Uncja

Uncja (skrót: oz, od starego włoskiego słowa onza, teraz wymawianego oncia; symbol aptekarski: ℥) – pozaukładowa jednostka masy bądź objętości płynów stosowana w starożytnym Rzymie i krajach anglosaskich. Waga uncji może być różna w zależności od systemu wagowego.

Etymologia

Uncja pochodzi z łacińskiego słowa uncia, jednostka określająca wagę jednej-dwunastej (1/12) rzymskiego funta. (łac. libra).

Także angielskie słowo cal - inch ma podobny źródłosłów.

Definicja

Historycznie w różnych częściach świata, w różnych czasie i do różnych zastosowań, uncja odnosiło się do zbliżonych względem siebie, jednak różnych jednostek wagi.

Zestawienie jednostek uncji

wariant uncji	odpowiednik w gramach	odpowiednik w granach
uncja międzynarodowa	28,3495231	437,5
uncja trojańska (aptekarska)	31,1034768	480
uncja rzymska	27,288	421,118
uncja Marii Teresy	28,0668	433,137
duńska uncja metryczna	100	1543,236
chińska uncja metryczna	50	771,618

Uwaga: wartości w granach dla uncji rzymskiej, Marii Teresy, duńskiej oraz chińskiej zostały zaokrąglone do najbliższych tysięcznych ziarna.

W jubilerstwie i w handlu metalami szlachetnymi stosuje się uncję trojańską (jubilerską). Nazwa trojańska pochodzi od miasta Troyes w północno-wschodniej Francji, w średniowieczu ważnego ośrodka handlowego.

Także spotkać można odniesienie do uncji jako jednostki objętości:

• 1 uncja objętości (fl oz) = 1/160 imperialnego galona = 28,41 cm³
• 1 amerykańska uncja objętości = 1/128 amerykańskiego galona = 29,57 cm³

Zobacz też

• miary rzymskie
• pozaukładowe jednostki miary
• układ SI