Ulica Wał Miedzeszyński w Warszawie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Flag of Warsaw.svg Warszawa
ulica
Wał Miedzeszyński
Saska Kępa, Gocław, Las, Zerzeń, Nadwiśle, Falenica
Długość: 14,6 km
Ulica Wał Miedzeszyński
Ulica Wał Miedzeszyński
Przebieg
Ikona ulica z prawej.svg 0m ul. Werbeny (granica miasta)
Ikona ulica z prawej.svg 250m ul. Krokusów
Ikona ulica skrzyżowanie.svg 500m ul. Przylaszczkowa
Ikona ulica skrzyżowanie.svg 590m ul. Wiślanego Nurtu/ul. Rafałowska
Ikona ulica skrzyżowanie.svg 860m ul. Bysławska
Ikona ulica z prawej.svg 1520m ul. Czarnuszki
Ikona ulica z lewej.svg 1690m ul. Arkadii
Ikona ulica skrzyżowanie.svg 1830m ul. Rozchodnikowa
Ikona ulica z prawej.svg 2400m ul. Podbiałowa
Ikona ulica skrzyżowanie.svg 2700m ul. Rosiczki
Ikona ulica z lewej.svg 2750m ul. Nasza
Ikona ulica z lewej.svg 2990m ul. Sitowie
Ikona ulica z prawej.svg 3270m ul. Przewodowa
Ikona ulica skrzyżowanie.svg 3540m ul. Strzygłowska
Ikona ulica rondo.svg 3640m ul. Trakt Lubelski
Ikona ulica skrzyżowanie.svg 4275m ul. Odrębna
Ikona ulica z prawej.svg 4420m ul. Śnieguliczki
Ikona ulica skrzyżowanie.svg 4530m ul. Zawilców
Ikona ulica z prawej.svg 4795m ul. Cyklamenów
Ikona ulica z prawej.svg światła 5600m ul. Skalnicowa
Ikona ulica z prawej.svg światła 6070m ul. Peonii
Ikona ulica z prawej.svg światła 6700m ul. Jeziorowa
Ikona ulica z prawej.svg 7135m ul. Kaszmirowa
Ikona ulica z prawej.svg światła 7590m ul. Bronowska
Ikona ulica z prawej.svg światła 9260m ul. Kadetów
Ikona ulica tunel.svg światła 10065m Trasa Siekierkowska
Ikona ulica z prawej.svg światła 10700m ul. gen. Fieldorfa
Ikona ulica z prawej.svg światła 11960m ul. Afrykańska
Ikona ulica z prawej.svg światła 12370m ul. Ateńska
Ikona ulica z prawej.svg światła 12750m ul. Wersalska
Ikona ulica tunel.svg 13265m Al. Stanów Zjednoczonych
Ikona ulica z prawej.svg światła 13760m ul. Zwycięzców
Ikona ulica z prawej.svg światła 14400m
Ikona ulica tunel.svg 14590m Al. Ks.J.Poniatowskiego
Położenie na mapie Warszawy
Mapa lokalizacyjna Warszawy
ulica Wał Miedzeszyński
ulica Wał Miedzeszyński
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
ulica Wał Miedzeszyński
ulica Wał Miedzeszyński
Ziemia 52°11′38,2″N 21°07′17,6″E/52,193944 21,121556Na mapach: 52°11′38,2″N 21°07′17,6″E/52,193944 21,121556
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Wał Miedzeszyński – ulica prawobrzeżnej Warszawy prowadząca wzdłuż brzegu Wisły od Saskiej Kępy do granicy miasta.

Pierwotnie znana jako Droga do Miedzeszyna, od 1919 jako ul. Miedzeszyńska, a od 1958 pod obecną nazwą[1]. Istnieją też źródła mówiące o tym, że ul. Miedzeszyńska zastąpiła wcześniejszą lokalną ulicę Brzegową[2]. Obecna nazwa związana jest z faktem, że ulicę przeprowadzono wzdłuż a częściowo na wale oddzielającym rzekę od miasta, a prowadzi m.in. do Miedzeszyna[3]. Zabudowę ulicy, częściowo przedwojenną, tworzą głównie domy mieszkalne i punkty usługowe.

Przebieg[edytuj | edytuj kod]

Wał biegnie wzdłuż prawego brzegu Wisły, od Mostu Poniatowskiego na południe do granicy miasta. Jest arterią łączącą centrum Warszawy z dzielnicą Wawer oraz z podwarszawskimi miastami: Józefowem i Otwockiem. Na odcinku między Mostem Poniatowskiego a Mostem Łazienkowskim stanowi fragment drogi krajowej 61, między Mostem Łazienkowskim a granicą miasta fragment drogi wojewódzkiej 801. Wał Miedzeszyński ma ponad 14,5 km długości, co oznacza, że jest to najdłuższa ulica w Polsce[4].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Okolice Wału Miedzeszyński na wysokości ul. Genewskiej są prawdopodobnym miejscem lokalizacji folwarku Holendry będącego jednym z najstarszych ośrodków zorganizowanego osadnictwa na Saskiej Kępie. Przypuszcza się, że jedna z wykonanych w 1910 roku fotografii Władysława Marconiego przedstawia resztki zabudowań tego właśnie folwarku[5]. Jeszcze w latach 30. na u wylotu ul. Wersalskiej znajdowały się zabudowania należące do Józefa Wolframa[6].

Historia ulicy sięga lat 1906-1911, gdy usypano wał mający chronić okoliczne tereny przez wylewem Wisły[7]. Na początku lat 30. XX wieku na odcinku wału od Mostu Średnicowego do dzisiejszej ul. Afrykańskiej przeprowadzono alejkę spacerową[8], a po roku 1934 wał został poszerzony i poprowadzono na nim asfaltową jezdnię, wzdłuż której stanęły pierwsze w Warszawie latarnie z lampami sodowymi[9]. W tym samym czasie przy brzegu Wisły usypano nową, kamienną skarpę, która została obsadzona winoroślą. Pisano wówczas, że Warszawa zyskała dogodną i urozmaiconą w widoki spacerową arterię wylotową w kierunku Otwocka[6].

W okresie dwudziestolecia międzywojennego okolice Wału Miedzeszyńskiego zaczęto zagospodarowywać. Część inwestycji służyła celom rekreacyjno-sportowym, jak np. budynki YKP i Klubu Sportowego Policji Państwowej[10]. Powstawały także plaże, jak np. Plaża Braci Kozłowskich czy też miejska plaża Poniatówka - obydwie z drewnianymi pawilonami z przebieralniami[11]. Także przed II wojną światową powstały dwie luksusowe wille - willa Szyllerów[12] (proj. Józef Szanajca i Bohdan Lachert) oraz willa Zalewskich[13] (proj. Bohdan Pniewski). W swoich wspomnieniach Bronisław Kopczyński pisał, że:

Saska Kępa, a nie było to przecież tak dawno, bo w roku 1933 miała zaledwie kilkanaście domków i willi przy ulicy Miedzeszyńskiej, naówczas głównej arterii, oraz kilka na Francuskiej.

Bronisław Kopczyński: Przy lampce naftowej. W: Hanna Faryna-Paszkiewicz: Saska Kępa w listach, opisach, wspomnieniach.... Warszawa: Kowalska/Stiasny, 2004, s. 60.

Po II wojnie światowej zaczęły pojawiać się plany rozbudowy Wału Miedzeszyńskiego. W jednym z tekstów w Stolicy z 1948 pisano:

Ważną innowacją będzie skrócenie zjazdu z Mostu Poniatowskiego na Wał Miedzeszyński. Ulica Jakubowska zostanie zlikwidowana jako nitka łącząca dwa poziomy. Zamiast niej powstanie bezpośrednie połączenie mostu z Wałem, mniej więcej w jednej trzeciej dotychczasowej odległości mostu od ronda Waszyngtona

Hanna Faryna-Paszkiewicz: Saska Kępa. Warszawa: Murator, 2001, s. 93-94. ISBN 83-915407-0-7.

Budowę wspomnianej estakady rozpoczęto dopiero w roku 1991[14]. Wcześniej, bo w połowie lat 70., zakończone zasadnicze prace związane z rozbudową ulicy, co zostało poprzedzone budową kompleksu basenów w latach 1962-1970[15]. Z tego okresu zachowały się zapiski Józefa Sigalina dotyczące budy Trasy Łazienkowskiej:

Na Wale Miedzeszyńskim ruch samochodów i nieustanny ciąg pieszych idących na plażę, do klubów i ot, po prostu nad Wisłę. Po drugiej stronie wału gospodarstwo ogrodniczo-warzywnicze: grządki kapusty, pomidorów, malin, truskawek, słoneczniki, peonie, irysy. To ostatnie zbiory - cały ten teren będzie zasypany na wysokość kilku pięter pod wielki węzeł drogowy Trasy Mostowej

Hanna Faryna-Paszkiewicz: Saska Kępa. Warszawa: Murator, 2001, s. 116. ISBN 83-915407-0-7.

Na początku XXI wieku poszerzona i gruntownie przebudowana na odcinku od Mostu Łazienkowskiego do granicy miasta w związku z wybudowaniem Mostu Siekierkowskiego.

W pobliżu ul. Jakubowskiej znajduje się tablica poświęcona pamięci 20 Polaków rozstrzelanych w czasie okupacji niemieckiej. Karol Tchorek, projektant tej i pozostałych tego rodzaju tablic w Warszawie, po II wojnie światowej wraz z rodziną mieszkał właśnie przy ul. Miedzeszyńskiej[16].

Otoczenie[edytuj | edytuj kod]

Po stronie wschodniej Wał Miedzeszyński zabudowany jest domami mieszkalnymi i osiedlami, po zachodniej jego stronie znajdują się tereny zalewowe Wisły oraz ośrodki rekreacyjno-wypoczynkowe, w tym kompleks basenowy Plaże nad Wisłą[17].

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Kwiryna Handke: Słownik nazewnictwa Warszawy. Warszawa: Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy, 1998, s. 136. ISBN 83-86619-97-X.
  2. Hanna Faryna-Paszkiewicz: Saska Kępa. Warszawa: Murator, 2001, s. 27-28. ISBN 83-915407-0-7.
  3. Kwiryna Handke: Słownik nazewnictwa Warszawy. Warszawa: Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy, 1998, s. 213. ISBN 83-86619-97-X.
  4. Najwyższe, najdłuższe i najstarsze budynki w Polsce. rp.pl, 2014-03-26. [dostęp 28 czerwca 2014].
  5. Jarosław Zieliński: Przedwojenne Kamionek, Grochów, Saska Kępa. Najpiękniejsze fotografie. Warszawa: Wydawnictwo RM, 2013, s. 35. ISBN 978-83-7773-011-9.
  6. 6,0 6,1 Hanna Faryna-Paszkiewicz: Saska Kępa. Warszawa: Murator, 2001, s. 31. ISBN 83-915407-0-7.
  7. Anna Topolska. Prawobrzeżna Warszawa w zbiorach fotograficznych Działu Ikonografii Muzeum Historycznego m. st. Warszawy. „Almanach Muzealny”. 2 (1), s. 265-290, 1999. [dostęp 2014-08-26]. 
  8. Jarosław Zieliński: Przedwojenne Kamionek, Grochów, Saska Kępa. Najpiękniejsze fotografie. Warszawa: Wydawnictwo RM, 2013, s. 53. ISBN 978-83-7773-011-9.
  9. Jarosław Zieliński: Przedwojenne Kamionek, Grochów, Saska Kępa. Najpiękniejsze fotografie. Warszawa: Wydawnictwo RM, 2013, s. 54. ISBN 978-83-7773-011-9.
  10. Jarosław Zieliński: Przedwojenne Kamionek, Grochów, Saska Kępa. Najpiękniejsze fotografie. Warszawa: Wydawnictwo RM, 2013, s. 55. ISBN 978-83-7773-011-9.
  11. Jarosław Zieliński: Przedwojenne Kamionek, Grochów, Saska Kępa. Najpiękniejsze fotografie. Warszawa: Wydawnictwo RM, 2013, s. 56-58. ISBN 978-83-7773-011-9.
  12. Jarosław Zieliński: Przedwojenne Kamionek, Grochów, Saska Kępa. Najpiękniejsze fotografie. Warszawa: Wydawnictwo RM, 2013, s. 105. ISBN 978-83-7773-011-9.
  13. Jarosław Zieliński: Przedwojenne Kamionek, Grochów, Saska Kępa. Najpiękniejsze fotografie. Warszawa: Wydawnictwo RM, 2013, s. 109. ISBN 978-83-7773-011-9.
  14. Hanna Faryna-Paszkiewicz: Saska Kępa. Warszawa: Murator, 2001, s. 94. ISBN 83-915407-0-7.
  15. Hanna Faryna-Paszkiewicz: Saska Kępa. Warszawa: Murator, 2001, s. 116. ISBN 83-915407-0-7.
  16. Hanna Faryna-Paszkiewicz: Saska Kępa – historia dzielnicy, jej mieszkańcy, środowisko artystyczne, sklepy i kawiarnie.... W: Hanna Faryna Paszkiewicz: Saska Kępa. Murator, 2001, s. 19. ISBN 83-915407-0-7.
  17. „Życie Warszawy”. 7-8 czerwca 2008, s. 6-7, 2008. Tomasz Sobiecki. Warszawa: Presspublica Sp.z o.o. (pol.). 

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]