Ukwap dwupienny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ukwap dwupienny
Antennaria dioica Sturm28.jpg
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad astrowe
Rząd astrowce
Rodzina astrowate
Podrodzina Asteroideae
Rodzaj ukwap
Gatunek ukwap dwupienny
Nazwa systematyczna
Antennaria dioica (L.) Gaertn.
Fruct. sem. pl. 2:410. 1791
Synonimy

Gnaphalium dioicum L.[2]

"(systm)" Systematyka w Wikispecies
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons

Ukwap dwupienny, kocanka czerwona (Antennaria dioica (L.) Gaertn.) – gatunek rośliny z rodziny astrowatych. Rośnie w całej Europie, na dużej części Azji i w Ameryce Północnej (na Alasce)[2]. W wielu krajach jest uprawiana. W Polsce rośnie na terenie całego kraju[3].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Kwiatostany
Pokrój
Roślina owzniesionych łodygach, wysokości do 20 cm. Wytwarza płożące się rozłogi.
Liście
Dolne łopatkowate, górne równowąskie. Na górnej stronie są ciemnozielone, na dolnej srebrzystobiałe, pokryte kutnerem.
Kwiaty
Zebrane w koszyczkach. Koszyczki kwiatowe zebrane na szczycie pędu. Mają barwne i połyskujące listki okrywy koloru czerwono-różowego lub srebrzystobiałego. Ukwap dwupienny jest wyjątkiem w rodzinie astrowatych, gdyż występuje u niego dwupienność; kwiaty męskie i żeńskie występują na innych roślinach. Koszyczki z kwiatami żeńskimi są większe.

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Bylina, chamefit. W Polsce występuje na suchych stanowiskach (lasy sosnowe, piaszczyste łąki i nieużytki), wrzosowiska. Gatunek charakterystyczny dla klasy (Cl.) Nardo-Callunetea[4]. Okres kwitnienia przypada na miesiące maj-czerwiec. Liczba chromosomów 2n = 28[5].

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

  • Uprawiana jest jako roślina ozdobna. Nadaje się na rabaty kwiatowe i do ogrodów skalnych. Może być też rośliną okrywową. Wysuszone kwiatostany używane są do suchych bukietów.
  • Jest też rośliną leczniczą – koszyczki kwiatowe używane są przy leczeniu chorób wątroby.

Odmiany[edytuj | edytuj kod]

Oprócz typowej formy uprawiane są również odmiany ozdobne, np:

  • 'Rosea' o głęboko różowych koszyczkach kwiatowych
  • 'Australis' o srebrzystoszarych łodygach i białych kwiatach

Uprawa[edytuj | edytuj kod]

Roślina jest w pełni mrozoodporna (strefy mrozoodporności 5-9), może rosnąć w pełnym słońcu lub w półcieniu. Wymaga wilgotnej i przepuszczalnej gleby. Rozmnaża się przez nasiona lub podział.

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-04-15].
  2. 2,0 2,1 Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-05-27].
  3. Adam Zając, Maria Zając (red.): Atlas rozmieszczenia roślin naczyniowych w Polsce. Kraków: Pracownia Chorologii Komputerowej Instytutu Botaniki Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2001. ISBN 83-915161-1-3.
  4. Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.
  5. Antennaria dioica na Flora of China [dostęp 2014-01-17].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Rośliny użytkowe, Wiedza Powszechna, W-wa, 1966
  2. Geoff Burnie i inni: Botanica. Rośliny ogrodowe. Könemann, 2005. ISBN 3-8331-1916-0.