Ulice Zielonej Góry

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Długość ulic w Zielonej Górze wynosi 125 km (105 o nawierzchni twardej) w tym leżących w ciągu dróg poszczególnych kategorii (stan na rok 2007):

Zielona Góra na starych mapach[edytuj | edytuj kod]

plan miasta – 1400 rok 1. kościół św. Jana Chrzciciela 2. ratusz i jatki 3. kościół św. Jadwigi Śląskiej 4. polska wieś pod Winną Górą 5. zabudowania miasta 6. wał ziemny (1400), mury miejskie (1487) 7. Brama Górna 8. Brama Dolna 9. Brama Nowa
plan miasta – 1487 rok
Mapa Generalna Śląska – Martina Helwiga
Mapa Generalna Śląska – Martina Helwiga – przeróbka
Brandenburgia i Pomorze Mercator'a z 1585 roku
Brandenburgia Mercator'a z 1596 roku
Niemcy Mercator'a z 1596 roku
Polska Mercator'a z 1596 roku
Saksonia Mercator'a z 1596 roku
I polowa XVII w.
III dekada XVII wieku – Mercator'a i Hondius'a
Śląsk z 1645 roku – Willema i Joana Blaeu
Brandenburgia, Pomorze i Meklemburgia z 1645 roku – Willema i Joana Blaeu
Polska i Śląsk z 1645 roku – Willema i Joana Blaeu
Dolny Śląsk z 1645 roku – Willema i Joana Blaeu
Śląsk Głogowski z 1645 roku – Willema i Joana Blaeu
Saksonia z 1645 roku – Willema i Joana Blaeu
Niemcy z 1645 roku – Willema i Joana Blae
Zielona Góra na mapie Turyngii, Saksonii i Brandenburgii z 1708 roku
widok miasta z 1740 roku
panorama miasta z pierwszej połowy XVIII wieku
najstarszy zachowany plan Zielonej Góry z 1784 roku – Donatusa Büttnera – orientacja południowa (oryginalna)
ulica Kupiecka i Plac Jana Matejki – 1784 rok
Polska z 1799 roku
Kolejowa mapa Niemiec z 1849 roku
Kolejowa mapa Niemiec z 1861 roku
Plan Zielonej Góry z 1871 roku
Śląsk z 1890 roku
Zielona Góra na mapie Niemiec z 1891
Zielona Góra na mapie Niemiec z 1892
Zielona Góra na mapie Brandenburgii z 1894 roku
Kolejowa mapa Niemiec z 1896 roku
Kolejowa mapa Niemiec z 1899 roku
Śląsk przed rokiem 1905
Zielona Góra na mapie Śląska z 1905
Zielona Góra na mapie Wielkopolski z 1905
Zielona Góra na mapie Brandenburgii z 1905roku
Zielona Góra na mapie Niemiec z 1914roku
Mapa narodowościowa z 1919
Zielona Góra na mapie Śląska z 1935
Aleja Wojska Polskiego
ulica Bankowa
ulica Dąbrówki – widok w kierunku ronda PCK
ulica Fabryczna, widok na przyszły Loft
ulica Jedności, widok od Placu Pocztowego
ulica Jedności
ulica Jędrzychowska (Jędrzychów)
Rondo Jana Pawła II
plac Kolejarza
ulica Kościelna
ulica Kupiecka
ulica Mariacka
ulica Masarska
ulica Ptasia
Stary Rynek
ulica Sulechowska
ulica Westerplatte
ulica Żeromskiego
  • Pierwszą znaną mapą, na której pojawiła się nazwa Grünberg jest wydana w 1550 roku w Bazylei przez Heinricha Petri mapa autorstwa Sebastiana Münstera "Schlesia nach aller gelegenheit, in Stetten, Wassern und Bergen, mit sampt andem anstossenden Landen"[1]. Na mapie uwidoczniono także okoliczne miasta Zulch, Crossen, Naumburg, Wartenberg, Schlawa.
  • Kolejną jest Mapa Generalna Śląska[2] z 1561 roku w skali 1:530 000 autorstwa nyskiego kartografa Martina Helwiga (1516-1574). Jest to zarazem pierwsza wykonana na dobrym poziomie mapa Śląska. Mapa posiada orientację południową. Jej wymiary 57,5 × 73 cm (z ornamentem marginesowym 67 × 81,5 cm). Na obrzeżach umieszczono 28 herbów księstw śląskich i ich stolic. Na terenie obwodu zielonogórskiego (Grunberger Weichbild) Helwig naniósł tylko dwa miasta: Grunberg (Zieloną Górę) oraz Warttenberg (Otyń). Inne okoliczne miasta to Krossen (Krosno Odrzańskie), Schwibosin (Świebodzin), Sulch (Sulechów), Guben (Gubin), Naumburg (Nowogród Bobrzański), Freistad (Kożuchów), (Bytom Odrzański), Schlawa (Sława).
  • W 1600 roku w Amsterdamie wydano mapę Polski "Polonia et Silesia"[3] flamandzkiego matematyka i geografa Gerarda Mercatora w skali 1:1600 000. Jej wymiary 57,5 cm x 73 cm.
  • Z 1638 roku pochodzi dokonana przez Mathausa Meriana przeróbka mapy Śląska Martina Helwiga "Silesia Ducatus: A Martino Helwigio Nisseni descriptus"[4] . Jej wymiary 34,4 cm x 26,3.
  • Także z 1638 roku pochodzi mapa „Poloniae Nova et Acurata Descriptio”[5] zamieszczona w jednym z atlasów Joannesa Janssoniusa. Skala mapy 1 : 1 600 000. Mapa w zakresie obrazu Śląska uchodzi za przeróbkę mapy „Polonia et Silesia” Martina Helwiga.
  • Z 1645 roku pochodzi atlas świata „Atlas Maior”[6] („Atlas Novus”) stworzony przez Willema Blaeu, a opracowany i skompletowany przez jego syna Joana Blaeu. Oryginalne dzieło składa się z 11 tomów, które zawierają 594 mapy. Na kilku z nich pojawia się Grünberg.
  • Tego samego autorstwa jest wydana w 1649 roku mapa Dolnego Śląska. [7] Wokół Zielonej Góry naniesiono między innymi takie miejscowości jak Sawada (Zawada), Prittak (Przytok), Droschkaw (Droszków), Miltzig (Milsko), Guntersdorf (Zatonie), Ochel Hermansdorf (Ochla), Schweidnitz (Świdnica), Lethnitz (Letnica), Schloin (Słone) oraz Lesssen (Leśniów).
  • Z pierwszej połowy XVIII wieku pochodzi wykonana przez Michaela Kauffera mapa Czech, Łużyc, Moraw i Śląska "Regnum Bohemiae eique annexae Provinciae ut Ducatus Silesia Marchionatus Moravia et Lusatia accuratissime delineata "[8] . Jej wymiary 37,7 cm x 32,7 cm. W okolicy Zielonej Góry naniesiono Sulechów (Zullichaw), Cigacice (Tschichersig), Przytok (Prittck), Swarzynice (Schwarmit), Otyń (Wartenberg), Kożuchów (Frerstad), Jędrzychów (Hermansdorff), Ochlę (Ochel), Nowogród Bobrzański (Naumburg Am Boder), Koźlę (Kosel), Wysoką (Weissig), Drzonów (Drehmow), Krosno Odrzańskie (Crossem), Leśniów Wielki (Lessn) i Nietkowice (Deutschnetka).
  • Układ dróg w okolicach Zielonej Góry po raz pierwszy odwzorowany został na wykonanej w 1739 roku w skali 1:200 000 przez porucznika inżynierii Johanna Wolfganga Wielanda (1673-1721) i porucznika Matthäusa von Schubartha mapie księstwa głogowskiego "Principatus Silesiae Glogoviensis"[9]. . Z Zielonej Góry wychodzą cztery drogi królewskie (Viae Regiae) : jedna w kierunku Krosna Odrzańskiego przez Łagów (Logau), druga do Sulechowa (Züllichau) przez Chynów (Kühnau), Zawadę (Sawada) i Cigacice (Tßchichersig), trzecia na wschód do Zaboru (Saabor), czwarta do Głogowa i Wrocławia przez Raculę (Lawaldau), Niedoradz (Nietritz) i Otyń (Warttenberg). Na Odrze pomiędzy Głogowem i Krosnem zaznaczono 12 przepraw rzecznych (Trajectus): pomiędzy Wróblinem Głogowskim (Wröbeln), a nieistniejącą obecnie wsią Bogomice (Biegnitz) pod Głogowem, pomiędzy Skidniowem (Schkeyden), a Czerną (Kl. Tschirnau), w Bytomiu Odrzańskim (Beuthen) – obecnie funkcjonuje tutaj przeprawa łodzią, na wysokości wsi Stara Wieś przy Nowej Soli (Neu ßaltz), przy wsi Stany (Außhalt), na wysokości przysiółka Fery (Fehr) przy wsi Pyrnik, pomiędzy Milskiem (Miltzig), a Bojadłami (Boyadel), na wysokości przysiółka Kliniczki na południe od Klenicy (Kleniz), kolejny łączący Tarnawę (Nied. Hammer) z Swarzynicami, nieco dalej na wysokości Łaz (Loos), kolejny w ciągu drogi łączącej Zieloną Górę z Sulechowem w Cigacicach (Tschichersig) oraz pomiędzy Nietkowem (Polnsch Netkau) i Nietkowicami (Teutsch Netkau). Aktualnie na tym odcinku Odry pracują trzy przeprawy promowe w Milsku (Miltzig), Pomorsku (Pommerzig) i Brodach Blumberg).
  • Kolejną mapą jest wydana w 1752 roku w Norymberdze mapie księstwa głogowskiego[10] autorstwa niemieckiego matematyka, astronoma i kartografa Johanna Matthiasa Hassa (1684-1742). Hasse sporządził ją na podstawie map Johanna Wolfganga Wielanda i Matthäusa von Schubartha. Wchodziła ona w skład pierwszego nowożytnego atlasu śląska – Atlas Silesiae. Skala mapy 1 : 580 000. Przez Zieloną Górę przechodzi tylko jedna droga – z północy na południe, po której śladzie (z niewielkimi zmianami) przebiega obecnie droga krajowa nr 3. Na jej trasie pomiędzy Świebodzinem (Schwibusin), a Nowym Miasteczkiem zaznaczono Rudgerzowice (Riegersdorf), Rosin (Riesen), Kalsk (Kaltzig), Sulechów (Zullichau), Cigacice (Tschichersig), Zawadę (Sawade), Raculę (Lawaldau), Niedoradz (Niedriz), Otyń (Wartenberg), Modrzycę (Modrriz), Nową Sól (Neusalz) i Gołaszyn (Lindau). Na Odrze pomiędzy Głogowem i Krosnem Odrzańskim zaznaczono 10 przepraw: pomiędzy Wróblinem Głogowskim, a nieistniejącą obecnie wsią Biechów (Beichau) w okolicy również nieistniejącej obecnie wsi Bogomice pod Głogowem, pomiędzy Brzegiem Głogowskim (Brieg), a Czerną (Kl. Tschirnau), przy wsi Stara Wieś przy Nowej Soli (Neusalz), na wysokości przysiółka Fery przy wsi Pyrnik (Burnik), łącząca Milsko (Miltzig) i Bojadła (Boyadel), na wysokości przysiółka Kliniczki na południe od Klenicy (Kleniz), w okolicach Zaboru, kolejna łącząca Wielobłota z Lednem, w ciągu drogi łączącej Zieloną Górę z Sulechowem w Cigacicach (Tschichersig) oraz pomiędzy Nietkowem (Polnsch Netkau) i Nietkowicami (Teutsch Netkau).
  • Na 1773 rok datowana jest mapa Franza Ludwiga Güssefelda „Carte de l`Electorat de Brandenburg presentée tres humblement a Son Alteste Rojale Monsgr. le Prince Frederic Guillaume, Prince de Prusse & Marggrave de Brandenbourg par François Louis Gussefeld”[11]. Rytownikiem mapy był Sebastian Dorn. Mapa bardzo skromna pod względem gęstości dróg. Z Zielonej Góry wychodzą jedynie dwie drogi pierwsza przez Raculę (Lawaldau) w kierunku Wrocławia, druga przez Radomię (Seiffersholz) i Leśniów Wielki (Leslau) do Krosna Odrzańskiego (Crossen), a dalej rozwidlająca się w kierunku Gubina (Guben) i Frankfurtu (Franckfurth).
  • Z roku około 1780 pochodzi anglojęzyczna mapa nieznanego autora „A map of Pomerania and Brandenburg with the frontiers of Poland”[12]. W okolicach Zielonej Góry autor naniósł Bobrowice (Bobersberg), Bojadła (Boiadel), Bytnicę (Beutnitz), Bytom Odrzański (Beuthen), Dobroszów (Dobrau), Kuźnicę Zbąską (Hammer), Jelenin (Hirschfelde), Klenicę (Klanitz), Lubsko (Somerfeld), Nowe Miasteczko (Neustädtl), Nowogród Bobrzański (Naumburg), Sulechów (Zullichau), Świebodzin (Schwiebusien) i Otyń (Wartenberg). Lokalizacja poszczególnych miejscowości jest bardzo niedokładna. Z Zielonej Góry wychodzą zaledwie dwie drogi: pierwsza w kierunku Krosna Odrzańskiego przez Frankfurt do Berlina, druga przez Otyń, Nowe Miasteczko i dalej do Wrocławia.
  • Najstarszy zachowany plan Zielonej Góry "Situations Plan von der Königlichen Stadt Grünberg" autorstwa Donatusa Büttnera pochodzi z 1784 roku. Zamieścił go na 300 stronie wydanej w 1922 roku monografii "Historia Zielonej Góry na Śląsku", "Geschicte der Stadt Grünberg, Schlesien"[13] Hugo Schmidt.
  • Z 1807 pochodzi wykonany przez mierniczego Reichela plan Zielonej Góry wraz z winnicami (Plan von der Stadt Grünberg und den dazu gehörenden Weinbergen).
  • Z 1809 roku pochodzi wydany przez Verlag des Geographischen Instituts Weimar wojskowy atlas topograficzny „Topographisch–militärischer Atlas von dem souverainen Herzogthume Schlesien”[14]. Atlas składa się z 26 sekcji o wymiarach 40,3 × 30,5 cm w skali 1:200 000. Sekcja 3 obejmuje obszar okolic Zielonej Góry. Sieć drogowa odwzorowana jest bardzo oszczędnie. Z Zielonej Góry wybiegają zaledwie trzy drogi. Pierwsza – Chaussee - w kierunku Krosna Odrzańskiego (Crossen) przez Leśniów Wielki (Gr. Lejsen), Łagów (Logau), Gronów (Grunow), Pław (Plaue) oraz Dąbie (Gersdorf). Druga – Poststraße - do Nowego Miasteczka (Neustädel) przez Raculę (Lawaldu), Niedoradz (Nittritz), Otyń (Wartenberg), Modrzycę (Modritz), Pleszówek (dzisiaj dzielnicę Nowej Soli - Cuser) oraz Nową Sól (Neusaltz). Trzecia droga także – Poststraße - prowadzi na przeprawę pomową Milsko (Milzig), Bojadła (Bojadle) przez Stary Kisielin (Polnisch Kassel), Łaz (Loos) oraz Zabór (Saabor).
  • Na 1817 rok datowany jest barwny plan, którego autorem jest – jak się zakłada – także Reichel – twórca planu zielonogórskich winnic z 1807 roku. Plan w skali 1:1500 o wymiarach 44 × 33 cm przedstawia centrum wraz z przedmieściami w promieniu jednego kilometra.
  • Układ dróg w okolicach Zielonej Góry odwzorowano na wydanej w Berlinie w 1837 roku mapie Brandenburgii Die preußische Provinz Brandenburg[15]. Z Zielonej Góry wychodzą dwie drogi pocztowe (Schnellpostroute): jedna w kierunku Krosna Odrzańskiego (Krossen) przez Pław (Plaue) i Leśniów Wielki (Gr. Lessen) i druga do Nowego Miasteczka przez Otyń (Wartenberg) i Nową Sól (Neusalz). Sieć dróg zagęszczono trzema wychodzącymi z miasta drogami krajowymi (Landstraßse) : pierwsza do Sulechowa (Zülichau) przez Cigacice (Tschichersig), druga do Kożuchowa (Freistadt) przez Jędrzychów (Günthersdf) i Studzieniec (Streitelsdf), i trzecia do Nowogrodu Bobrzańskiego ( Naumburg). Inne miejscowości naniesione w okolicy to Pomorsko (Pommerzig), Mozów (Mosau), Zabór (Sabor), Mirocin Dolny (Nieder Herzogwalde), Urzuty (Langhermsdf), Wysoka (Weißig), Tarnawa Krośnieńska (Tornow).
  • Zarys sieci dróg wokół Zielonej Góry naniesiono na pochodzącej z 1848 roku mapy „Das Großherzogthum Posen. Bevölkerungs-Verhältnisse nach den Kreisen, nach Schuberts Staatskunde im Jahre 1846”[16]. Mapę wykonano w skali 1:1200 000. W okolicy Zielonej Góry autor naniósł Babimost (Bomst), Bojadła (Bojadel), Bytom Odrzański (Beuthen), Cigacice (Tschicherzig), Czerwieńsk (Rotenburg), Kalsk (Kalzig), Kargowę (Unruhstadt), Kije (Kai), Kopanicę (Kopnitz), Mirocin Dolny (Nieder Herzegswalde), Mozów (Mosau), Nowe Miasteczko (Neustädd), Ołobok (Mühlbach), Otyń (Wartenberg), Siedlisko (Karolath), Sławę (Schlawe), Smolno Wielkie (Schmőllen), Sulechów (Züllichau), Sycowice (Leiterdorf), Trzebiechów (Trebschen), Zabór (Sabor). Z Zielonej Góry w kierunku Krosna Odrzańskiego i Nowego Miasteczka przez Otyń i Nową Sól zaznaczono “schnellpost route”. Trzy drogi krajowe “Landstraße” naniesiono w kierunku: Sulechowa przez Cigacice, Kożuchowa przez Mirocin Dolny oraz Nowogrodu Bobrzańskiego.
  • W 1848 roku J. Hoffmann opracował kolejny, także barwny plan. Jego skala to 1:2500, a wymiary 55 × 45 cm.
  • W 1861 powstała pierwsza, wykonana na podstawie przeprowadzonych w latach 1858-1860 pomiarów geodety Guelsena, katastralna mapa miasta. Tworzyło ją 15 arkuszy 100 × 65 cm w skali 1:2500. Mapa obejmuje miasto w granicach administracyjnych z wyłączeniem centrum.
  • Z 1871 roku pochodzi mapa "Bebauungs-Plan der Stadt Grünberg nach den vorhandenen Karten und eigenen Aufnahmen in den Jahren 1869-71 / bearbeitet durch Königl. Kreisbaumeister" opracowana na podstawie pomiarów z lat 1869-1871. Jej faksymile stanowiło dodatek do jednego z wydań Gazety Lubuskiej z 2004 roku. Wymiar mapy 57 × 55,5 cm, skala 1:4250.
  • W 1896 roku powstał "Przeglądowy plan do 15 arkuszy – plan zabudowy miasta Zielonej Góry" – jednobarwny, o wymiarach 58 × 52 cm, w skali 1:2500. Jego autorem jest Królewski Radca Budowlany Weinert – od 1867 roku Powiatowy Inspektor Budowlany w Zielonej Górze.
  • W wydanym około 1905 roku informatorze "Grünberg und Umgebung in Wort und Bild" zamieszczono plan miasta z naniesionymi w zachodniej części miast wiatrakami.
  • W 1913/1914 roku Pharus-Verlages G.m.b.h. wydał mapę "Grünberg in Schl."[17] w skali 1:5000 z naniesionymi nazwami ulic, siecią kolei i głównymi budynkami oznaczonymi numerami wyjaśnionymi w legendzie.
  • Kolorowa mapa powiatu zielonogórskiego z 1920 roku w skali 1:150 000 znalazła się na 3 stronie wydanej przez Carl Fleming, A.G., Berlin und Glogau pozycji "Flemmings Handkarte von Schlesien. Kreis Grünberg"[18] . Karl Fleming 1806–1878.
  • W 1925 roku litograficzny instytut Juliusa Mosera w Berlinie (Berliner Lithographisches Iinstitut Julius Moser (Hrsg.) wydrukował mapę składającą się z 15 arkuszy formatu 100 × 65 cm. 8 z nich obejmujących śródmieście opracowano w skali 1:1000, a pozostałych 7 w skali 1:2000.
  • Na 182 stronie wydanej w 1928 roku monografii "Die Stadt Grünberg i[n] Schlesien"[19] zamieszczono czarno-biały plan miasta z naniesionymi nazwami ulic, firm oraz warstwicami.
  • Z 1933 roku pochodzą mapy okolic Zielonej Góry "Grünberg (West) i. Niederschles."[20] sekcja 4058 oraz "Grünberg (Ost) i. Niederschles." sekcja 4059, opracowane w ramach niemieckiej serii map topograficznych Meßtischblätt – skala 1:25 000.
  • W 1934 roku ukazał się wydany przez Pharus Verlag G.m.b.h. w Berlinie barwny plan turystyczny Zielonej Góry "Pharus-Plan Grünberg i(n) Schl(esien)"[21] w skali 1:9000. Na mapie umieszczono skorowidz ulic.
  • Na 14 stronie przewodnika "Grünberg i. Schlesien: die Obst- und Wein-Stadt des Ostens"[22] z 1935 roku umieszczono kolejny plan Zielonej Góry z zaznaczonymi ważniejszymi budynkami i firmami. Autor opracowania to Gerhard Henschel, a wydawca "Berlin: F.E. Hübsch".
  • Paul Kepler w 1939 roku wydał czarno-biały plan miasta "Grünberg in Schlesien. Obst-und Rebenstadt des deutschen Ostens"[23] z naniesionymi nazwami ulic, siecią kolei oraz głównymi budynkami-instytucjami. Mapa ma wymiary 18,5 × 20 cm.
  • Przed 1945 rokiem wydano czarno-biały plan miasta "Übersichtskarte des inneren Teiles der Stadt Grünberg, Schlesien"[24] o wymiarach 27 × 26,5 cm.
  • Na 1945 rok datowana jest mapa topograficzna "Grünberg West"[25] o wymiarach 49,2 × 47 cm w skali 1:25 000 zachodnich okolic miasta.

Alfabetyczna lista ulic i placów Zielonej Góry:

A B C D E F G H I J K L Ł M N O P R S Ś T U V W X Y Z Ż


A[edytuj | edytuj kod]

B[edytuj | edytuj kod]

C[edytuj | edytuj kod]

D[edytuj | edytuj kod]

E[edytuj | edytuj kod]

F[edytuj | edytuj kod]

G[edytuj | edytuj kod]

H[edytuj | edytuj kod]

I[edytuj | edytuj kod]

J[edytuj | edytuj kod]

K[edytuj | edytuj kod]

L[edytuj | edytuj kod]


Ł[edytuj | edytuj kod]

M[edytuj | edytuj kod]

N[edytuj | edytuj kod]

O[edytuj | edytuj kod]

P[edytuj | edytuj kod]

  • Parkowa (1945) – Parkweg
  • Park Winny – istniała w 1946 roku, łączyła tereny Zastalu z ulicą Żródlaną
  • Partyzantów (28 czerwca 1960) – Hohlweg, Wąska
  • Pastelowa (25 czerwca 2002)
  • Pawia (16 listopada 1966)
  • Perłowa (1 lipca 1996)
  • Piaskowa (1945) – Sandstraße
  • Piastowska (1945) – Piasten. W 1945 r. włączono Friedrichsweg
  • dr. Pieniężnego (1 lutego 1991) – Neustadtstraße, Nowomiejska, A. Warskiego (18 grudnia 1958). Pierwotnie przebiegała aż do ulicy Chopina; w latach 1957-1958 odcinek ten włączono do ulicy Westerplatte
  • Piesza (20 czerwca 1949)
  • Piękna (1945) – Denkmalweg
  • Pinokia (25 czerwca 2002)
  • Pionierów Zielonej Góry (18 marca 1978)
  • Piotrusia Pana (8 kwietnia 2006)
  • Pistacjowa (25 czerwca 2002)
  • Piwna (1945) – Brauereiweg
  • Plac Drzewny (Rynek Drzewny) – Holzmarkt. Dzisiaj pod tą nazwą nie występuje żaden plac. Dawniej środkowa część wykształconej na przełomie XVII i XVIII wieku ulicy Drzewnej. Znajdował się u zbiegu dzisiejszych ulic Ciesielskiej i Sowińskiego. Naniesiony na mapie Donatus Buttnera. Skupiał się tu handel drewnem, ponadto na nim znajdowała się miejska szubienica. W latach 1652-1669 wykonywano na nim wyroki w procesach "czarownic" skazanych na spalenie. Na Placu Drzewnym 9 stycznia 1654 roku spłonęła oskarżona 25 września 1652 roku o czary pierwsza ofiara – Katarzyna Funke; wdowa po zielonogórskim mistrzu łaziebnym Marcinie. Ostatnia ofiara inkwizycji, a zarazem jedyna płci męskiej spłonęła 10 czerwca 1696 roku. Był nią niejaki Krzysztof Kirszke z Przylepu. Rocznie na stosach płonęło kilkadziesiąt osób i tak przykładowo w 1663 – 23, w 1664 – 39, a w 1665 – 11.
  • Plac Bohaterów (1945) – Kaiser-Wilhelm-Platz, Freiheitsplatz, Hindenburgplatz. Wytyczony pod koniec XIX wieku otrzymał nazwę Kaiser-Wilhelm-Platz. W 1894 roku w jego centrum umieszczono pomnik cesarza Wilhelma. Podczas I wojny światowej pomnik rozebrano w ramach pozyskiwania metali kolorowych dla potrzeb wojska. Po zakończeniu II wojny światowej na placu odsłonięto pomnik Wdzięczności, poświęcony poległym w czasie wojny żołnierzom radzieckim. Pomnik otaczał cmentarz, na który w latach 1947-1949 przeniesiono ekshumowane zwłoki 209 żołnierzy radzieckich poległych na terenie byłego powiatu zielonogórskiego w Bojadłach, Kiełpinie, Kolsku, Konotopie, Raculi i innych miejscowościach oraz pojedyncze mogiły żołnierzy poległych w Zielonej Górze i okolicy. Cmentarz przetrwał do 1953 roku. Wtedy jednej nocy ekshumowano szczątki wszystkich żołnierzy radzieckich i przeniesiono na cmentarz wojskowy w Gorzowie Wielkopolskim. Pomnik rozebrano w 1965 roku i zastąpiono pomnikiem Bohaterów II wojny światowej według projektu Anny Krzymańskiej. Obok pomnika znajduje się płyta pamiątkowa. Pod koniec lat dziewięćdziesiątych pomnik uzupełniono o wizerunek orła. Przy południowo-zachodniej pierzei placu zlokalizowany jest kościół augsbursko-ewangelicki. Na placu rośnie zarejestrowany pomnik przyrody – dąb.
  • Plac ks. Biskupa Wilhelma Pluty (26 lutego 2002)
  • Plac Kolejarza (27 kwietnia 1954) – Adolf-Hitler-Platz, Plac Marszałka Roli-Żymierskiego – obecnie nie istnieje
  • Plac Korczakowców (5 listopada 2011)
  • Plac majora Adama Lazarowicza (22 marca 2013)
  • Plac Matejki
  • Plac Piłsudskiego, Marszałka Józefa (16 sierpnia 1993)
  • Plac Pocztowy (1 lutego 1991) – Neperring, Topfmarkt, Postplatz, Plac Zgody, Plac Lenina. Odnotowany w dokumentach miejskich z 1686-1690
  • Plac Powstańców Wielkopolskich (18 lutego 1958) – Glasserplatz (18 stycznia 1879), Plac Wielkopolski. Na planie Bittnera – "Reitplatz"
  • Plac Słowiański (1945) – Neumarkt, Horst-Wessel-Platz. Na dzisiejszym placu w 1588 roku wybudowano ewangelicki kościół pw. św. Trójcy (zwany także kościołem polskim – Polnische Kirche). Pierwszym jego pastorem był Jan Ramicki. W 1809 roku z uwagi na zły stan techniczny budynek kościoła rozebrano. Obok kościoła do 1814 funkcjonował cmentarz. W 1835 na miejscu cmentarza wytyczono plac targowy nazwany Nowym Rynkiem. Pod koniec XIX wieku przy Resursie (dzisiejszej siedzibie Zachodniej Wyższej Szkoły Handlu i Finansów im. Jana Pawła II w Zielonej Górze) funcjonował targ ziemniaczany. Resursę wybudowało w 1826 roku stowarzyszenie miejscowych kupców i przedsiębiorców; Ressourcen-Verein. W czasach hitlerowskich plac nosił nazwę Horst-Wessel-Platz od nazwiska zastrzelonego idola Hitlerjugend.
  • Plater, Emilii (1945) – Otto-Julius-Bierbaum-Weg
  • Platynowa (25 czerwca 2002)
  • Pod Filarami (21 lutego 1991) – Poststraße, Pocztowa, Karola Marksa (16 lutego 1949). Ulica jest deptakiem.
  • Pod Topolami (1 lutego 1991)
  • Podbipięty (28 września 1993)
  • Podgórna (1945) – Polnisch-Kesselstraße (Polnische Kessel – niemiecka nazwa Nowego Kisielina), Altkesselstraße (Altkessel – niemiecka nazwa Starego Kisielina). W latach 1920-1924 utworzono część ulicy do ulicy Wrocławskiej (obecnie – górny odcinek Kupieckiej); w latach powojennych ten odcinek ulicy nazywał się Stolarską, a następnie do 1 lutego 1991 Krajowej Rady Narodowej, Kocia; obecnie jest to fragment Placu Matejki. Po wojnie wydzielono też wschodni fragment drogi, który nazwano – nawiązując do nazwy przedwojennej – Szosą Kisielińską.
  • Podwójna (30 marca 1962)
  • Polanka (5 grudnia 1997)
  • Polna (1945) – Feldstraße
  • Połaniecka (28 września 1970)
  • Pomarańczowa (25 czerwca 2002)
  • Pomorskie Osiedle
  • Poniatowskiego, Józefa (1945) – Gneisenaustraße
  • Popielata (25 czerwca 2002)
  • Porcelanowa (26 lutego 2002)
  • Porzeczkowa (27 czerwca 1957) 14 grudnia 1985 utrzymano starą nazwę w nowym przebiegu
  • Posejdona (28 maja 2002)
  • Potokowa (26 lutego 2002)
  • Powstańców Warszawy (29 czerwca 1973)
  • Poziomkowa (1977)
  • Poznańska (30 marca 1962)
  • Probostwo – Probsteiweg – większość ulicy została zabudowana w trakcie budowy ulic Bolesława Krzywoustego i Mieszka I ; pozostała część stanowi ulicę Kołłątaja
  • Prosta (27 czerwca 1957)
  • Przecznica (28 grudnia 1958)
  • Przemysłowa (1945) – Kleine Fabrikstraße
  • Przewalskiego (22 września 1986)
  • Przy Gazowni (1946) – An der Gasanstalt
  • Przy Ujeżdżalni – An der Reitbahn (okolice placu przy Gazowni) – obecnie nie istnieje
  • Przyleśna (7 października 1996)
  • Przyrodnicza (25 marca 2006)
  • Pszczelarska – ((7.03.1957 – 1957))
  • Pszenna (29 czerwca 1973)
  • Ptasia (1945) – Meisebergweg
  • Pułaskiego – Zietenstraße – ulica uległa likwidacji podczas budowy Osiedla Słonecznego
  • Purpurowa (2 sierpnia 2003)

R[edytuj | edytuj kod]

S[edytuj | edytuj kod]

Ś[edytuj | edytuj kod]

  • Śląskie Osiedle
  • Śniadeckiego, Jędrzeja (25 czerwca 2002)
  • Średnia (1945) – Mittelgasse, Mittelstraße. Odnotowana w dokumentach miejskich w 1691 roku
  • Św. Jadwigi (1945) – An der Lunze
  • Św. Kingi (1945) – Flurstraße, do 31.12.2007 Kingi
  • Św. Trójcy (1945) – Am Dreifaltigkeitskirchhof. Od XIX wieku do 1945 r. był tu – przeniesiony z Placu Słowiańskiego – cmentarz św. Trójcy
  • Świerkowa (20 maja 1980)
  • Świętojańska (1945) – Johannesstraße (1924?)

T[edytuj | edytuj kod]

U[edytuj | edytuj kod]

  • Ugory – Rodeland ((14.10.1974))
  • Ułańska (1945) – Eberhard-Konig-Straße
  • Unii Europejskiej (25 czerwca 2002)
  • Urocza (5 sierpnia 2009)
  • Urszuli (1945) – Patzgall. 1830-winnica Patzgall
  • Ustronna (1945) – Gefilde

W[edytuj | edytuj kod]

Z[edytuj | edytuj kod]

Ź[edytuj | edytuj kod]

  • Źródlana (1945) – Gesundbrunnen

Ż[edytuj | edytuj kod]

  • Żabia (28 września 1970)
  • Żeglarska (od 3 listopada 2003 do 1 maja 2008)
  • Żeromskiego, Stefana (1945) – Niederthorgasse, Niederthorstraße (12 sierpnia 1850). Ulica jest deptakiem.
  • Żółkiewskiego, Osiedle – ((7.03.1957)) – w wyniku przekształcenia sieci dróg ustanowiono nowe ulice
  • Żółta (25 czerwca 2002)
  • Żurawia (1945)
  • Żurawinowa
  • Żytnia (30 marca 1962)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Bogdan Bobkowski: Zielona Góra na mapie europejskich kaźni czarownic w: Zielona Góra na przestrzeni dziejów. Przemiany społeczno-kulturalne, Zielona Góra, Pro Libris, 2007.
  • Zbigniew Bujakiewicz: Krajobraz materialny i społeczny Zielonej Góry od końca XVIII do połowy XX wieku, Zielona Góra, Archiwum Państwowe w Zielonej Górze oraz Polskie Towarzystwo Historyczne Oddział w Zielonej Górze, 2003
  • Zbigniew Bujakiewicz: Materiały kartograficzne i plany techniczne do historii Zielonej Góry w zbiorach Archiwum Państwowego w Zielonej Górze w Studia Zielonogórskie tom I, Zielona Góra, 1995[28].
  • Arkadiusz Cincio: Zielona Góra i Powiat Zielonogórski na dawnych mapach w: „Studia Zielonogórskie” tom XII, Zielona Góra, 2006[28].
  • Tomasz Czyżniewski: Zielona Góra przełomu wieków XXI/XX" Dom Wydawniczy Księży Młyn, Łódź; Zielona Góra 2010.
  • Jarochna Dąbrowska-Burkhardt (opr.): Dawna Zielona Góra. Kronika od 1623 do 1795 roku, Fundacja "My w Europie", Zielona Góra, 2004
  • Krzysztof Gorbacz: Zielona Góra. Spacer z przeszłością, Zielona Góra, Agencja Wydawnicza "PDN", 2004
  • Jarosław Kuczer, tłumaczenie i opracowanie, "Kronika Zielonej Góry" (J.G. John, H.A. Pilz, "Kronika lub krótkie opisanie dziejów Zielonej Góry z lat 1222-1881"), Zielona Góra 2005
  • Mirosław Kulęba: "Topografia winiarska Zielonej Góry", Organizacja Pracodawców Zielonej Góry, Zielona Góra 2010.
  • Jerzy Piotr Majchrzak: Wędrowanie w przeszłość, Zielona Góra, Muzeum Ziemi Lubuskiej w Zielonej Górze i Towarzystwo Przyjaciół MZL, 2005
  • Waldemar Mystkowski: Gdzie depczesz, Zielona Góra, Oficyna Wydawnicza w Zielonej Górze, 1999
  • Wiesław Myszkiewicz: Kształtowanie sieci ulicznej Zielonej Góry w Studia Zielonogórskie tom IV, Zielona Góra, 1998[28].
  • Wiesław Myszkiewicz: Ulice Zielonej Góry w: Zielona Góra i okolice. Wędrówka śladami przeszłości, Zielona Góra, "Verbum" Mieczysław Ostrowski, 1999
  • Radosław Skrycki: Dzieje kartografii Nowej Marchii do końca XVIII wieku, Wydawnictwo DiG, Warszawa, 2008
  • Radosław Skrycki: Uwagi na marginesie artykułu Arkadiusza Cincio ,Zielona Góra i powiat zielonogórski na dawnych mapach’ w Studia Zielonogórskie tom XIV, Zielona Góra, 2008[28]
  • Małgorzata Twarowska: Dzieje zielonogórskich cmentarzy w: Studia Zielonogórskie tom IX, Zielona Góra, 2003[28]
  • Roman Wytyczak: Śląsk w dawnej Kartografii, Wrocław, Towarzystwo Przyjaciół Ossolineum, 1998

Przypisy

  1. Mapa Śląska z 1550 roku w Zielonogórskiej Bibliotece Cyfrowej [1]
  2. Mapa Śląska Martina Helwiga w Bibliotece Cyfrowej Uniwersytetu Wrocławskiego[2]
  3. "Polonia et Silesia" w Wielkopolskiej Bibliotece Cyfrowej [3]
  4. Mapa Mathausa Meriana w Zielonogórskiej Bibliotece Cyfrowej [4]
  5. „Poloniae Nova et Acurata Descriptio”[5]
  6. Atlas Maior [6]
  7. Mapa Dolnego Śląska Willema Janszona Blaeu z 1649 roku w Bibliotece Cyfrowej Uniwersytetu Zielonogórskiego [7]
  8. "Regnum Bohemiae eique annexae Provinciae ut Ducatus Silesia Marchionatus Moravia et Lusatia accuratissime delineata " [8]
  9. "Principatus Silesiae Glogoviensis" [9]
  10. "Dvcatus Silesiae Tabvula Geographica Prima Inferiorem Eivs Partem ... " w Zielonogórskiej Bibliotece Cyfrowej [10]
  11. Mapa generalna Brandenburgii Franza Ludwiga Güssefelda w Zielonogórskiej Bibliotece Cyfrowej [11]
  12. A map of Pomerania and Brandenburg with the frontiers of Poland [12]
  13. "Geschicte der Stadt Grünberg, Schlesien" w Zielonogórskiej Bibliotece Cyfrowej [13]
  14. „Topographisch–militarischer Atlas von dem souverainen Herzogthume Schlesien” [14]
  15. Die preußische Provinz Brandenburg[15]
  16. Das Großherzogthum Posen[16]
  17. "Grünberg in Schl." w Zielonogórskiej Bibliotece Cyfrowej [17]
  18. "Flemmings Handkarte von Schlesien. Kreis Grünberg" w Zielonogórskiej Bibliotece Cyfrowej [18]
  19. "Die Stadt Grünberg i[n] Schlesien" w Zielonogórskiej Bibliotece Cyfrowej [19]
  20. "Grünberg (West) i. Niederschles." w Archiwum Map Zachodniej Polski [20]
  21. "Pharus-Plan Grünberg i(n) Schl(esien)" w Zielonogórskiej Bibliotece Cyfrowej [21]
  22. "Grünberg i. Schlesien: die Obst- und Wein-Stadt des Ostens" w Zielonogórskiej Bibliotece Cyfrowej [22]
  23. "Grünberg in Schlesien. Obst-und Rebenstadt des deutschen Ostens" w Zielonogórskiej Bibliotece Cyfrowej [23]
  24. "Übersichtskarte des inneren Teiles der Stadt Grünberg, Schlesien" w Zielonogórskiej Bibliotece Cyfrowej [24]
  25. "Grünberg West" w Zielonogórskiej Bibliotece Cyfrowej [25]
  26. uchwała w sprawie nadania nazwy ulicy [26]
  27. Album Moja Zielona Góra – Historia Zielonej Góry
  28. 28,0 28,1 28,2 28,3 28,4 Studia Zielonogórskie

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]