Unieszewo

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj
Unieszewo
Państwo  Polska
Województwo warmińsko-mazurskie
Powiat olsztyński
Gmina Gietrzwałd
Liczba ludności 906
Strefa numeracyjna (+48) 89
Kod pocztowy 11-036
Tablice rejestracyjne NOL
Położenie na mapie Polski
Poland location map.svg
"Unieszewo"
Unieszewo
53°42′58″N 20°18′38″E / 53.71611, 20.31056Na mapach: 53°42′58″N 20°18′38″E / 53.71611, 20.31056

Unieszewo (dawniej Szafałd w gwarze warmińskiej Szófald, niem. Schönfelde[1], Hermsdorf, Zamensdorf[2]) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Gietrzwałd.

W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Spis treści

[edytuj] Położenie

Unieszewo położone jest na Warmii, około 16 km od Olsztyna, nad Jeziorem Wulpińskim.

[edytuj] Komunikacja i transport

[edytuj] Transport kolejowy

[edytuj] Transport lokalny

  • PKS Olsztyn, linia: Olsztyn Dworzec Autobusowy - Unieszewo Dworzec Kolejowy
  • Przewoźnik prywatny, linia nr 320: Woryty - Unieszewo - Olsztyn

[edytuj] Historia

Nadanie aktu lokacyjnego wsi nastąpiło w 1347 roku[3] przez biskupa i kapitułę warmińską[4], w ramach kolonizacji terenów w komornictwie olsztyńskim. W latach 70. XIX wieku w miejscowości powstała biblioteka polska, zorganizowana przez działające w Poznaniu Towarzystwo Oświaty Ludowej. Była to jedna z dwóch placówek, jakie powstały na Warmii (druga zlokalizowana była w Bartągu).[5] Podczas plebiscytu z roku 1920 mieszkańcy Unieszewa opowiedzieli się za przynależnością do Niemiec (282 głosy), odrzucając chęć włączenia regionu w granice Polski (161 głosów).[6] W 1927 roku w znajdującej się w granicach Prus Wschodnich miejscowości założono polskie przedszkole. 4 kwietnia 1929 roku otwarto we wsi polską szkołę, która funkcjonowała do 1939 roku[7].

[edytuj] Etymologia nazwy

Po zamordowaniu przez żołnierzy radzieckich proboszcza ks. Otto Langkau 22 stycznia 1945 roku w parafii w Bartągu nie było proboszcza (aż do 8 czerwca 1945 roku). Za wstawiennictwem ks. prałata Jana Hanowskiego parafia otrzymała nowego proboszcza (emerytowany ks. Edward Barkowski), w zamian za przyrzeczenie złożone pułkownikowi radzieckiej armii – Jurijowi Unieszewowi, że ten przejdzie do historii. Dlatego podolsztyńska wieś Szafałd zmieniła nazwę na Unieszewo.[8]

[edytuj] Demografia

Dane historyczne
Rok Ludność Zm., %
1905 716 –
1933 727 1,5%
1939 667 –8,3%
2006 906 35,8%
Tab. Zmiany ludnościowe Unieszewa[9][10]


[edytuj] Instytucje publiczne

[edytuj] Turystyka

[edytuj] Zabytki

Budynek szkoły polskiej z 1931 roku (stan na 26 sierpnia 2008 roku)

[edytuj] Inne

[edytuj] Atrakcje turystyczne

[edytuj] Sport

  • Cegielnie Olsztyńskie Unieszewo - piłka nożna (w sezonie 2009/10 A-klasa, gr. warm.-maz. III)

[edytuj] Przemysł

  • Cegielnia Wienerberger w Unieszewie

[edytuj] Osoby związane z Unieszewem

Obelisk upamiętniający przedwojennych polskich nauczycieli z Unieszewa

[edytuj] Społeczeństwo

Mieszkańcy Unieszewa aktywnie uczestniczą w lokalnych inicjatywach, mających na celu rozwój wsi oraz podniesienie jej atrakcyjności turystycznej. Zrzeszeni są w stowarzyszeniach: U-Babki (stowarzyszenie Unieszewianek) oraz Towarzystwie Unieszewian Bardzo Aktywnych (TUBA). Obecnie trwają prace nad stworzeniem witryny internetowej wsi.[25] W Unieszewie działa również młodzieżowy zespół taneczny Jagodzianki.

[edytuj] Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ M. Orłowicz, Ilustrowany przewodnik po Mazurach Pruskich i Warmii, Olsztyn 1991 Agencja Wyd. „Remix”
  2. ↑ mapa Unieszewo, Unieszewo na mapie Targeo, Mapa Polski Targeo
  3. ↑ Kalendarz imprez 2007
  4. ↑ założenie miasta
  5. ↑ Jan Wróblewski, Biblioteki polskie na Warmii Mazurach i Powiślu, w latach 1881-1939, Olsztyn 1968, s. 22
  6. ↑ Tadeusz Filipkowski, W obronie polskiego trwania. Nauczyciele polscy na Warmii, Mazurach i Powiślu w latach międzywojennych, Olsztyn 1989, s. 173
  7. ↑ Gmina Gietrzwałd
  8. ↑ E. Cyfus. A życie toczyło się dalej cz. 2, Olsztyn 2006.
  9. ↑ GOV :: Unieszewo
  10. ↑ Deutsche Verwaltungsgeschichte Ostpreußen, Stadt und Landkreis Allenstein
  11. ↑ 11,0 11,1 Krajowy Ośrodek Badań i Dokumentacji Zabytków
  12. ↑ Pałace i dworki / Gmina Gietrzwałd - Dom Warmiński
  13. ↑ Kapliczki przydrożne / Gmina Gietrzwałd - Dom Warmiński
  14. ↑ ROOTSKORZENIE-short
  15. ↑ 15,0 15,1 Karwacki's Forum – 600 lat
  16. ↑ Polskojęzyczni Warmiacy, czy warmińscy Polacy?/Objawienie - Dom Warmiński
  17. ↑ Genealogia Polska :: Indeksy nazwisk do "Słownika biograficznego Warmii, Mazur i Powiśla" - część I
  18. ↑ http://www.zenderowski.gower.pl/a-slownik/16856.htm
  19. ↑ http://pl.wikipedia.org/wiki/Jan_Lubomirski_(nauczyciel)
  20. ↑ Encyklopedia PWN
  21. ↑ LO Bytów :: Encyklopedia
  22. ↑ Warmińscy artyści, animatorzy kultury - Dom Warmiński
  23. ↑ Janusz Połom
  24. ↑ filmpolski.pl: Janusz Połom
  25. ↑ J. Omilian, K. Omilian, K. Kotulak, E.Kozuń Unieszewiak; nr 1/2008

[edytuj] Linki zewnętrzne

p • d • e
Gmina Gietrzwałd
Siedziba gminy: Gietrzwałd
Sołectwa

Biesal • Dłużki • Gronity • Guzowy Piec • Jadaminy • Kudypy • Łajsy • Łęguty • Naglady • Naterki • Parwółki • Pęglity • Rapaty • Sząbruk • Śródka • Tomaryny • Unieszewo • Woryty
Pozostałe miejscowości
Źródło „http://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Unieszewo&oldid=23096727”
Osobiste
Przestrzenie nazw

Warianty
Działania
Nawigacja
Dla czytelników
Dla wikipedystów
Narzędzia
Drukuj lub eksportuj
W innych językach