Ursus wenzensis
| Ursus wenzensis | |
| Stach, 1959 | |
| Okres istnienia: pliocen | |
 czaszka Ursus wenzensis - (widok z dołu) |
|
| Systematyka | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | zwierzęta |
| Typ | strunowce |
| Podtyp | kręgowce |
| Gromada | ssaki |
| Podgromada | ssaki żyworodne |
| Infragromada | łożyskowce |
| Rząd | drapieżne |
| Rodzina | niedźwiedziowate |
| Rodzaj | Ursus |
| Gatunek | Ursus wenzensis |
 Systematyka w Wikispecies |
|
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
Ursus wenzensis – wymarły gatunek niedźwiedzia, zamieszkującego na terenie Polski w pliocenie[1][2][3].
Historia odkrycia i badań [edytuj]
Kopalne ślady występowania gatunku wypreparował z brekcji kostnej zebranej w rezerwacie przyrody Węże[4][5] polski zoolog Jan Stach. Formalny opis U. wenzensis zamieścił w czasopiśmie „Acta Geologica Polonica” w 1959 roku[1]. W 1969 roku zoolog i paleozoolog Zbigniew Ryziewicz dokonał porównania rozwoju żuchw i uzębienia gatunków Ursus wenzensis Stach z czaszkami niedźwiedzia brunatnego (U. arctos L.), niedźwiedzia polarnego (U. (Thalarctos) maritimus Phipps) i U. etruscus Cuvier. Na podstawie badań przedstawił wnioski, że najwcześniejszymi przedstawicielami plioceńskich niedźwiedzi rodzaju Ursus były U. boeckhi Schlosser i U. ruscinensis Deperet. Ich prawdopodobnym praprzodkiem był Ursavus brevirhinus Hofmann. Potomkiem gatunku U. boeckhi był U. wenzensis[3].
Uzębienie U. wenzensis jest podobne do uzębienia niedźwiedzia malajskiego (Helarctos malayanus Raffles). Szczebel ewolucyjny U. wenzensis jest porównywalny ze szczeblem ewolucyjnym U. etruscus czy U. arvernensis, ale ich ewolucja podążała w różnych kierunkach rozwojowych[3].
Okazy kośćca U. wenzensis w zbiorach [edytuj]
W zbiorach muzealnych znajduje się niewiele wypreparowanych okazów kośćca U. wenzensis. Czaszka holotypu, którym był osobnik młody, oraz czaszka osobnika dorosłego są w posiadaniu Zakładu Zoologii Systematycznej PAN. Okazy kośćca U. wenzensis znajdują się także w zbiorach Muzeum Ziemi PAN w Warszawie[3].
Przypisy [edytuj]
- ↑ 1,0 1,1 Jan Stach. Ursus wenzensis, nowy gatunek małego niedźwiedzia plioceńskiego (Ursus wenzensis, a new species of a small Pliocene bear). „Acta Geologica Polonica”. 3 (2), s. 103-136, 1953 (pol.).
- ↑ Kazimierz Kowalski. Paleoekologia ssaków pliocenu i wczesnego plejstocenu Polski. „Acta Theriologica”. VIII (4), s. 73-88, 1964-10-15. Polska Akademia Nauk - Zakład Badania Ssaków (pol.).
- ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 Zbigniew Ryziewicz. Badania nad niedźwiedziami plioceńskimi. „Acta Palaeontologica Polonica”. 14 (2), s. 199-243, 1969 (pol.).
- ↑ Weze (Pliocene of Poland) (ang.). W: Paleobiology Database [on-line]. paleodb.org. [dostęp 2012-06-06].
- ↑ Jan Stach. Agriotherium intermedium n.sp. from the Pliocene bone breccia of Weze. „Acta Palaeontologica Polonica”. II (1), 1957 (ang.).
