Unter den Linden

Ten artykuł dotyczy ulicy. Zobacz też: inne znaczenia tej nazwy.

Unter den Linden

Unter den Linden (dosł. pol. pod lipami) − historycznie główna ulica Berlina. Nazwa nadana została w związku z licznymi lipami, które rosną po obu stronach ulicy i na centralnym pasie, co nadaje jej charakter jednej z najpiękniejszych alei miasta. W Berlinie istnieje również inna ulica o nazwie Lindenstraße.

Historia i urbanistyka [edytuj]

Lipy, które zaczęto sadzić już w 1647 roku za rządów elektora Fryderyka Wilhelma, ciągnęły się od pałacu elektorskiego do bramy miasta. Fryderyk Wilhelm I, zwany "Wielkim Elektorem", zażyczył sobie, aby trasa prowadząca z jego zamku do parku Tiergarten była bardziej okazała i utrzymana w barokowym stylu. Ulica ta stała się najpopularniejszą i największą trasą w Berlinie. Obecnie część ulicy prowadząca od Bramy Brandenburskiej przez Park Tiergarten, dawna Charlottenburger Chaussee, nazwana jest Straße des 17. Juni na pamiątkę powstania ludności Berlina Wschodniego przeciw władzy komunistycznej (1953). Wzdłuż Unter den Linden znajdują się liczne budynki zbudowane w czasie istnienia Królestwa Pruskiego:

Zabytki [edytuj]

Brama Brandenburska
Uniwersytet Humboldtów
Kronprinzenpalais (Pałac Następcy Tronu – obecnie muzeum)
Opernpalais - dawny pałac Coccejich, potem Hohenzollernów
Ambasady:
- Francji (arch. Christian de Portzamparc)
- Polski (w przebudowie, tymczasowa siedziba Lassenstraße 19–21 w dzielnicy Berlin-Grunewald)
- Federacji Rosyjskiej (dawniej Ambasada Związku Radzieckiego, wyb. 1952 na parceli dawnej ambasady carskiej Rosji)
- Węgier
Katedra Świętej Jadwigi (katolicka)
Hotel Adlon
Staatsoper (Opera Państwowa)
Zeughaus (Arsenał) i Niemieckie Muzeum Historyczne
Pomnik Fryderyka Wielkiego
Pałac Wilhelma I (Kaiser-Wilhelm-Palais)
Katedra Berlińska (Berliner Dom) (ewangelicka)

Niegdyś najbardziej ożywiony i najelegantszy bulwar Berlina, Unter den Linden straciła swe znaczenie po wzniesieniu Muru Berlińskiego w roku 1961. Po zjednoczeniu Berlina wraca do dawnej świetności.

W pobliżu Bramy Brandenburskiej, pod skrzyżowaniem z Wilhelmstraße znajduje się stacja szybkiej kolei miejskiej pod nazwą Unter den Linden w ciągu tunelu północ-południe.