Uncja

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Uncja (skrót: oz, od starego włoskiego słowa onza, teraz wymawianego oncia; symbol aptekarski: ) – pozaukładowa jednostka masy bądź objętości płynów stosowana w starożytnym Rzymie i krajach anglosaskich. Waga uncji może być różna w zależności od systemu wagowego.

Etymologia[edytuj | edytuj kod]

Uncja pochodzi z łacińskiego słowa uncia, jednostka określająca wagę jednej-dwunastej (1/12) rzymskiego funta. (łac. libra).

Także angielskie słowo cal - inch ma podobny źródłosłów.

Definicja[edytuj | edytuj kod]

Historycznie w różnych częściach świata, w różnych czasie i do różnych zastosowań, uncja odnosiło się do zbliżonych względem siebie, jednak różnych jednostek wagi.

Zestawienie jednostek uncji
wariant uncji odpowiednik w gramach odpowiednik w granach
uncja międzynarodowa 28,34952981 437,5
uncja trojańska (aptekarska) 31,1034768 480
uncja rzymska 27,288 421,118
uncja Marii Teresy 28,0668 433,137
duńska uncja metryczna 100 1543,236
chińska uncja metryczna 50 771,618

Uwaga: wartości w gramach dla uncji rzymskiej, Marii Teresy, duńskiej oraz chińskiej zostały zaokrąglone do najbliższych tysięcznych ziarna.

W jubilerstwie i w handlu metalami szlachetnymi stosuje się uncję trojańską (jubilerską). Nazwa trojańska pochodzi od miasta Troyes w północno-wschodniej Francji, w średniowieczu ważnego ośrodka handlowego.

Także spotkać można odniesienie do uncji jako jednostki objętości:

  • 1 uncja objętości (fl oz) = 1/160 imperialnego galona = 28,41 cm³
  • 1 amerykańska uncja objętości = 1/128 amerykańskiego galona = 29,57 cm³

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]