Ulica 11 Listopada w Warszawie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Flag of Warsaw.svg Warszawa
ulica
11 Listopada
Nowa Praga
Koszary przy 11 Listopada widoczne z bloku przy ul. Bródnowskiej
Koszary przy 11 Listopada widoczne z bloku przy ul. Bródnowskiej
Przebieg
Ikona ulica początek T.svg ul. Targowa
Ikona ulica skrzyżowanie.svg ul. Inżynierska
Ikona ulica z prawej.svg ul. Stalowa
Ikona ulica z prawej.svg ul. Strzelecka/ul. Konopacka
Ikona ulica z lewej.svg ul. Ratuszowa
Ikona ulica z prawej.svg ul. Kowieńska/ul. Środkowa
Ikona ulica z prawej.svg ul. Bródnowska
Ikona ulica z prawej.svg ul. Kamienna
Ikona ulica z prawej.svg ul. Letnia
Ikona ulica z prawej.svg ul. Lęborska
Ikona ulica skrzyżowanie.svg ul. Starzyńskiego/ul. Szwedzka
Ikona ulica rondo.svg Rondo Żaba/ul. Św. Wincentego/ul. Odrowąża
Położenie na mapie Warszawy
Mapa lokalizacyjna Warszawy
ulica 11 Listopada
ulica 11 Listopada
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
ulica 11 Listopada
ulica 11 Listopada
Ziemia 52°15′44,0″N 21°02′15,6″E/52,262222 21,037667Na mapach: 52°15′44,0″N 21°02′15,6″E/52,262222 21,037667
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Ulica 11 Listopada w Warszawie - główna ulica warszawskiej Nowej Pragi, biegnąca od ul. Targowej do Ronda Żaba.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Ulica 11 Listopada zwana początkowo Esplanadową powstała w roku 1875 po wykupieniu okolicznych parcel przez Zarząd Wojskowy Okręgu Warszawskiego jako droga rozdzielająca tereny wojskowe i grunty miasteczka Nowa Praga, które w tym czasie powiększyło się o tereny pomiędzy ulicami Czynszową i ul. Szwedzką. Obecna nazwa została nadana 5 lipca 1921[1].

Ulicę przyłączono wraz z całą okolicą do Warszawy w roku 1899; jednocześnie u zbiegu z ul. Szwedzką wybudowano Rogatki Bródnowskie; tereny położone za linią Kolei Nadwiślańskiej przyłączono do miasta w późniejszym okresie. Po roku 1875 na terenach wykupionych przez Zarząd Wojskowy Okręgu Warszawskiego powstała bocznica kolejowa oraz ogromne koszary 2 Orenburskiego Pułku Kozaków.

Po wschodniej stronie ulicy, wciąż należącej do Nowej Pragi po roku 1880 pojawiła się pierwsza zabudowa; pierwotnie drewniana, w późniejszym okresie murowana. Okres ożywienia budowlanego w tej okolicy przypadł na lata 1905-14; wzniesiono wtedy sporo dość utylitarnych kamienic czynszowych.

W roku 1908 przy okazji rozbudowy linii kolei obwodowej i budowy tzw. Drugiego Mostu Kolejowego (zwanego też Czwartym Mostem) nad ulicą 11 Listopada wybudowano kamienny wiadukt. Jednocześnie równolegle z jego wzniesieniem uporządkowano tereny dawnego cmentarza cholerycznego zwanego "nowym", mieszczącego się już pomiędzy nasypami Kolei Nadwiślańskiej i Kolei obwodowej. Kierujący całością prac rosyjski inżynier Aleksiej Lubicki zaprojektował otoczony ceglanym murem pomnik z inskrypcją upamiętniającą ofiary epidemii cholery.

W roku 1915 w pobliżu wiaduktu u zbiegu z ul. Szwedzką wybudowano ceglane zabudowania miejskiego składu kostki brukowej; od roku 1918 i odzyskania niepodległości dawne kozackie koszary przejęło Wojsko Polskie. Zespół zabudowań wojskowych rozbudowano, zaś w koszarach przy 11 Listopada siedzibę znalazł 36 Pułk Piechoty Legii Akademickiej.

W roku 1928 ulicą pojechał pierwszy tramwaj linii 21, jej trasa wiodła z Pelcowizny i Nowego Bródna ulicami Wysockiego, Odrowąża, 11 Listopada, Konopacką, Wileńską i dalej przez Most Kierbedzia na Cmentarz Wolski.

Lata 1930-39 przyniosły budowę kilku kolejnych kamienic przy ulicy; mimo że w latach okupacji nie odniosła ona większego uszczerbku cała zabudowa została znacznie zdewastowana w okresie powojennym.

Koszary(obiekt zabytkowy)[edytuj | edytuj kod]

Po Powstaniu Styczniowym (lata 60. XIX wieku), władze carskie przejęły część terenów Nowej Pragi na potrzeby armii carskiej. Wzdłuż ulic noszących wówczas nazwy Esplanadowej i Śliwickiej, usytuowano koszary i magazyny wojskowe. Na przełomie XIX/XX wieku, do I wojny światowej, stacjonował w nich Drugi Orenburski Pułk Kozaków.

Po odzyskaniu niepodległości koszary poddano gruntownej modernizacji, a stare baraki wyburzono. W pierwszym okresie(latach) odrodzonej Polski pracował w nich Józef Piłsudski(na bocznej ścianie jednego z budynków tablica z wizerunkiem Marszałka). W tym okresie stacjonował w nich 36 Pułk Piechoty Legii Akademickiej.

Do lat 90 XX wieku znajdowało się w nich Dowództwo 9. DA OPK oraz 83. dd OPK. (83. dywizjon dowodzenia Obrony Powietrznej m. Warszawa - Jednostka Wojskowa 1560) [2][3]

W 1993 r. budynki koszar wpisano do rejestru zabytków(pod nr 1554[4]). Obecnie siedziba do czasu sprzedania, kilku organizacji byłych wojskowych. [5][6][7][8]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

  1. Kwiryna Handke: Słownik nazewnictwa Warszawy. Warszawa: Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy, 1998, s. 365. ISBN 83-86619-97X.
  2. http://infowsparcie.net/wria/o_autorze/warszawa_83dd.html
  3. http://turystykanocna.pl/viewtopic.php?f=9&t=20
  4. http://www.praga-pn.waw.pl/page/?str=626
  5. http://www.ngp.pl/str/tekst6009.html
  6. http://www.pascal.pl/atrakcja.php?id=30127
  7. http://orka2.sejm.gov.pl/IZ6.nsf/main/5FAFEB20
  8. http://orka2.sejm.gov.pl/IZ6.nsf/main/72BE07DD