Uniwersytet w Tartu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Uniwersytet w Tartu
Universitas Tartuensis
University of Tartu
Tartu Ülikool
Główny budynek Uniwersytetu w Tartu
Główny budynek Uniwersytetu w Tartu
Data założenia 21 kwietnia 1632
Państwo  Estonia
Adres Tartu
Liczba studentów 19 000
Rektor Volli Kalm
Członkostwo Grupa Coimbra, Sieć Utrechcka
Położenie na mapie Estonii
Mapa lokalizacyjna Estonii
Uniwersytet w Tartu
Uniwersytet w Tartu
Ziemia 58°22′52″N 26°43′13″E/58,381111 26,720278Na mapach: 58°22′52″N 26°43′13″E/58,381111 26,720278
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Uniwersytet w Tartu, Uniwersytet Dorpacki (est. Tartu Ülikool) – estoński uniwersytet w Tartu.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Uniwersytet w Tartu, 1860

Uniwersytet został utworzony w 1632 przez króla Szwecji Gustawa Adolfa jako Universitas Gustaviana, powstał na fundamentach jezuickiego Gymnasium Dorpatense, utworzonego przez Stefana Batorego w 1583, istniejącego do 1601. Po krótkiej przerwie w czasie II wojny północnej uczelnia została reaktywowana w 1690 przez króla Szwecji Karola XI pod nazwą Universitas Gustaviana-Carolina. Później uniwersytet został przeniesiony do Parnawy. W 1802 na rozkaz cara Rosji Aleksandra I uczelnia powróciła do Dorpatu (współcześnie Tartu) jako Cesarea Universitas Dorpatiensis, gdzie działa do dziś. W latach 1898-1918 miała nazwę Uniwersytet Jurjewski (w związku z przemianowaniem Dorpatu na Jurjew). Językiem wykładowym uczelni był niemiecki, zaś od 1882 zaczęła się rusyfikacja przedmiotów, ostatecznie weszła ona w życie do 1898. Od 1919 do dziś językiem wykładowym jest estoński, choć w okresie okupacji sowieckiej, część przedmiotów wykładano po rosyjsku.

Uniwersytet Dorpacki zarówno pod rządami szwedzkimi, jak i przez większość okresu rządów carskich posiadał dużą autonomię w zakresie doboru kadr i kształcenia, a nawet utrzymywania policji uczelnianej, zastępującej w znacznym stopniu policję carską. Był też jedyną na terenie państwa rosyjskiego uczelnią kształcącą teologów (w tym pastorów) protestanckich. Od 1831, w związku z likwidacją przez władze carskie Uniwersytetu Wileńskiego i Uniwersytetu Warszawskiego, stał się głównym miejscem studiów Polaków z zaboru rosyjskiego, zarówno ze względu na przychylne Polakom stanowisko władz uczelni, jak i na opinię o wysokim poziomie kształcenia.

W czasach radzieckich Uniwersytet znany był przede wszystkim jako ośrodek radzieckiej myśli semiotycznej (tartuska szkoła semiotyki kultury).

Znani absolwenci[edytuj | edytuj kod]


Wykładowcy[edytuj | edytuj kod]


Uniwersytet a Polacy[edytuj | edytuj kod]

Uczelnia odegrała bardzo dużą rolę w kształceniu Polaków z zaboru rosyjskiego, po zlikwidowaniu przez Rosję uczelni w Rzeczypospolitej. W odróżnieniu od innych uczelni na ziemiach należących w tym czasie do Rosji, Uniwersytet Dorpacki prowadził liberalną politykę i unikał dyskryminacji Polaków[potrzebne źródło].

Na Uniwersytecie Dorpackim w 1828 roku powstała najstarsza polska korporacja akademicka Konwent Polonia[4].

Przypisy

  1. Siim Kallas: Vice-President of the European Commission (ang.). European Comission, 06/03/2014. [dostęp 2014-06-05].
  2. Eschscholtz, Johann Friedrich (v.) (niem.). Baltisches Biographisches Lexikon digital. [dostęp 2014-06-05].
  3. H Steinberg, MC Angermeyer. Emil Kraepelin's years at Dorpat as professor of psychiatry in nineteenth-century Russia. „History of Psychiatry”. 12 (47 Pt 3), s. 297–327, 2001. doi:10.1177/0957154X0101204703. PMID 11951915. 
  4. Zygmunt Jahilnicki, Karol Zaborski: Konwent Polonia - Korporacja Akademicka (pol.). Konwent Polonia, © 2009. [dostęp 2014-06-05].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]