Undaria pierzastodzielna
| Undaria pierzastodzielna | |
|---|---|
 |
|
| Systematyka | |
| Supergrupa | Chromalveolata[1] |
| Królestwo | protisty |
| Klad | stramenopile |
| Klasa | brunatnice |
| Rząd | listownicowce |
| Rodzina | alariowate |
| Rodzaj | undaria |
| Gatunek | undaria pierzastodzielna |
| Nazwa systematyczna | |
| Undaria pinnatifida (Harv.) Suringar, 1873 Illustrationes des algues du Japon. Musée Botanique de Leide 1: 77-90 |
|
| Synonimy | |
|
Alaria pinnatifida Harvey 1860, Alaria amplexicaulis Martens 1866, Ulopteryx pinnatifida (Harvey) Kjellman 1885 |
|
 Zdjęcia i grafiki w Commons |
|
Undaria pierzastodzielna, undaria pierzasta (Undaria pinnatifida (Harvey) Suringar) – gatunek brunatnic z rzędu listownicowców, szeroko wykorzystywany w kuchni japońskiej jako warzywo. W handlu znany pod lokalnymi nazwami: (jap. ワカメ wakame?), (chiń.) 裙带菜 pinyin qundaicai, (kor.) 미역 miyeok, z których na Zachodzie najpopularniejszą jest wakame, w Polsce ponadto wakami[2].
Spis treści |
Charakterystyka [edytuj]
Duży, osiadły glon morski o liściokształtnej, ząbkowanej plesze. Występuje u niej przemiana pokoleń z okazałym sporofitem (50–70 cm, maksymalnie do 3 m długości) i drobnym, nitkowatym gametofitem. Sporofity jednoroczne, rozwijające się od zimy do jesieni. Do podłoża przyczepione chwytnikami. Barwa oliwkowa. Część liściokształtna (fylloid) pierzastodzielna, część łodygokształtna (kauloid) – taśmowata, u dołu pierzasto oskrzydlona. Na fylloidzie śluzowe gruczoły i wytwarzane latem zarodnie, występujące również na oskrzydleniach kauloidu. Zoospory kiełkują w temperaturze 13–24 °C, a gametofity rozwijają się w temperaturze 15–23 °C, choć są w stanie przetrwać przymrozki. Optymalna temperatura dla rozwoju sporofitów to 10–20 °C, choć zakres tolerancji jest nieco szerszy. U gametofitów oogamia. Zdarzają się mieszańce z innymi gatunkami undarii. Liczba chromosomów: n=30[3]. Makroglon bentoniczny występujący na głębokości 6–12 m[2]. Pierwotnie gatunek endemiczny dla azjatyckiego litoralu Oceanu Spokojnego (Morze Japońskie), obecnie introdukowany lub zawleczony do innych regionów[3]. Poza wybrzeżem Chin, Korei i Japonii, notowany m.in. w Adriatyku, u wybrzeży Wielkiej Brytanii, Francji, Półwyspu Iberyjskiego, Holandii, Kalifornii, Meksyku, Argentyny, rosyjskiego Dalekiego Wschodu, Nowej Zelandii i południowo-wschodniej Australii[4].
Zastosowanie [edytuj]
- Kuchnia
Wakame stanowi codzienny składnik potraw kuchni japońskiej, zwłaszcza jako jeden ze składników zupy misoshiru oraz diety Genmai-Saishoku. Od wieków jest hodowane w Japonii i Korei. Zdobyło sobie również pewną popularność w USA już w latach 60. XX wieku, w związku z ówczesną modą na makrobiotykę. Sprowadzano je suszone z Japonii. Obecnie dziko rosnące wakame wykorzystuje się również lokalnie w restauracjach orientalnych w Australii[5].
- Skład procentowy świeżej masy[6]
- woda – 18,9
- białka – 11,6
- tłuszcze – 0,3
- węglowodany (skrobia, celuloza, tj. błonnik) – 37,8
- substancje mineralne (popiół) – 31,3
W medycynie wschodniej wakame tradycyjnie stosowano przy szeregu dolegliwości[7].
Zobacz też [edytuj]
Przypisy
- ↑ Adl. The New Higher Level Classification of Eukaryotes with Emphasis on the Taxonomy of Protists. „J. Eukaryot. Microbiol.”. 5 (52), s. 399–451, 2005. International Society of Protistologists. doi:10.1111/j.1550-7408.2005.00053.x (ang.).
- ↑ 2,0 2,1 Zbigniew Podbielkowski: Słownik roślin użytkowych. Warszawa: PWRiL, 1974, s. 378.
- ↑ 3,0 3,1 Undaria Suringar, 1873: 77 (ang.). Algaebase. [dostęp 2010-01-11].
- ↑ Undaria pinnatifida (Harvey) Suringar (ang.). Algaebase. [dostęp 2010-01-11].
- ↑ Greens straight out of the blue – Good Living – Entertainment – smh.com.au
- ↑ Zbigniew Podbielkowski: Glony. Warszawa: WSiP, 1985, s. 157. ISBN 8302023523.
- ↑ Kristina Turner: The Self-Healing Cookbook: A Macrobiotic Primer for Healing Body, Minds and Moods with Whole Natural Foods 1946. ISBN 0-945668-10-4
Bibliografia [edytuj]
- Kordzińska-Nawrocka, Iwona: Japońska sztuka kulinarna, Warszawa 2008, str. 211-225, ISBN 978-83-7436-171-2
- Barber, Kimiko: Kuchnia japońska, Poznań 2004, ISBN 978-83-245-1759-6
- Tomaszewska-Bolałek, Magdalena: Tradycje kulinarne Japonii, Hanami, Warszawa 2006 ISBN 978-83-60740-00-2
- Hosking, Richard: A Dictionary of Japanese Food, Tuttle Publishing, ISBN 978-0-8048-2042-4
