Ulysses Grant

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ulysses Simpson Grant
Ulysses Grant 1870-1880.jpg
Prezydent Ulysses Grant w latach 70. XIX wieku
Data i miejsce urodzenia 27 kwietnia 1822
Point Pleasant (hrabstwo Clermont)
Data i miejsce śmierci 23 lipca 1885
Mount McGregor (hrabstwo Saratoga)
18. prezydent Stanów Zjednoczonych
Przynależność polityczna Partia Republikańska
Okres urzędowania od 15 kwietnia 1865
do 4 marca 1869
Wiceprezydent Schuyler Colfax, Henry Wilson
Poprzednik Andrew Johnson
Następca Rutherford Hayes
UlyssesSGrantSignature.svg
Ulysses Grant
Hiram Ulysses Grant

Unconditional Surrender
Ulysses Grant
General General
Przebieg służby
Lata służby 1839-1856, 1861-1869
Siły zbrojne Emblem of the United States Department of the Army.svg Armia USA
Jednostki 21. Regiment ochotniczej piechoty z Illinois
Armia Tennessee
Armia Stanów Zjednoczonych
Główne wojny i bitwy Wojna amerykańsko-meksykańska

Wojna secesyjna

Ulysses Simpson Grant (ur. 27 kwietnia 1822 w Point Pleasant (hrabstwo Clermont), zm. 23 lipca 1885 w Mount McGregor (hrabstwo Saratoga)) – amerykański generał, osiemnasty prezydent USA (1869-1877).

Młodość i edukacja[edytuj | edytuj kod]

Ulysses Grant urodził się 27 kwietnia 1822 w Point Pleasant, jako syn Jesse Granta i jego żony Hannah Simpson[1]. Przy narodzinach nadano mu imiona Hiram Ulysses Grant, jednak on sam zamienił sobie w dzieciństwie kolejność imion, by uniknąć akronimu HUG (ang. hug – ściskać, przytulać)[1]. Grant był najstarszy z sześciorga rodzeństwa[1]. Kiedy miał niespełna rok jego rodzina przeniosła się do Georgetown[2].

Dzięki wstawiennictwu ojca u kongresmana Thomasa Lyona Hamera z Ohio, Ulyssesowi umożliwiono podjęcie nauki w Akademii Wojskowej West Point[2]. Hamer, wypełniając podanie o przyjęcie kadeta, wpisał w danych osobowych imiona Ulysses Simpson, co Grant pozostawił sobie do końca życia[2]. Pomimo, że przyszły prezydent nie przepadał za musztrą i dyscypliną wojskową, począwszy od 1 lipca 1839 spędził równe cztery lata w akademii[2]. W 1842 roku otrzymał stopień sierżanta[3].

Kariera wojskowa[edytuj | edytuj kod]

Po ukończeniu West Point, Grant został przydzielony do oddziału w Saint Louis, w stopniu podporucznika[3]. Następnie służył w Nowym Orleanie i Teksasie, a potem pod rozkazami generała Zachary’ego Taylora, brał udział w wojnie z Meksykiem[3]. Uczestniczył m.in. w bitwach o Monterey, Chapultepec i Mexico City, po czym awansował na porucznika[4]. W 1852 roku Grant został przeniesiony do Kalifornii, a rok później otrzymał stopień kapitana[4]. Będąc daleko od rodziny, zaczął spożywać nadmierne ilości alkoholu, co zostało wykorzystane przez, skonfliktowanego z nim, pułkownika Roberta Buchanana[4]. Zagroził on Grantowi, że albo poda się do dymisji, albo zostanie postawiony przed sąd wojskowy[5]. Grant, który nie przepadał za armią, odszedł ze służby i na wiosnę 1855 zaczął prowadzić życie rolnika[5]

Przez kilka lat zajmował się rolą i wchodził w nieduże interesy, które jednak kończyły się niepowodzeniem[5]. Z tego powodu musiał podejmować pracę u swoich młodszych braci[5]. Pomimo, że był demokratą, wsparł Lincolna po jego zwycięstwie i postanowił powrócić do czynnej służby wojskowej, wobec apelu prezydenta[5]. Dzięki wstawiennictwu kongresmana Elihu Washburne’a u gubernatora Illinois Richarda Yatesa, Grant został mianowany dowódcą oddziału, mającego stacjonować w Missouri[6]. W lecie 1861 został jednogłośnie mianowany generałem brygady[6]. W lutym 1862 roku podległe mu siły rzeczne zdobyły Fort Henry, a Grant z wojskami zmusił do kapitulacji Fort Donelson, wchodząc tym samym do pierwszego szeregu dowódców Unii[7]. Jego żądanie bezwarunkowej kapitulacji fortu przyniosło mu przydomek „Bezwarunkowa kapitulacja” (ang. Unconditional Surrender, zbieżny z jego inicjałami U.S.)[7]. Prezydent Lincoln promował następnie Granta na stopień generała majora[6]. Bitwa pod Shiloh w kwietniu tego samego roku była jednym z najkrwawszych starć tej wojny[8]. Grantowi nie powiodło się tak dobrze, jak poprzednio i na przełomie 1862/63 pojawiły się żądania jego dymisji[8]. Prezydent Lincoln odpowiedział wtedy: Nie mogę wyrzucić tego człowieka – on walczy[8]. Latem 1863 Grant zwyciężył w bataliach pod Memphis, Vicksburg oraz Port Hudson[6]. Na jesieni, przeprowadzona ofensywa doprowadziła do zwycięstwa wojsk Unii pod Chattanoogą i wyparcia Konfederatów z Tennessee, a Grantowi – przyznanie Złotego Medalu Kongresu i stanowiska głównodowodzącego wojsk Unii (17 grudnia 1863)[9]. Inni generałowie, zarzucając generałowi alkoholizm, zwrócili się z interwencją do prezydenta[9]. Lincoln całkowicie poparł działania Granta, twierdząc że sam zaopatrzyłby innych dowódców w alkohol, gdyby tylko byli tak sprawni jak Grant[9]. Generał wygrał także bitwy pod Petersburgiem i Richmond, a w Appomattox przyjął kapitulację generała Roberta Lee[9]. Zapewnił żołnierzy konfederackich, że nie będzie ich aresztował ani sądził, a także wydał im racje żywnościowe z własnych zapasów[10].

15 kwietnia 1865, kiedy dokonano zamachu na Lincolna, Grant miał przyjąć zaproszenie do loży prezydenckiej w teatrze, jednak na prośbę swojej żony, odmówił[10]. Następny prezydent Andrew Johnson, traktował Granta, jako potencjalnego rywala w wyborach prezydenckich w 1868 roku[11]. Zgodził się wprawdzie objąć stanowisko pełniącego obowiązki sekretarza wojny, w miejsce odwołanego Edwina Stantona, ale zaraz się z tego wycofać, twierdząc, że nie chce się wdawać w spór na linii prezydent–Kongres[11]. Przed wyborami, Grant otrzymał propozycję nominacji prezydenckiej zarówno od Demokratów, jak i od Republikanów[11]. Zgodził się kandydować z ramienia republikanów, wraz z Schuylerem Colfaxem[11]. Grant zwyciężył w głosowaniu powszechnym i w Kolegium Elektorów, gdzie uzyskał 214 głosów (ok. 73%), wobec 80 głosów (ok. 27%) dla kandydata demokratów, Horatio Seymoura[12].

Prezydentura[edytuj | edytuj kod]

Obejmując urząd prezydenta, Grant podkreślił, że chce jak najszybciej wprowadzić XV poprawkę do Konstytucji, umożliwiającą głosowanie czarnoskórym mieszkańcom[12]. Chciał także szybkiego odbudowania Południa i spłacenia długu wojennego, wynoszącego 400 milionów dolarów[12]. Historycy amerykańscy zgodnie uważają gabinet Granta, za jeden z najbardziej skorumpowanych i niekompetentnych w historii[13]. Ludzie, których powołał, nie mieli odpowiednich kwalifikacji i otrzymali stanowiska dzięki znajomości i kontaktom z Grantem[14]. Sekretarzem stanu został na początku kongresman, który pomógł Grantowi dostać się do West Point – Elihu Washburne[14]. Krótko potem został zastąpiony przez Hamiltona Fisha[14]. Sekretarzem wojny został generał John Schotfield, którego zastąpił przyjaciel Granta, generał John Rawlins[14]. Stanowisko sekretarza skarbu natomiast objął Alexander Stewart, zastąpiony z czasem przez George’a Boutwella[14]. Zdaniem historyków skład rządu Granta został powołany na sutek podziału łupów politycznych i korupcji[14]. Wymienia się m.in. nazwiska Jamesa Fiska i Jay Goulda, którzy lobbowali u prezydenta o nieingerowanie w interesy spekulantów złota[15]. Ponadto ich współpracownikami byli szwagier prezydenta Able Corbinem oraz skarbnik Nowego Jorku, powołany przez Granta, generał Daniel Butterfield[15]. Dzięki takim koneksjom, Fisk i Gould znali zamiary rządu i dorobili się fortuny[15]. Gdy cała sprawa została upubliczniona przez nowojorskiego dziennikarza, prezydent zalecił szwagrowi, by nie kontaktował się więcej z biznesmenami, a sam nakazał wypuścić na rynek część rezerw kapitałowych złota, co znacznie obniżyło jego wartość[15].

Głównym problemem pierwszej kadencji prezydenta była odbudowa Południa[15]. Postawa prezydenta, zmierzająca do przyznania czarnoskórym mieszkańcom praw wyborczych i swobód obywatelskich, spowodowała ostre protesty i bunty, a także rozpoczęcie działalności Ku Klux Klanu[15]. Wobec takiej sytuacji, Grant, za zgodą Senatu, wprowadził stan wojenny, wszędzie tam, gdzie wymagała tego sytuacja[15].

W zakresie polityki międzynarodowej, Grant usilnie zabiegał o zakup bądź aneksję Santo Domingo[13]. W lipcu 1869 roku wysłał tam generała Orville’a Babcocka, który nie mając odpowiednich uprawnień, zawarł porozumienie, mówiące o aneksji Santo Domingo, w zamian za pokrycie długów w wysokości 1,5 miliona dolarów i zakup zatoki Samaná za 2 miliony[13]. Ponieważ generał nie miał oficjalnych upoważnień – Hamilton Fish nakazał renegocjację układu[13]. Tym razem Dominikana miała się stać nowym stanem USA (na co jej mieszkańcy wyrazili zgodę w referendum), a zatoka Samaná miała zostać wydzierżawiona na 99 lat[13]. Porozumienie w imieniu Babcocka, podpisał pracownik konsulatu amerykańskiego 29 listopada 1869[13]. W celu ratyfikacji przez Senat, prezydent spotykał się osobiście z wieloma senatorami, a 10 stycznia przedłożył stosowny projekt[14]. Mimo licznych zabiegów, 30 czerwca Izba Wyższa odrzuciła propozycję aneksji Dominikany, a nad kwestią dzierżawy zatoki wcale nie głosowała[14].

Pod koniec pierwszej kadencji Granta, na Kubie wybuchał wojna dziesięcioletnia przeciw Hiszpanii (w 1868)[16]. Amerykańska opinia publiczna solidaryzowała się z ruchem wyzwoleńczym i domagała się wsparcia militarnego od rządu[16]. Sekretarz stanu proponował mediację, jednak prezydent postanowił ogłosić neutralność Stanów Zjednoczonych, co miało być odwetem za podobne działanie Hiszpanii wobec Konfederacji, w czasie wojny secesyjnej[17]. Hamilton Fish odmówił ogłoszenia takiego stanowiska, a wkrótce potem zmarł sekretarz wojny, główny zwolennik neutralności USA wobec sytuacji na Kubie[17]. Z tego powodu prezydent złagodził swoje stanowisko, co było krytykowane przez społeczeństwo amerykańskie[17]. Mimo to, projekt rezolucji trafił do Kongresu na początku 1870 roku[17]. Hamilton Fish, obawiając się wojny z Hiszpanią, nakłonił prezydenta, by wystąpił z orędziem sprzeciwiającym się takiej uchwale[17]. Grant wygłosił przemówienie, dzięki czemu 16 czerwca Kongres odrzucił rezolucję[17]. W 1873 stosunki amerykańsko-hiszpańskie uległy znacznemu pogorszeniu, kiedy to okręt amerykański, wspierający ruch niepodległościowy, został zatrzymany przez Hiszpanów, 50 członków załogi zostało rozstrzelanych, a reszta aresztowana[17]. Dzięki negocjacjom sekretarza stanu, udało się uniknąć zerwania stosunków dyplomatycznych i konfliktu zbrojnego, a Hiszpania zapłaciła 80 tys. dolarów odszkodowania i zwróciła statek[18].

W 1872 roku, Grant ubiegał się o reelekcję[19]. Pomimo, że opinia publiczna i władze Partii Republikańskiej zdawali sobie sprawę z korupcji i alkoholizmu prezydenta, otrzymał on nominację już w pierwszym głosowaniu[19]. Tuż przed wyborami, ujawniono kolejny skandal korupcyjny – kongresman Oakes Ames rozdawał akcje spółek kolejowych Union Pacific Railroad oraz Credit Mobilier, w obawie przed upublicznieniem przez Kongres malwersacji finansowych w obu towarzystwach[20]. Beneficjentami tych prezentów byli m.in. prezydent Ulysses Grant, wiceprezydenci Schuyler Colfax i Henry Wilson, członkowie rządu, a także James Garfield[20]. Mimo to Grant, w kampanii wyborczej został przedstawiony jako mąż stanu, który przywrócił jedność kraju[19]. Część działaczy, która nie zgadzała się z tą nominacją utworzyła Liberalną Partię Republikańską i na konwencji w Cincinnati wysunęła kandydaturę dziennikarza i działacza społecznego, Horace'a Greeleya[19]. Greeley otrzymał także nominację Partii Demokratycznej[19]. Grant zwyciężył w głosowaniu powszechnym i uzyskał 286 głosów w Kolegium Elektorów (ok. 81%)[19]. Ponieważ Greeley zmarł trzy tygodnie po wyborach, 66 elektorów, którzy zamierzali na niego zagłosować, oddało głosy na innych kandydatów[19].

Grant podjął także kroki, zmierzające do aneksji Hawajów[18]. Wznowił negocjacje, które w jego imieniu prowadził Hamilton Fish, któremu udało się podpisać układ handlowy, z klauzulą zapewniającą, że wyspy nie zostaną przekazane żadnego innemu mocarstwu[18]. Na bazie tego układu, w 1873 roku, Grant wysłał na Hawaje generała Schofielda, by ten znalazł odpowiednie miejsce na bazę marynarki wojennej[21]. Generał zalecił prezydentowi wybór Pearl Harbor[21].

Kiedy w Europie wybuchła wojna francusko-pruska, w społeczeństwie amerykańskim, jak i Izbie Reprezentantów dominowały nastroje propruskie[22]. Otto von Bismarck liczył na wsparcie Stanów Zjednoczonych, lecz Hamilton Fish zapewniał o neutralności wobec obu stron walczących[22]. Napoleon III miał podstawy wątpić w te deklaracje, ponieważ oficjalne ogłoszenie neutralności nastąpiło dopiero 22 sierpnia 1870 roku, czyli ponad miesiąc od początku konfliktu[22]. Prezydent Grant wyraził jednak zdanie, że Francja nie powinna być zdziwiona nastrojami amerykańskiej opinii publicznej, która pamięta w wrogich działaniach francuskich podczas wojny secesyjnej i wojny amerykańsko-meksykańskiej[22]. Pomimo neutralności, prawo amerykańskie zezwalało na handel bronią prywatnym firmom, dzięki czemu znacznie one się wzbogaciły[23]. Po zwycięstwie Prus, Grant szybko uznał system republikański wprowadzony we Francji[23]. Pomimo licznych próśb ze strony Francji, prezydent odmawiał stanowiska mediatora z Prusami[24].

W 1875 na jaw wyszedł skandal zwany „Whiskey Ring[20]. Producenci alkoholu i urzędnicy Departamentu Skarbu otrzymywali nielegalne zyski z nieopodatkowanego alkoholu, które następnie częściowo zatrzymywali, a resztę przekazywali na fundusze Partii Republikańskiej[16]. Grant był informowany o sytuacji, jednak nie podjął żadnych kroków[16]. Sprawę ujawnił sekretarz skarbu Benjamin Bristow, który oświadczył, że szef grupy Whiskey Ring, John McDonald wręczył łapówkę sekretarzowi prezydenta Oriville’owi Babcockowi, aby wstrzymać dochodzenie[16]. Pomimo, że Babcock został oskarżony i skazany, Grant nadal utrzymywał, że jest on niewinny[16]. O łapownictwo był też oskarżony przez Izbę Reprezentantów, sekretarz wojny William W. Belknap, którego jednak uniewinniono przed Senatem, gdzie Republikanie mieli większość[16].

Pod koniec kadencji, pojawiły się głosy, by Grant ubiegał się o trzecią kadencję[25]. Prezydent początkowo był przychylny tej propozycji, jednak Izba Niższa Kongresu stosunkiem głosów 234:18 uznała, że taki precedens byłby zagrożeniem dla wolnych instytucji[25]. Na konwencji Partii Republikańskiej w Chicago otrzymał największą ilość głosów w pierwszym głosowaniu, jednak niewystarczającą do uzyskania nominacji[26]. Ostatecznie w 36. głosowaniu nominację uzyskał James Garfield[26].

Emerytura i śmierć[edytuj | edytuj kod]

Po ustąpieniu z fotela prezydenckiego w 1877 roku, Grant udał się w dwuletnią podróż dookoła świata[26]. Po powrocie, w 1880 roku ponownie chciano nakłonić go do kandydowania w wyborach prezydenckich[26].

Dwa lata później Grant dowiedział się, że choruje na raka gardła[26]. 2 kwietnia 1885 przyjął chrzest w obrządku metodystycznym[26]. Zmarł 23 lipca tego samego roku w Mount McGregor[27].

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Grant poznał swoją przyszłą żonę, Julię Dent, córkę żołnierza i plantatora, w 1843 roku[4]. Ich ślub odbył się 22 sierpnia 1848 w Saint Louis, a zaraz potem oboje zamieszkali w Detroit[4]. Para miał a trzech synów i córkę[4].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. 1,0 1,1 1,2 L. Pastusiak: Prezydenci Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej. s. 367.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 L. Pastusiak: Prezydenci Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej. s. 368.
  3. 3,0 3,1 3,2 L. Pastusiak: Prezydenci Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej. s. 369.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 L. Pastusiak: Prezydenci Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej. s. 370.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 L. Pastusiak: Prezydenci Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej. s. 371.
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 L. Pastusiak: Prezydenci Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej. s. 372.
  7. 7,0 7,1 A. Hankinson: Vicksburg 1863: Grant Clears the Mississippi. s. 10.
  8. 8,0 8,1 8,2 A. Hankinson: Vicksburg 1863: Grant Clears the Mississippi. s. 12.
  9. 9,0 9,1 9,2 9,3 L. Pastusiak: Prezydenci Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej. s. 373.
  10. 10,0 10,1 L. Pastusiak: Prezydenci Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej. s. 374.
  11. 11,0 11,1 11,2 11,3 L. Pastusiak: Prezydenci Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej. s. 375.
  12. 12,0 12,1 12,2 L. Pastusiak: Prezydenci Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej. s. 376.
  13. 13,0 13,1 13,2 13,3 13,4 13,5 L. Pastusiak: Prezydenci Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej. s. 377.
  14. 14,0 14,1 14,2 14,3 14,4 14,5 14,6 14,7 L. Pastusiak: Prezydenci Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej. s. 378.
  15. 15,0 15,1 15,2 15,3 15,4 15,5 15,6 L. Pastusiak: Prezydenci Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej. s. 379.
  16. 16,0 16,1 16,2 16,3 16,4 16,5 16,6 L. Pastusiak: Prezydenci Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej. s. 382.
  17. 17,0 17,1 17,2 17,3 17,4 17,5 17,6 L. Pastusiak: Prezydenci Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej. s. 383.
  18. 18,0 18,1 18,2 L. Pastusiak: Prezydenci Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej. s. 384.
  19. 19,0 19,1 19,2 19,3 19,4 19,5 19,6 L. Pastusiak: Prezydenci Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej. s. 380.
  20. 20,0 20,1 20,2 L. Pastusiak: Prezydenci Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej. s. 381.
  21. 21,0 21,1 L. Pastusiak: Prezydenci Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej. s. 385.
  22. 22,0 22,1 22,2 22,3 L. Pastusiak: Prezydenci Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej. s. 386.
  23. 23,0 23,1 L. Pastusiak: Prezydenci Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej. s. 387.
  24. L. Pastusiak: Prezydenci Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej. s. 389.
  25. 25,0 25,1 L. Pastusiak: Prezydenci Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej. s. 391.
  26. 26,0 26,1 26,2 26,3 26,4 26,5 L. Pastusiak: Prezydenci Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej. s. 392.
  27. L. Pastusiak: Prezydenci Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej. s. 393.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]