Unbibium

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Unbibium
unbiunium ← unbibium → unbitrium
Ogólne informacje
Nazwa, symbol, l.a. unbibium, Ubb, 122
Grupa, okres, blok –, 8, g

Unbibium – hipotetyczny pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 122, niezsyntetyzowany do tej pory. Jego nazwa została utworzona z liczby atomowej, zgodnie z regułami nazewnictwa pierwiastków transuranowych, ustalonymi przez IUPAC.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwszą próbę syntezy unbibium metodą gorącej fuzji podjął w 1972 r. Gieorgij Florow:

23892U + 6630Zn304122Ubb* → bez wyniku

W 1978 roku podjęto próbę syntezy w Instytucie Badań Ciężkich Jonów w Darmstadt, bombardując naturalną mieszaninę izotopów erbu izotopem 136 ksenonu:

nat68Er + 13654Xe298,300,302,303,304,306127Ubb* → bez wyniku

Te wczesne próby były motywowane hipotezą występowania pierwiastków superciężkich w środowisku naturalnym[2].

W roku 2000 w Instytucie Badań Ciężkich Jonów podjęto nową próbę syntezy:

23892U + 7030Zn308122Ubb* → bez wyniku

W 2003 roku rosyjscy uczeni z Instytutu w Dubnej przeprowadzili próby syntezy jąder złożonych, aby zbadać procesy rozszczepienia jąder pierwiastków superciężkich. Pośród badanych reakcji, do powstania jądra złożonego o Z=122 prowadziły reakcje 248Cm i 58Fe oraz 242Pu i 64Ni:

24896Cm + 5826Fe306122Ubb* → rozszczepienie
24294Pu + 6432Ni306122Ubb* → rozszczepienie

Jądra te istniały przez ok. 10-18 sekundy[2]. Stwierdzono, że rozszczepienie tych jąder ma charakter asymetryczny; w procesie tym, jako lżejszy produkt rozszczepienia najczęściej tworzone są jądra o liczbie protonów i neutronów podobnej do podwójnie magicznego jądra 13250Sn[3].

Doniesienie o występowaniu naturalnym[edytuj | edytuj kod]

24 kwietnia 2008 grupa kierowana przez Amnona Marinova z Uniwersytetu Hebrajskiego w Jerozolimie ogłosiła wykrycie kilku atomów unbibium-292 w naturalnie występujących złożach toru. Zawartość pierwiastka określono na 10-12–10-11 zawartości toru[4]. Autorzy uznali także, że czas połowicznego rozpadu tego izotopu jest rzędu 108 lat, co umożliwiło jego wykrycie. Wyniki te nie zostały opublikowane w recenzowanym czasopiśmie naukowym[5].

Artykuł spotkał się z krytyką środowiska naukowego, podważającą poprawność przeprowadzenia eksperymentu[6]. Prócz tego otrzymane wyniki odbiegają znacznie od dotychczasowej wiedzy na temat pierwiastków superciężkich; unbibium ma prawdopodobnie własności chemiczne istotnie różne od toru (ze względu na efekty relatywistyczne, zmieniające kolejność zapełniania orbitali elektronowych)[1]. Ponadto istnienie długożyciowego izotopu o tak małej liczbie neutronów, daleko od ścieżki stabilności, wydaje się nieprawdopodobne.

Powtórzenie eksperymentów z próbką toru za pomocą innej metody, przy 100-krotnie wyższej czułości pomiaru, nie potwierdziło wyników grupy Marinova[7]. Pierwiastek ten pozostaje nieodkryty.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. 1,0 1,1 Hoffman, Diana M. Lee, Valeria Pershina: Transactinides and the future elements. W: Richard G. Haire: The Chemistry of the Actinide and Transactinide Elements. Morss, Lester R.; Edelstein, Norman M.; Fuger, Jean (redkatorzy). Wyd. 3. Dordrecht, Holandia: Springer Science+Business Media, 2006. ISBN 1-4020-3555-1.
  2. 2,0 2,1 John Emsley: Nature's Building Blocks: An A-Z Guide to the Elements. Oxford University Press, 2011, s. 588. ISBN 0199605637.
  3. Flerov Laboratory of Nuclear Reactions. „JINR Annual Report”, 2003 (ang.). [dostęp 2011-07-27]. 
  4. A. Marinov, I. Rodushkin, D. Kolb, A. Pape, Y. Kashiv, R. Brandt, R. V. Gentry, H. W. Miller: Evidence for a long-lived superheavy nucleus with atomic mass number A=292 and atomic number Z=~122 in natural Th. arXiv.org, 2008. [dostęp 28.04.2008].
  5. Heaviest element claim criticised. Chemistry World, 02.05.2008.
  6. Chemistry Blog – Addressing Marinov’s Element 122 Claim
  7. J. Lachner, I. Dillmann, T. Faestermann, G. Korschinek, M. Poutivtsev, G. Rugel. Search for long-lived isomeric states in neutron-deficient thorium isotopes. „Phys. Rev. C”. 78, s. 064313, 2008. doi:10.1103/PhysRevC.78.064313.