Ulica Bankowa w Katowicach

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
herb Katowic Katowice
ulica Bankowa
Śródmieście
Długość: 360 m
Wydział Biologii i Ochrony Środowiska UŚ (ul. Bankowa 9)
Wydział Biologii i Ochrony Środowiska UŚ (ul. Bankowa 9)
Przebieg
Ikona ulica początek T.svg 0m ul. Uniwersytecka
Ikona ulica skrzyżowanie.svg 50m ul. prof. Augusta Chełkowskiego
Ikona ulica skrzyżowanie.svg 200m ul. Stanisława Moniuszki
Ikona ulica most.svg 210m rzeka Rawa
Ikona ulica koniec T.svg światła 360m Znak A-21.svg ul. Warszawska
Położenie na mapie Katowic
Mapa lokalizacyjna Katowic
ulica Bankowa
ulica Bankowa
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
ulica Bankowa
ulica Bankowa
Ziemia 50°15′34,4887″N 19°01′42,4168″E/50,259580 19,028449Na mapach: 50°15′34,4887″N 19°01′42,4168″E/50,259580 19,028449
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Ulica, zaznaczona czerwoną linią, na mapie Wojskowego Instytutu Geograficznego z 1933
Budynek NBP (ul. Bankowa 1)

Ulica Bankowa w Katowicach − jedna z ulic w katowickiej dzielnicy Śródmieście. Ulica rozpoczyna swój bieg od skrzyżowania z ulicą Uniwersytecką. Biegnie około 360 metrów, krzyżując się z ul. profesora Augusta Chełkowskiego i ulicą Stanisława Moniuszki, do ulicy Warszawskiej.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Na rogu ulic Warszawskiej i Bankowej znajdowała się willa Grundmanna z lat 1868−1869 (przebudowana 1872−1873[1]), z portykiem podtrzymywanym przez cztery posągi kariatyd, wieżą, pergolą i ogrodem zimowym. Została zburzona decyzją wojewódzkich władz partyjnych w 1973[2]. Przy ulicy Bankowej 7 grudnia 1930 otwarto pierwszy w Polsce sztuczny tor łyżwiarski i kilka boisk sportowych[3]. Odbywały się na nim ogólnokrajowe imprezy sportowe[4]. W 1930 wydano broszurę poświęconą tematowi zieleni pt.: "O zieleńcach i zwierzyńcu w Katowicach". Do najważniejszych inwestycji w tej dziedzinie należał założony przy ul. Bankowej 7[5], po północnej stronie banku, Ogród Botaniczny, określony w opisanej broszurze jako "wzorowy i pięknie utrzymany". Obok, okolona murem, mieściła się część zwierzyńca miejskiego, a drugą część zlokalizowano na terenie parku im. Tadeusza Kościuszki[3].

W dwudziestoleciu międzywojennym pod numerem 10 swoją siedzibę miał Zarząd Ogrodów Miejskich[6], a pod numerem 8 − biuro Krajowej Rady Kościelnej Ewangelickiego Kościoła Unijnego na Polskim Górnym Śląsku i Ewangelicki Dom Związkowy[7].

Od 2009 przy ulicy Bankowej trwa budowa Centrum Informacji Naukowej i Biblioteki Akademickiej dla Uniwersytetu Śląskiego i Uniwersytetu Ekonomicznego (do 1 października 2010 Akademia Ekonomiczna im. K. Adamieckiego)[8][9]. W 2010 część ulicy przebudowano[10]. Zgodnie z projektem ulica została wybrukowana granitową i betonową kostką, a ozdobą klombów są drzewa wiśni nieowocujących. W jednym z klombów umieszczono fontannę. Szczególną atrakcją będzie możliwość wpasowania w powierzchnię ulicy mosiężnych płyt z odciskami dłoni osobistości, które Uniwersytet Śląski chciałaby szczególnie uhonorować[11].

W okresie Rzeszy Niemieckiej ulicę nazywano Reichsbank Straße. Taką też nazwę nosiła w okresie niemieckiej okupacji Polski (1939-1945).[12]

Obiekty i instytucje[edytuj | edytuj kod]

Przy ul. Bankowej 5 znajduje się zabytkowy budynek dawnego Reichsbanku[13], wpisany do rejestru zabytków 30 sierpnia 1991 (nr rej.: A/1431/91)[14]. Wzniesiono go w 1911 w stylu neorenesansu klasycyzującego, został przebudowany w latach 1923−1924 przez budowniczego Henryka Gambca z Katowic[14][15]. W dwudziestoleciu międzywojennym mieścił się tu Bank Polski[16].

Pod numerem 8 znajduje się zabytkowy modernistyczno-neoklasycystyczny budynek z początku XX wieku (obecnie Wydział Prawa i Administracji UŚ)[17]. 28 czerwca 2008 przed rektoratem Uniwersytetu Śląskiego odsłonięto pomnik Studenta[18][19][20].

 Osobny artykuł: Pomnik Studenta w Katowicach.

Przy ul. Bankowej 14 istnieje Biblioteka Główna Uniwersytetu Śląskiego, posiadająca 460 000 woluminów i jednostek, 1 100 000 woluminów łącznie ze zbiorami bibliotek specjalistycznych; w ramach biblioteki działa Biblioteka Brytyjska oraz Biblioteka Niemiecka − Deutscher Lesesaal des Goethe−Instituts[8]. Przy ul. Bankowej 12 znajduje się pływalnia akademicka[8].

Przy ul. Bankowej swoją siedzibę posiadają[21]: English Language Centre, fundacja Facultas Iuridica, Studencki Zespół Pieśni i Tańca "Katowice", Miejskie Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej Sp. z o.o., oddział okręgowy Narodowego Banku Polskiego, przedsiębiorstwa wielobranżowe, oddział Instytutu Matematycznego PAN, oddziały Polskiego Towarzystwa Filozoficznego, Polskiego Towarzystwa Matematycznego, Polskiego Towarzystwa Socjologicznego oraz Polskiego Towarzystwa Zoologicznego, Uniwersytet Śląski (ul. Bankowa 12) i jego wydziały, Wyższa Szkoła Zarządzania Ochroną Pracy, Międzynarodowa Szkoła Nauk Politycznych w Katowicach, AZS UŚ Katowice (ul. Bankowa 12 pok. 412).

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Michał Bulsa: Ulice i place Katowic. Katowice: Prasa i Książka, 2012, s. 190. ISBN 978-83-933-665-8-3. (pol.)
  2. Katowice. W 139. rocznicę uzyskania praw miejskich, red. Antoni Barciak, Instytut Górnośląski, Urząd Miasta Katowice, Muzeum Historii Katowic, Katowice 2005, ISBN 83-86053-57-7, str. 197.
  3. 3,0 3,1 Urząd Miasta Katowice: Lokalny Program rewitalizacji miasta Katowice na lata 2007-2013 (pol.). www.bip.um.katowice.pl. [dostęp 2011-09-27].
  4. Jerzy Moskal: ... Bogucice, Załęże et nova villa Katowice − Rozwój w czasie i przestrzeni. Katowice: Wydawnictwo Śląsk, 1993, s. 44. ISBN 83-85831-35-5.
  5. Wojciech Janota: Katowice między wojnami. Miasto i jego sprawy 1922-1939. Łódź: Księży Młyn, 2010, s. 91. ISBN 978-83-7729-021-7.
  6. Wojciech Janota: Katowice między wojnami. Miasto i jego sprawy 1922-1939. Łódź: Księży Młyn, 2010, s. 17. ISBN 978-83-7729-021-7.
  7. Wojciech Janota: Katowice między wojnami. Miasto i jego sprawy 1922-1939. Łódź: Księży Młyn, 2010, s. 27. ISBN 978-83-7729-021-7.
  8. 8,0 8,1 8,2 Urząd Miasta Katowice: Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego: Prognoza oddziaływania na środowisko (pol.). www.bip.um.katowice.pl. [dostęp 2011-09-27].
  9. Urząd Miasta Katowice: Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, Cz. 1, Uwarunkowania zagospodarowania przestrzennego (pol.). www.bip.um.katowice.pl. [dostęp 2011-09-27].
  10. Uroczyste otwarcie ulicy Bankowej (pol.). www.us.edu.pl. [dostęp 2011-09-27].
  11. Ul. Bankowa po przebudowie będzie aleją gwiazd (pol.). www.katowice.gazeta.pl. [dostęp 2011-09-27].
  12. J. Lipońska-Sajdak, Katowice wczoraj. Kattowiz gestern, Gliwice 1995, s. 5.
  13. Red. Ewa Chojecka: Sztuka Górnego Śląska od średniowiecza do końca XX wieku. Katowice: Muzeum Śląskie, 2004, s. 192. ISBN 83-87455-77-6.
  14. 14,0 14,1 Śląski Wojewódzki Konserwator Zabytków w Katowicach: Rejestr zabytków w Katowicach (pol.). www.wkz.katowice.pl. [dostęp 2011-09-27].
  15. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo śląskie (pol.). 30 września 2014. [dostęp 2011-09-27].
  16. Wojciech Janota: Katowice między wojnami. Miasto i jego sprawy 1922-1939. Łódź: Księży Młyn, 2010, s. 51. ISBN 978-83-7729-021-7.
  17. Urząd Miasta Katowice: Wartości dziedzictwa kulturowego (załącznik 1.9) (pol.). www.bip.um.katowice.pl. [dostęp 2011-09-27].
  18. Uniwersytet Śląski w Katowicach: Pomnik studenta (pol.) www.us.edu.pl [dostęp 2011-09-27]
  19. Uniwersytet Śląski w Katowicach: Pomnik studenta − o pomniku (pol.) www.us.edu.pl [dostęp 2011-09-27]
  20. Uniwersytet Śląski w Katowicach: Konferencja Prasowa - Pomnik Studentau (pol.) www.us.edu.pl [dostęp 2011-09-27]
  21. Spis firm na ulicy Bankowa w mieście Katowice (pol.). www.katalog.pf.pl. [dostęp 2011-09-27].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Katowice - Plan miasta, wyd. Demart SA, Warszawa 2009/2010.
  • Katowice – Informator, red. S. Adamczyk, wyd. Urząd Miasta w Katowicach, Katowice 1993, s. 21.