Ulica Gocławska w Warszawie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Flag of Warsaw.svg Warszawa
ulica
Gocławska
Kamionek
Przebieg
Ikona ulica początek T.svg ul. Grochowska
Ikona ulica skrzyżowanie.svg ul. Kamionkowska
Ikona ulica z lewej.svg ul. Drewnicka
Ikona ulica z lewej.svg ul. Kałuszyńska
Ikona ulica koniec T.svg ul. Mińska
Położenie na mapie Warszawy
Mapa lokalizacyjna Warszawy
ulica Gocławska
ulica Gocławska
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
ulica Gocławska
ulica Gocławska
Ziemia 52°14′53,7″N 21°03′49,2″E/52,248250 21,063667Na mapach: 52°14′53,7″N 21°03′49,2″E/52,248250 21,063667

Ulica Gocławska w Warszawie – jedna z ulic warszawskiego osiedla Kamionek, biegnąca od ul. Grochowskiej do ul. Mińskiej.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wytyczona przed rokiem 1890 ulica Gocławska obecną nazwę otrzymała w roku 1891, wraz z przyłączeniem Kamionka do Warszawy. Jej dzieje związane są ściśle z historią stołecznego przemysłu: od roku 1897 pod nr. 7/9/11 działała duża fabryka Berlińskiego Towarzystwa Akcyjnego produkująca gumowe obuwie; po roku 1909 zabudowania zmieniły właściciela - stało się nim Duńskie Towarzystwo Akcyjne. Zmienił się też profil działalności: po tym okresie w zakładach wytwarzano margarynę i przerabiano nasiona roślin oleistych. W roku 1924 fabrykę zakupiło Warszawsko - Ryskie Towarzystwo Akcyjne i po rozbudowie zakładu od roku 1928 rozpoczęła swą działalność Warszawsko - Ryska Fabryka Wyrobów Gumowych "Rygawar", zatrudniająca 600 osób. Po nacjonalizacji firma działa jako Stomil.

Zabudowę ulicy stanowiły początkowo domy drewniane; w roku 1911 parcelę u zbiegu z ul. Grochowską zakupiły zakłady elektrotechniczne "Bracia Borkowscy S.A.", zatrudniające tuż przed wybuchem II wojny aż 1000 osób. Firma specjalizowała się w produkcji domowej aparatury grzewczej, ale wytwarzała także oporniki oraz montowała radioodbiorniki marki Philips.

Przyporządkowane numeracji ul. Grochowskiej zakłady po roku 1945 działały pod nazwą Wytwórnia Sprzętu Komunikacyjnego "Grochów", od roku 1966 - Wytwórnia Sprzętu Komunikacyjnego "Delta - Warszawa II". Najważniejszym zakładem była jednak działająca na Gocławskiej od roku 1921 Fabryka Aparatów Elektrycznych Kazimierza Szpotańskiego i S-ka. Zakłady produkowały aparaty wysokiego i niskiego napięcia; urządzenia dźwigowe i trakcyjne, a także pomiarowe.

Firma zatrudniająca już 1500 osób otworzyła w roku 1939 oddział w Międzylesiu; firma zagrabiona w ramach tzw. nacjonalizacji od roku 1948 znana była w okresie PRL pod nazwą Zakładów Wytwórczych Aparatury Wysokiego Napięcia Zakłady Wytwórcze Aparatury Wysokiego Napięcia ZWAR. Sam Kazimierz Szpotański otrzymawszy początkowo posadę dyrektora firmy, został wkrótce zmuszony do jej opuszczenia. Zabytkową tablicę rozdzielczą z zakładów Szpotańskiego można oglądać m.in. w latarni morskiej na Rozewiu czy w Muzeum Techniki w Warszawie, choć aparaty z fabryki Szpotańskiego są ciągle spotykane w użyciu. Po roku 1990 ZWAR został sprzedany firmie ABB pod nazwą ABB ZWAR.

W okresie 1939-45 ulica nie została mocno zniszczona; w zasadzie ucierpiały jedynie zabudowania "Rygawaru", odbudowane wkrótce po wojnie.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]