastem nadgranicznym - granicę polsko-niemiecką wytyczono na przepływającej u stóp miejscowości Noteci i dalej na Gwdzie. W okresie II wojny światowej Niemcy zburzyli pomnik powstańców wielkopolskich, Kalwarię, a wielu mieszkańców miasta wysiedlili.

[edytuj] Gospodarka

Głównym czynnikiem miastotwórczym w Ujściu jest duża huta szkła (obecnie Ardagh Glass) wytwarzająca butelki. Po rozbudowie zakładu około 1980 roku zdolność produkcyjna wynosi prawie 1 mln butelek ze szkła kolorowego na dobę. Na zachód od miasta, na krawędzi doliny, znajduje się kopalnia piasku wykorzystywanego do produkcji szkła. Nad Notecią położony jest port rzeczny.

[edytuj] Sport

Ujska Liga Koszykówki (ULK) - amatorska liga koszykarska odbywająca się od 12 lat w Ujściu, organizowana przez nauczycieli WF-u miejskiego gimnazjum i szkoły podstawowej - Marka Kamińskiego i Czesława Rajewicza. Jest to największa impreza tego typu w okolicy. W lidze startują drużyny z Piły, Ujścia, we wcześniejszych latach także z Chodzieży. Mecze odbywają się w nowoczesnej hali sportowej, która w każdy piątek, od października do kwietnia, zapełniona jest przez kibiców. W maju natomiast organizowany jest Turniej Koszykarskch Dwójek, w którym w 2003 roku brał udział reprezentant Polski Dawid Witos.Istnieje tu także klub piłkarski grający w V lidze - UKP Unia Ujście.

[edytuj] Oświata

Przedszkole Publiczne im. Króla Maciusia I z Oddziałem Zamiejscowym w Kruszewie z siedzibą w Ujściu
Szkoła Podstawowa im. Jana Pawła II w Ujściu
Gimnazjum im. Władysława Jagiełły w Ujściu

[edytuj] Zabytki

Kościół p.w. św. Mikołaja w Ujściu

neobarokowy kościół św. Mikołaja wybudowany w latach 1905-1907; we wnętrzu:
- neobarokowe wyposażenie
- ołtarze boczne i chrzcielnica z XVIII wieku
Kalwaria ujska zbudowana w latach 1890-1907 na stromej skarpie Doliny Noteci, zburzona przez hitlerowców w 1941 roku, prowizorycznie odbudowana w 1976 roku, od 1998 roku odbudowywana częściowo w dawnej formie
dawny kościół ewangelicki z lat 1851-1852, szachulcowy, zbudowany zapewne na miejscu dawnego grodu i zamku
szachulcowa pastorówka z połowy XIX wieku
eklektyczny ratusz z XIX wieku
- na ścianie tablice: ku czci mieszkańców Ujścia zamordowanych w latach okupacji hitlerowskiej oraz z okazji 550-lecia praw miejskich (z 1963 roku)
drewniane budynki niemieckiej straży granicznej
kilka domów z początku XIX wieku

[edytuj] Przyroda

Orłowa Góra położona 200 m na zachód od Kalwarii; rozciąga się z niej rozległy widok na Dolinę Noteci i Piłę
stroma krawędź Doliny Noteci, ciągnąca się od Nietuszkowa do Wilanowca