Ultramontanizm
Ultramontanizm (ze śrdw. łac. ultramontanus znajdujący się za górami) – kierunek pod koniec XVIII i w I połowie XIX wieku, powstały we Francji, postulujący podporządkowanie polityki lokalnych kościołów rzymskokatolickich różnych krajów decyzjom papieża.
Samo pojęcie pochodzi z Niemiec, oznacza, że decyzje w sprawach Kościoła są podejmowane wyłącznie w Rzymie, "za górami". Ultramontanizm powstał wskutek zetknięcia prądów racjonalnego i antyklerykalnego Oświecenia z romantycznym emocjonalizmem pierwszej połowy XIX wieku. W zetknięciu z rewolucją francuską, wojnami napoleońskimi, tolerancją religijną, socjalizmem i laicyzacją życia, Kościół postanowił usztywnić zasady doktryny, zastosować ich dogmatyzację oraz centralizację hierarchii katolickiej wokół Rzymu. Impuls ruchowi dało potępienie przez papieża Piusa VI w 1791 zasad rewolucyjnych panujących we Francji.
Teoretykiem ultramontanizmu był Joseph de Maistre (1753-1821).
[edytuj] Literatura
- Rett R. Ludwikowski - "Główne nurty polskiej myśli politycznej 1815-1890", PWN, Warszawa 1982, ISBN 83-01-03871-3
