Ulica Swobodna we Wrocławiu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Herb wroclaw.svg Wrocław
ulica
Swobodna
Krzyki
Długość: 0,7km
perspektywa ul. Swobodnej widzianej z nasypu kolejowego na zachodnim końcu ulicy na wschód
perspektywa ul. Swobodnej widzianej z nasypu kolejowego na zachodnim końcu ulicy na wschód
brak współrzędnych
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
ul. Swobodna przy Arkadach Wrocławskich (z prawej)

Ulica Swobodna (do 1945Sadowastraße[1]) – jedna z głównych ulic we wrocławskiej dzielnicy Krzyki, równoległa do nasypu kolejowego na zachód od dworca Wrocław Główny.

Do połowy XIX wieku rolę równoleżnikowego łącznika komunikacyjnego wzdłuż południowej granicy miasta (na Schweidnitzer VorstadtPrzedmieściu Świdnickim) pełniła droga, pokrywająca się w przybliżeniu z przebiegiem dzisiejszej ulicy Nasypowej[2]; później wydłużono ją jeszcze dalej na zachód[3] i całość nazwana została Friedrichstraße. Wprowadzenie jednak do miasta komunikacji kolejowej i wytyczenie linii kolejowej bezpośrednio przy Friedrichstraße spowodowało jej degradację i konieczność przewidzenia w regulacjach urbanistycznych dodatkowej drogi, która mogłaby przejąć drogowe obciążenia transportowe w tym rejonie. W planach z 1856 przewidziano taką potrzebę i między 1863 a 1887 nową drogę – w czterech odcinkach[4] – wytyczono około 120 metrów na południe od ul. Nasypowej i biegnącej przy niej linii kolejowej. Początkowo nowa Sadowastraße łączyła jedynie Kleinburgerstraße[5] z Bohrauerstraße[6] i dalej[7] ze Strehlener Chaussee[8]. Na przełomie lat 60. i 70. XIX wieku nastąpiła korekta przebiegu linii kolejowej[9], przez co przyszłe przedłużenie Sadowastraße w stronę zachodnią możliwe było tylko do skrzyżowania z Gabitzstraße[10]. W latach 80. dokonano tego przedłużenia, przecinając Höfchenstraße[11], na rogu której w 1887 stanął budynek szkoły elementarnej z 1887 (projekt Richard Plüddemann i Robert Mende)[12].

W 1920 wschodni odcinek ulicy[13], biegnący obok Pól Stawowych, przemianowano na An den Teichäckern ("Przy Polach Stawowych"); w tym samym okresie dodano biegnący tuż przy kolejowym nasypie łącznik pomiędzy zachodnim końcem ulicy a Hohenzollernstraße[14], który nazwano Götzenstraße[15]. Oblężenie Festung Breslau obróciło w ruinę niemal wszystkie budynki przy tej ulicy: w stopniu nadającym się do odbudowy uchował się jedynie budynek szkolny Plüddemanna i Mendego oraz budynek opieki społecznej na rogu Powstańców Śląskich, zaprojektowany przez Klimma i Plüddemana, oddany do użytku w 1909; po odbudowie mieścił się tu Elektromontaż; w 2004 budynek zburzono i na jego miejscu wybudowano Arkady Wrocławskie. W 2008 przy skrzyżowaniu z ul. Powstańców Śl. wybudowano biurowiec "Globis".

Przypisy

  1. Nazwa nawiązywała do stoczonej w 1866, zwycięskiej dla Prus, bitwy pod Sadową z Austriakami.
  2. na planach z roku 1847 ustawione są przy niej rogatki miejskie: przy skrzyżowaniu z ul. Borowską – Bohrauer Barriere (rogatka borowska przy drodze prowadzącej do wsi Borów), przy skrzyżowaniu ze ŚwidnickąSchweidnitzer Barriere (rogatka świdnicka przy drodze prowadzącej do Świdnicy) i przy skrzyżowaniu z GrabiszyńskąCanther Barriere (rogatka kątecka prowadząca do Kątów Wrocławskich)
  3. o odcinek dziś noszący nazwę ul. Kolejowej
  4. na odcinku na zachód od dzisiejszej ul. Zielińskiego inwestował inspektor budowlany Lutz z murarzem Meinecke, między Zielińskiego a ul. Powstańców ŚląskichJulius Schottländer, Oscar Cohn i mistrz ciesielski Kuvecke, od Powstańców Śl. do Komandorskiej – Kuvecke, a na wschód od Komandorskiej – spółka Machol i Schaps
  5. dzisiejsza ul. Powstańców Śląskich, przedłużenie Świdnickiej; Kleinburg to dzisiaj Borek
  6. dzisiejsza ul. Borowska
  7. pomiędzy składowiskiem węgla na tyłach Dworca Głównego a Polami Stawowymi (Teich Äcker) na Gliniankach (dziś teren dworca autobusowego)
  8. Szosa Strzelińska, dziś ul. Hubska
  9. odcinek torów, który biegł dzisiejszą ulicą Kolejową wyniesiono na nasyp i odchylono w kierunku południowym
  10. dzisiejsza ul. Stysia
  11. dzisiejsza ul. Zielińskiego
  12. podczas oblężenia Festung Breslau od stycznia do maja 1945 w budynku tym przebywali więźniowie obozu pracy, o czym przypomina wmurowana w ścianę tablica pamiątkowa
  13. pomiędzy dzisiejszymi ulicami Hubską i Borowską
  14. na tym odcinku dziś jest to ul. Zaporoska
  15. dzisiejsza ul. Owsiana

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]