Upper East Side

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Widok z 96. ulicy na południe; Lexington Avenue widziana w dolnym prawym roku

Upper East Side – jedna z dzielnic nowojorskiego Manhattanu, zlokalizowana pomiędzy Central Parkiem a East River. Upper East Side leży na obszarze od 59. do 96. ulicy i od East River do Piątej Alei-Central Parku[1]. Wśród obowiązujących tutaj kodów pocztowych są: 10021, 10022, 10028, 10075, 10128, 10029 i 10065.

Znana w przeszłości jako "dzielnica jedwabnych pończoch", obecnie Upper East Side utrzymuje status jednej z najbardziej zamożnych i wpływowych sekcji Nowego Jorku[2].

Spis treści

Historia [edytuj]

Jeden z wielu historycznych budynków w Upper East Side (45 East 66th Street widziana z Madison Avenue)

Podejrzewa się, że przed przybyciem Europejczyków, Upper East Side stanowił przede wszystkim miejsce, w którym swoje obozy rybackie rozbijało indiańskie plemię Delawarów[3]. W XIX wieku Upper East Side wykorzystywany był przez miejscową ludność w celach rolniczych; rozwój i uprzemysłowienie dotarło do tych obszarów za sprawą New York and Harlem Railroad, która w 1837 roku utworzyła przy 86. ulicy swoją stację kolejową. Punkt ten stanowił wówczas centrum zasiedlonej przez ludność niemiecką dzielnicy Yorkville. Mniej więcej w połowie XIX wieku rozpoczął się podział gruntów rolnych, które dotychczas pokrywały Upper East Side; procesów tych uniknęły niewielkie skrawki ziemi, zajmujące w sumie niespełna pół kilometra kwadratowego[4][5].

Jeszcze przed skompletowaniem połączeń kolejowych przy Park Avenue (ukończonych w 1910 roku), "modni" Nowojorczycy, unikając zadymionych okolic powyżej 4. alei (czyli obecnej Park Avenue), budowali stylowe wille i kamienice wzdłuż Piątej Alei oraz okolicznych ulic, które sąsiadowały z Central Parkiem. Obecność tegoż parku, a także rozwój rynku komercyjnego (w postaci mnożenia ekskluzywnych jak na owe czasy sklepów oraz restauracji) pociągnęła za sobą wzrost cen nieruchomości i samej ziemi[6]. Wiek pozłacany w erze Piątej Alei (jako siedziby prywatnych obiektów mieszkalnych) nie był długotrwały; pierwszym blokiem/kamienicą mieszkalną, która zastąpiła indywidualną willę była 907 Fifth Avenue w 1916 roku, przy 72. ulicy[7].

W Upper East Side zaczęła osiedlać się większość przedstawicieli wyższej klasy społecznej Nowego Jorku, włączając w to magnacką rodzinę Rockefellerów[6], rody polityczne Rooseveltów i Kennedych[8][9][10], potentatów na rynku tytoniowym i w branży energii elektrycznej, Duke'ów[11], a także Whitneyów, którzy dorobili się fortuny na wyścigach koni pełnej krwi angielskiej[12][13].

W połowie XX wieku nadziemna kolej miejska, która funkcjonowała od lat 80. XIX wieku przy 2. i 3. alei została wyburzona. Ziemie te wykorzystano następnie pod budowę apartamentowców mieszkalnych – pierwszych na tym obszarze.

Geografia [edytuj]

Upper East Side rozciąga się od 59. do 96. ulicy, korzystając z kodów pocztowych: 10021, 10022, 10065, 10075, 10028, 10029 i 10128[14].

Wielu pośredników w handlu nieruchomościami używa terminu "Upper East Side" w zastępstwie "East Harlem", definiując obszary, które leżą na północ od 96. ulicy, by uniknąć negatywnych skojarzeń wśród kupców; wielu z nich uznaje bowiem East Harlem za mniej prestiżową dzielnicę niż Upper East Side[15]. Jednakże, zgodnie z pocztowym i wyborczym podziałem miasta, East Harlem nie przekracza 96. ulicy i nie jest uznawany za część Upper East Side. Z drugiej strony, mieszkańcy obszarów pomiędzy Piątą Aleją, Central Parkiem i Madison Avenue (czyli ulic od 97. do 110.), są według New York Department of Buildings rezydentami Upper East Side[16].

Demografia [edytuj]

Spis powszechny z 2000 roku wykazał, że Upper East Side zamieszkiwało 207 543 osób, zaś gęstość zaludnienia wynosiła 45 649/km²[17]. Wedle kryterium rasy, 88.25% mieszkańców Upper East Side reprezentowało rasę białą, 6.14% miało pochodzenie azjatyckie, 5.62% latynoskie, 2.34% było Afroamerykanami, 0.09% miało pochodzenie indiańskie, 0.04% było przybyszami z wysp Pacyfiku; 1.39% mieszkańców dzielnicy reprezentowało inną rasę, zaś 1.74% reprezentowało co najmniej dwie rasy. W 2000 roku 21% populacji Upper East Side urodziło się za granicą Stanów Zjednoczonych; 45.6% z nich pochodziło z Europy, 29.5% z Azji, 16.2% z Ameryki Łacińskiej, zaś 8.7% z innych kontynentów. Na 100 mężczyzn przypadało wówczas 125 kobiet[18].

W 2000 roku średni dochód per capita wynosił 85 081 dolarów, a tym samym był niemalże dwukrotnie wyższy, niż średni dochód per capita przeciętnego amerykańskiego obywatela[19]. W tym samym roku 75.6% dorosłych mieszkańców Upper East Side (25+) posiadało wykształcenie licencjackie lub wyższe.

Polityka [edytuj]

Upper East Side jest jednym z nielicznych obszarów Manhattanu, gdzie Republikanie stanowią ponad 20% elektoratu. W południowo-zachodniej sekcji dzielnicy, liczba wyborców Republikanów i Demokratów jest mniej więcej równa; jest to tym samym jedyny taki "skrawek" Manhattanu[20]. W pozostałych częściach dzielnicy Republikanie notują od 20 do 40% zarejestrowanych wyborców[20].

Upper East Side jest również znane jako ważne miejsce pozyskiwania środków politycznych w Stanach Zjednoczonych. Cztery z pięciu kodów pocztowych w kraju, ze względu na wysokość osiąganych składek politycznych, pochodzi z Manhattanu. Najważniejszy kod pocztowy w tym aspekcie, 10021, ulokowany jest właśnie na Upper East Side i to on w 2004 roku wygenerował najwięcej pieniędzy na kampanie prezydenckie George'a W. Busha i Johna Kerry'ego[21].

Gospodarka [edytuj]

W dawnych rezydencjach w Upper East Side znajduje się obecnie wiele placówek dyplomatycznych. Przy 934 Fifth Avenue, pomiędzy 74. i 75. ulicą, działa Konsulat Generalny Francji w Nowym Jorku[22]. Konsulat Generalny Grecji w Nowym Jorku znajduje się przy 69 East 79th Street (10021), zajmując budynek, który w przeszłości zamieszkiwał George L. Rives. Konsulat Generalny Włoch w Nowym Jorku zlokalizowany jest przy 690 Park Avenue (10065), zaś Konsulat Generalny Pakistanu w Nowym Jorku znajduje się na 12 East 65-cia Street (10065)[23]. Z kolei Konsulat Generalny Indii w Nowym Jorku działa przy 3 East 64th Street, pomiędzy Piątą Aleją i Madison Avenue[24].

Do państw, które posiadają swoje placówki dyplomatyczne w Upper East Side należą m.in.[25]:

Koszty utrzymania [edytuj]

Upper East Side utrzymuje jedną z najwyższych cen za stopę kwadratową w Stanach Zjednoczonych. W 2002 roku średni koszt stopy kwadratowej wynosił 856 dolarów, jednak już w 2006 roku wzrósł do 1 200 dolarów[26][27].

Jedyne budynki miejskie/komunalne – Holmes Towers i Isaacs Houses, przeznaczone dla osób o niskich lub średnich dochodach, w okolicy Upper East Side znajdują się tuż za północną granicą dzielnicy, na 96. ulicy.

Transport [edytuj]

Upper East Side obsługiwana jest obecnie przez jedną linię metra, IRT Lexington Avenue Line (4 5 6 <6>), a także lokalne połączenia autobusowe.

Obecnie w fazie konstrukcji znajduje się druga linia metra, Second Avenue Subway, biegnąca wzdłuż Second Avenue. Pierwszy odcinek przebiegał będzie od 96. ulicy do 63. ulicy, gdzie połączy się z BMT Broadway Line; usługi te świadczone będą przez maszyny kursujące na linii Q. W późniejszych fazach, linia Second Avenue Subway zostanie rozszerzona na północ, do 125. ulicy/Park Avenue w Harlemie, a także na południe, do Hanover Square w dystrykcie finansowym; te usługi świadczyć będą nowe maszyny z linii T.

Zabytki i ośrodki kultury [edytuj]

Metropolitan Museum of Art (po lewej) przy Piątej Alei i 82. ulicy

W Upper East Side działają jedne z najbardziej znanych muzeów na świecie. Odcinek muzeów, które położone są wzdłuż Piątej Alei, naprzeciw Central Parku, określany jest obecnie mianem "Museum Mile"; w przeszłości obszar ten miał przydomek "Millionaire's Row". Do instytucji kulturowych, które zlokalizowane są w Upper East Side należą m.in.:

Instytucje polityczne
Hotele

W kulturze popularnej [edytuj]

Upper East Side był miejscem akcji dla wielu filmów, programów telewizyjnych i innych medialnych produkcji ze względu na swoje muzea, kosztowne restauracje i butiki, sąsiedztwo Central Parku, elitarne szkoły, a także wpływowych mieszkańców.

Filmy [edytuj]

Telewizja [edytuj]

Fikcyjne miejsca [edytuj]

  • Treadstone Seventy-One
  • Constance Billard School for Girls
  • St. Jude's School for Boys
  • The Duchesne School

Znani mieszkańcy [edytuj]

Upper East Side posiada długą historię jako miejsce zamieszkania zarówno polityków i zamożnych przedsiębiorców, jak i osób ze świata mediów i sztuki. Na przestrzeni lat byli wśród nich m.in.:

Przypisy

  1. ↑ "Upper East Side."
  2. ↑ The City Review, Upper East Side, the Silk Stocking District
  3. ↑ A reconstructed map of the patchwork ecologies of Manhattan island before Europeanization, Sanderson 2009, s. 139.
  4. ↑ Roy Rosenzweig, Elizabeth Blackmar: The Park and the People: A History of Central Park, 1992, s. 20–21.
  5. ↑ "Realty Romance in Old Lenox Farm"
  6. ↑ 6,0 6,1 The Upper East Side Book: Fifth Avenue: 834 Fifth Avenue
  7. ↑ The Upper East Side Book: 907 Fifth Avenue
  8. ↑ Home
  9. ↑ Kennedy Jackie Bio
  10. ↑ Clos Mimi
  11. ↑ at Divasthesite.com
  12. ↑ The Upper East Side Book: Fifth Avenue: 1125 Fifth Avenue
  13. ↑ NATIVES OF NEW YORK STILL OWN UPPER FIFTH AVENUE
  14. ↑ Manhattan Community Data by Zip Code | Manhattan Chamber of Commerce. We Mean Business. New York, NY
  15. ↑ Is the Upper East Side Moving North? – New York Times
  16. ↑ Zip Code 10029: East Harlem | Manhattan Chamber of Commerce. We Mean Business. New York, NY
  17. ↑ UPPER EAST SIDE – CD 308
  18. ↑ Social Explorer 2000 Demography Map: Median Income in Upper East Side
  19. ↑ 5. Report for Selected Countries and Subjects
  20. ↑ 20,0 20,1 Who Are NYC's Republicans?
  21. ↑ Big Donors Still Rule The Roost
  22. ↑ Contact & hours of operation
  23. ↑ Consulate-General of Pakistan in New York
  24. ↑ Consulate-General of India in New York
  25. ↑ United Nations Member States
  26. ↑ Residential Real Estate; TriBeCa Is Priciest Neighborhood
  27. ↑ Charts Miller Samuel
  28. ↑ Disappointment for Woody Allen, but Not at Box Office
Commons in image icon.svg
  W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
Upper East Side
p • d • e
Nowy Jork – dzielnice Manhattanu

• Battery Park City • Beekman Place • Carnegie Hill • Central Harlem • Chelsea • Chinatown • Civic Center • Clinton • East Harlem • East Village • Ellis Island • Financial District • Flatiron District • Governors Island • Gramercy Park • Greenwich Village • Hamilton Heights • Harlem • Herald Square • Hudson Square • Hudson Yards • Liberty Island • Inwood • Lenox Hill • Lincoln Square • Little Italy • Lower East Side • Manhattan Valley • Manhattanville • Marble Hill • Midtown • Midtown South • Morningside Heights • Murray Hill • NoHo • Peter Cooper Village • Randall's Island • Roosevelt Island • Sherman Creek • SoHo • South Street Seaport • South Village • Stuyvesant Park • Stuyvesant Town • Sutton Place • Times Square • TriBeCa • Tudor City • Turtle Bay • Two Bridges • Union Square • Upper East Side • Upper West Side • Wall Street • Ward's Island • Washington Heights • West Harlem • West Village • World Trade Center • Yorkville

 New York City location Manhattan.svg
Źródło „http://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Upper_East_Side&oldid=35548766”