Ultra vires
| Ten artykuł od 2010-12 wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji. Możliwe, że ten artykuł w całości albo w części zawiera informacje nieprawdziwe. Informacje bez źródeł w każdej chwili mogą zostać zakwestionowane i usunięte. Pomóż Wikipedii i dodaj przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach. |
| Ten artykuł należy dopracować zgodnie z zaleceniami edycyjnymi: poprawić styl – powinien mieć encyklopedyczną formę. Po wyeliminowaniu niedoskonałości prosimy usunąć szablon {{Dopracować}} z kodu tego artykułu. |
Ultra vires (łac. ponad siły) - wyrażenie prawnicze określające sytuacje działania poza zakresem kompetencji. Pojęcie stosowane często w prawie konstytucyjnym, administracyjnym, cywilnym ale także międzynarodowym. Akty dokonywane ultra vires są z z reguły nieważne (ex nunc, ale istnieją wyjątki). Działania poza zakresem umocowania nie należy mylić z zobowiązaniem do niemożliwego świadczenia.
Prawo Konstytucyjne [edytuj]
Nieważność działań ultra vires w prawie konstytucyjnym jest bezsporna w świetle zasady praworządności z 7 artykułu Konstytucji i może skutkować w skrajnych przypadkach odpowiedzialnością przed Trybunałem Stanu.
Prawo cywilne [edytuj]
W prawie cywilnym skutki działania ultra vires odnośnie osób prawnych określa między innymi Art. 39. § 1 Kodeksu Cywilnego, który stanowi
Kto jako organ osoby prawnej zawarł umowę w jej imieniu nie będąc jej organem albo przekraczając zakres umocowania takiego organu, obowiązany jest do zwrotu tego, co otrzymał od drugiej strony w wykonaniu umowy, oraz do naprawienia szkody, którą druga strona poniosła przez to, że zawarła umowę nie wiedząc o braku umocowania.
Osoba fizyczna działająca poza zakres umocowania to Falsus procurator.
Prawo Międzynarodowe Publiczne [edytuj]
Wiążący charakter działań ultra vires w tym prawie, wynika z szeroko rozumianej zasady estopelu. Skutki aktów ultra vires odnośnie traktatów określa Konwencja Wiedeńska o Prawie Traktów, która ustanawia wyjątki od wiążącego charakteru, wynikające z ochrony dobrej wiary. Przepisy konwencji są odzwierciedleniem istniejących zwyczajów międzynawowych w tej kwestii.