Uranienborg

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Główny budynek Obserwatorium Uraniborg z 1663 z Blaeu's Atlas Major

Uranienborg (szw. Uraniborg) – obserwatorium astronomiczne znajdujące się na szwedzkiej wyspie Ven[1], w cieśninie Sund między Zelandią (Dania) a Skanią, wzniesione w latach 1576–1580 przez astronoma Tychona Brahe.

Uranienborg było pierwszym publicznym obserwatorium i ostatnim, które zostało zbudowane bez teleskopu jako podstawowego narzędzia obserwacyjnego. Było podarunkiem dla astronoma od króla Fryderyka II.

Opis budowli[edytuj | edytuj kod]

Obserwatorium na obrazie Constantina Hansena z 1882

Budowla została zbudowana na planie kwadratu o 15 metrowych bokach. Po obu stronach, północnej i południowej, znajdowały się dwie wieże. Obserwatorium zostało zbudowane z czerwonej cegły. Główne piętro składało się z czterech pokoi, z których jeden zajmował Tycho Brahe, a pozostałe były udostępnione dla astronomów. W północnej wieży znajdowała się kuchnia, a w południowej biblioteka. Drugie piętro zostało podzielone na trzy pokoje, dwa o tej samej powierzchni i jeden większy. Duży pokój był przeznaczony dla odwiedzających gości. W wieżach na tym samym poziomie znajdowały się przyrządy astronomiczne dostępne zarówno z wnętrza budynku, jak i z zewnątrz. Na trzecim piętrze znajdowało się osiem pomieszczeń przeznaczonych dla studentów. Na szczyt wieży prowadziły kręcone schody. W piwnicy obserwatorium znajdowały się laboratorium chemiczne i pomieszczenia do przechowywania produktów spożywczych.

Obserwatorium Stjerneborg stworzone również przez Tychona Brahe

Wkrótce po otwarciu obserwatorium stwierdzono, iż przyrządy pomiarowe znajdujące się na wieży nie były wystarczająco stabilnie zamontowane, poruszane przez wiatr. Tycho zdecydował się przenieść przyrządy w bardziej stabilne miejsce, tworząc obserwatorium naziemne Stjerneborg. Po utracie dofinansowania od króla Chrystiana IV Oldenburga, w 1597 Tycho porzucił wyspę i oba obserwatoria zostały zniszczone.

W 1950 Stjerneborg stał się przedmiotem badań archeologicznych, obecnie znajduje się w tym miejscu budynek z pokazami multimedialnymi.

Na podstawie badań i pomiarów pozycji ciał niebieskich przeprowadzanych w obserwatorium Jan Kepler sformułował swoje trzy prawa dotyczące ruchu planet.

Przypisy

  1. W XVI wieku wyspa należała do Duńczyków

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]