Uniwersytet w Tartu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Uniwersytet w Tartu
Universitas Tartuensis
University of Tartu
Tartu Ülikool
Data założenia 21 kwietnia 1632
Państwo  Estonia
Adres Tartu
Liczba studentów 19 000
Rektor Volli Kalm
Członkostwo Grupa Coimbra, Sieć Utrechcka
Położenie na mapie Estonii
Mapa lokalizacyjna Estonii
Uniwersytet w Tartu
Uniwersytet w Tartu
Ziemia 58°22′52″N 26°43′13″E/58,381111 26,720278Na mapach: 58°22′52″N 26°43′13″E/58,381111 26,720278
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Uniwersytet w Tartu, 1860
Uniwersytet w Tartu, 2006

Uniwersytet w Tartu (est. Tartu Ülikool, w przeszłości Academia Gustaviana, Uniwersytet Dorpacki, (Kaiserliche) Universität (zu) Dorpat) – uczelnia w Tartu w Estonii. Odegrała bardzo dużą rolę w kształceniu Polaków z zaboru rosyjskiego, po zlikwidowaniu przez Rosję uczelni w Rzeczypospolitej. W odróżnieniu od innych uczelni na ziemiach należących w tym czasie do Rosji, Uniwersytet Dorpacki prowadził liberalną politykę i unikał dyskryminacji Polaków.

Na Uniwersytecie Dorpackim w 1828 roku powstała najstarsza polska korporacja akademicka Konwent Polonia.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Uniwersytet utworzony w 1632 przez króla Szwecji Gustawa Adolfa jako Universitas Gustaviana, powstał na fundamentach jezuickiego Gymnasium Dorpatense, utworzonego przez Stefana Batorego w 1583, istniejącego do 1601. Po krótkiej przerwie w czasie II wojny północnej uczelnia została reaktywowana w 1690 przez króla Szwecji Karola XI pod nazwą Universitas Gustaviana-Carolina. Później uniwersytet został przeniesiony do Parnawy. W 1802 na rozkaz cara Rosji Aleksandra I uczelnia powróciła do Dorpatu (współcześnie Tartu) jako Cesarea Universitas Dorpatiensis, gdzie działa do dziś. W latach 1898-1918 miała nazwę Uniwersytet Jurjewski (w związku z przemianowaniem Dorpatu na Jurjew). Językiem wykładowym uczelni był niemiecki, zaś od 1882 zaczęła się rusyfikacja przedmiotów, ostatecznie weszła ona w życie do 1898. Od 1919 do dziś językiem wykładowym jest estoński, choć w okresie okupacji sowieckiej, część przedmiotów wykładano po rosyjsku.

Uniwersytet Dorpacki zarówno pod rządami szwedzkimi, jak i przez większość okresu rządów carskich posiadał dużą autonomię w zakresie doboru kadr i kształcenia, a nawet utrzymywania policji uczelnianej, zastępującej w znacznym stopniu policję carską. Był też jedyną na terenie państwa rosyjskiego uczelnią kształcącą teologów (w tym pastorów) protestanckich. Od 1831, w związku z likwidacją przez władze carskie Uniwersytetu Wileńskiego i Uniwersytetu Warszawskiego, stał się głównym miejscem studiów Polaków z zaboru rosyjskiego, zarówno ze względu na przychylne Polakom stanowisko władz uczelni, jak i na opinię o wysokim poziomie kształcenia.

W czasach radzieckich Uniwersytet znany był przede wszystkim jako ośrodek radzieckiej myśli semiotycznej (tartuska szkoła semiotyki kultury).

Absolwenci[edytuj | edytuj kod]

Wykładowcy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]