Ulica Nowowiejska w Warszawie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Flag of Warsaw.svg Warszawa
ulica
Nowowiejska
Śródmieście Południowe, Filtry
Długość: 1,2 km
Ulica Nowowiejska: widok z pl. Politechniki w stronę placu Zbawiciela
Ulica Nowowiejska: widok z pl. Politechniki w stronę placu Zbawiciela
Przebieg
Ikona ulica plac.svg pl. Zbawiciela
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła 130m ul. Waryńskiego
Ikona ulica plac.svg 360m pl. Politechniki
Ikona ulica z lewej.svg 580m ul. Rektorska
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła 865m al. Niepodległości
Ikona ulica z lewej.svg 915m ul. Sędziowska
Ikona ulica koniec T.svg 1200m ul. L. Krzywickiego
Położenie na mapie Warszawy
Mapa lokalizacyjna Warszawy
ulica Nowowiejska
ulica Nowowiejska
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
ulica Nowowiejska
ulica Nowowiejska
Ziemia 52°13′12,1″N 21°00′32,3″E/52,220028 21,008972
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Ulica Nowowiejska przy placu Politechniki

Ulica Nowowiejska – ulica w Śródmieściu Warszawy.

Przebieg[edytuj | edytuj kod]

Ulica Nowowiejska położona jest równoleżnikowo. Biegnie od placu Zbawiciela do ulicy Krzywickiego. Po drodze krzyżuje się i spotyka z następującymi ulicami i placami:

Na odcinku od placu Zbawiciela do placu Politechniki jest ulicą jednokierunkową. Na całej długości ulicy poprowadzona jest linia tramwajowa.

Na skrzyżowaniu ul. Nowowiejskiej i Waryńskiego znajduje się stacja metra Politechnika.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Korzenie ulicy Nowowiejskiej sięgają XVIII w., kiedy to z polecenia króla Stanisława Augusta Poniatowskiego w latach 1767–1768 przeprowadzono tzw. Drogę Wolską (Królewską) wiodącą z zamku w Ujazdowie na pole elekcyjne na Woli. W jej ciągu powstała w 1784 z woli króla wzorcowa osada, Nowa Wieś, od której pochodzi nazwa ulicy[1].

 Osobny artykuł: Nowa Wieś (Warszawa).

W ramach Osi Stanisławowskiej nowo powstała ulica miała stanowić oś wielkiego założenia placów gwiaździstych. Dwa z nich nadal znajdują się w ciągu ulicy, są to place Politechniki i Zbawiciela. Trzeci, plac Na Rozdrożu, znajduje się poza ulicą Nowowiejską, której historyczny fragment nosi obecnie nazwę alei Wyzwolenia.

W II połowie XIX wieku po północnej stronie zachodniego odcinka ulicy (pomiędzy ulicami Topolową i Suchą, współcześnie al. Niepodległości i Krzywickiego) zbudowano baraki zwane jerozolimskimi, wykorzystywanymi później jako koszary artylerii.

W latach 80. XIX w. tereny wokół zachodniej części ulicy zostały zagospodarowane na siedzibę Filtrów Warszawskich. Ulicą, noszącą wówczas nazwę 6 Sierpnia, poprowadzono linię tramwaju elektrycznego. Na przełomie wieków ulica wypełniła się zabudową o charakterze wielkomiejskim w swojej wschodniej i środkowej części, nieco bardziej kameralnym w zachodniej. W sąsiedztwie jej środkowego biegu w latach 1899–1902 powstawać zaczął zespół budynków Politechniki Warszawskiej.

W latach 1922–1926 po południowej stronie zachodniego odcinka ulicy zbudowano Kolonię Staszica[2].

W październiku 1933 w pobliżu skrzyżowania z al. Niepodległości odsłonięto pomnik Poległym Saperom.

Zniszczenia okresu wojny dotknęły ulicę w znacznym stopniu. Ponadto wiele budynków zostało wyburzonych ze względu na powstanie nowego założenia – Marszałkowskiej Dzielnicy Mieszkaniowej i przebijanej ulicy Waryńskiego. Przy ulicy wzniesiono w tym okresie szereg budynków w charakterystycznym stylu. W tym samym okresie wschodni fragment ulicy został włączony w skład innego założenia urbanistycznego (osiedle Latawiec) i przemianowany na aleję Wyzwolenia. W 1949 nazwę ulica Nowowiejska przywrócono odcinkowi ulicy pomiędzy placem Zbawiciela a ulicą Krzywickiego.

W 2011 przeprowadzono generalny remont ulicy, w skład którego weszło m.in. wydzielenie drogi rowerowej pomiędzy pl. Zbawiciela a pl. Politechniki, z pierwszym w Warszawie rozwiązaniem polegającym na poprowadzeniu drogi rowerowej po czynnym torowisku tramwajowym (od. pl. Zbawiciela do ul. Waryńskiego).

Ważniejsze obiekty[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Kwiryna Handke: Dzieje Warszawy nazwami pisane. Warszawa: Muzeum Historyczne m.st. Warszawy, 2011, s. 169. ISBN 978-83-62189-08-3.
  2. Encyklopedia Warszawy. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1994, s. 553. ISBN 83-01-08836-2.