Umowa o dożywocie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Umowa o dożywocie lub umowa dożywocia (czasami też dożywocie) – rodzaj umowy cywilnoprawnej, mocą której jedna ze stron w zamian za przeniesienie na jej rzecz własności nieruchomości zobowiązuje się zapewnić zbywającemu dożywotnie utrzymanie. Umowa ta uregulowana została w art. 908-916 Kodeksu cywilnego.

Umowa dożywocia skutkuje przeniesieniem własności nieruchomości, dlatego musi być zawarta w formie aktu notarialnego pod rygorem nieważności. Przeniesienie własności nieruchomości jednocześnie powoduje obciążenie nieruchomości prawem dożywocia.

Charakter umowy[edytuj | edytuj kod]

Umowa o dożywocie jest umową zobowiązującą, wzajemną i odpłatną. Zawiera element losowy ponieważ czas trwania obowiązków nabywcy nieruchomości uzależniony jest od długości życia dożywotnika. Wykazuje podobieństwa do tzw. odwróconej hipoteki.

Prawo dożywocia[edytuj | edytuj kod]

Osobę uprawnioną na podstawie umowy o dożywocie nazywa się dożywotnikiem. Może nim być sam zbywający nieruchomości lub osoba mu bliska (np. współmałżonek). Dokładny zakres uprawnień dożywotnika zwykle określa umowa o dożywocie. W braku odmiennych ustaleń umownych nabywca powinien przyjąć zbywającego jako domownika, dostarczać mu wyżywienia, ubrania, mieszkania, światła i opału, a także zapewnić mu odpowiednią pomoc i pielęgnowanie w chorobie oraz sprawić mu własnym kosztem pogrzeb odpowiadający miejscowym zwyczajom[1].

Prawo dożywocia może zostać ustanowione na rzecz więcej niż jednej osoby. W razie śmierci jednej z tych osób świadczenie nabywcy ulegają odpowiedniemu zmniejszeniu[2].

Zamiana dożywocia na rentę[edytuj | edytuj kod]

Na żądanie jednej ze stron umowy sąd może zamienić wszystkie lub niektóre uprawnienia wynikające z prawa dożywocia na dożywotnią rentę odpowiadającą wartości tych uprawnień. Dotyczy to takich sytuacji, gdy między dożywotnikiem a zobowiązanym wytworzyły się złe relacje i stosunki tego rodzaju, że nie można wymagać od stron dotychczasowej umowy, żeby pozostawały nadal w bezpośredniej ze sobą styczności[3].

Ciekawostka historyczna[edytuj | edytuj kod]

W dawnym prawie polskim "dożywociem" (łac. advitalitium) nazywano dożywotnią rentę[4], w tym znaczeniu słowo to użyte jest w komedii Aleksandra Fredry "Dożywocie".

Przypisy

  1. Art. 908 § 1 kc.
  2. Art. 911 kc.
  3. Zob. art. 913 § 1 kc.
  4. Zygmunt Gloger Encyklopedia Staropolska t.2 s.33. Spis ustaw na ten temat Inwentarz Voluminow legum przedruk wydania XX. Pijarow. Cz. 1, do tomów I-VI Petersburg 1860 s.80n, Cz. 2, do tomów VII-VIII s.23. Instytucja ta została w 1797 recypowana do wprowadzonego w Galicji kodeksu cywilnego Bürgerliches Gesetzbuch (Ernest Till, Obrady trybunału szlacheckiego w Tarnowie : o t.zw. galicyjskim kodeksie cywilnym z roku 1797 Lwów 1909, s. 5 i 11n.). Zobacz też : Ius communicativum

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Witold Czachórski, Adam Brzozowski, Marek Safjan, Elżbieta Skowrońska-Bocian: Zobowiązania: zarys wykładu. Warszawa: Wydawn. Nauk. PWN, 1994, s. 399-401. ISBN 83-01-11386-3.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Scale of justice gold.png Artykuł uwzględnia ograniczony pod względem terytorialnym stan prawny na 2 października 2008. Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć prawnych w Wikipedii.