Ukraińska Lista Katyńska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Ukraińska Lista Katyńska (niekiedy zwana również listą Cwietuchina[1]) – lista obywateli polskich zamordowanych przez NKWD na Ukrainie na podstawie decyzji Biura Politycznego Wszechzwiązkowej Partii Komunistycznej (bolszewików) i naczelnych władz państwowych ZSRR z 5 marca 1940, ofiar zbrodni katyńskiej.

Lista zawierająca dane personalne 3435 polskich obywateli polskich została przekazana 5 maja 1994 roku Stefanowi Śnieżko, zastępcy Prokuratora Generalnego RP, przez zastępcę szefa Służby Bezpieczeństwa Ukrainy, gen. Andrija Chomicza. Jest to spis 3435 więziennych akt osobowych wysłanych 25 listopada 1940 roku przez naczelnika 1 Wydziału Specjalnego NKWD Ukraińskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej (USRR), st. lejtnanta bezpieczeństwa państwowego Cwietuchina, do naczelnika 1 Wydziału Specjalnego NKWD Związku Sowieckiego, majora bezpieczeństwa państwowego Leonida Basztakowa. Do listy dołączono 3435 akt w 5 workach.

Według badań Jędrzeja Tucholskiego skazani figurujący na Ukraińskiej Liście Katyńskiej zostali umieszczeni na 12 listach dyspozycyjnych wysyłanych przez 1 Wydział Specjalny NKWD w Moskwie; na ich podstawie tworzono transporty więźniów kierowanych do miejsc egzekucji[2]. W przypadku Ukrainy listy te nosiły numery 041, 042, 043, 055, 056, 057, 064, 065, 066, 067, 071, 072 (wśród list o numerach od 01 do 072, obejmujących wszystkie ofiary zbrodni katyńskiej)[2].

Według niepełnych danych z 2010 roku na Ukraińskiej Liście Katyńskiej znajdowało się[3]:

  • 726 oficerów Wojska Polskiego (218 oficerów służby stałej i 10 podoficerów, 380 oficerów rezerwy i pospolitego ruszenia oraz 118 oficerów w stanie spoczynku)
  • 746 policjantów i 24 wyższych funkcjonariuszy Policji Państwowej
  • 24 funkcjonariuszy Straży Więziennej i 4 naczelników więzień

Na Ukraińskiej Liście Katyńskiej figuruje 7 generałów: Romuald Dąbrowski, Kazimierz Dzierżanowski, Władysław Jędrzejewski, Szymon Kurz, Mieczysław Linde, Franciszek Paulik i Rudolf Prich, a także 26 pułkowników i 46 podpułkowników Wojska Polskiego. Wśród osób cywilnych znajdujących się na liście było m.in. 74 ziemian, 46 nauczycieli, 70 inżynierów, 15 lekarzy, 174 prawników (w tym 2 sędziów Sądu Najwyższego), 19 starostów i wicestarostów, 10 prezydentów i wiceprezydentów miast, 11 burmistrzów, 6 senatorów, 6 posłów i 91 urzędników. Wśród zamordowanych byli m.in. wicewojewoda wołyński Ignacy Strzemiński[3] oraz ppłk Tadeusz Korniłowicz, zięć Henryka Sienkiewicza[4], senatorowie Maciej Bundzylak, Apolinary Garlicki, Helena Lewczanowska i Mykoła Masłow, posłowie Dezydery Smoczkiewicz, Edward Ekert, Zygmunt Piotrowski, Karol Grzesik (poseł, prezydent Chorzowa, marszałek Sejmu Śląskiego), Perto Fedyszyn (poseł i prezydent Tarnopola Stanisław Widacki), tytularny profesor prawa Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie Ludwik Dworzak i docent praw tej uczelni Zenon Wachlowski.

Na Ukraińskiej Liście Katyńskiej figuruje kilkuset obywateli II RP narodowości żydowskiej i ukraińskiej[3]. Wśród ofiar była również niewielka liczba kobiet.

Część ofiar zbrodni katyńskiej figurujących na Ukraińskiej Liście Katyńskiej pochowano w Bykowni[5]. Archeolodzy zdołali określić nazwiska dziewięciu z nich[5].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Lista Cwietuchina rp.pl, 2 maja 1998 [dostęp 2011-08-29]
  2. 2,0 2,1 Listy katyńskiej ciąg dalszy. Straceni na Ukrainie, Zeszyty Katyńskie (nr 4), Warszawa 1994, str. XI–XIV
  3. 3,0 3,1 3,2 Andrzej Przewoźnik, Jolanta Adamska: Katyń. Zbrodnia, prawda, pamięć, Warszawa 2010, s. 549–550. ISBN 978-83-247-2036-1. Według stanu badań na 2010 rok brak było danych o 850 osobach narodowości polskiej figurujących na Ukraińskiej Liście Katyńskiej.
  4. Andrzej Przewoźnik, Jolanta Adamska: Katyń. Zbrodnia, prawda, pamięć, Warszawa 2010, str. 59. ISBN 978-83-247-2036-1
  5. 5,0 5,1 Odczytaliśmy dziewięć nazwisk naszdziennik.pl, 4-5 czerwca 2011 [dostęp 2011-08-18]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]