Urszula Dudziak

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Urszula Dudziak
Dudziak Urszula.JPG
Imię i nazwisko Urszula Dudziak
Data i miejsce urodzenia 22 października 1943
Straconka
Pochodzenie  Polska
Gatunek jazz
Zawód wokalistka, kompozytor
Aktywność od 1958 roku
Powiązania Michał Urbaniak
Mika Urbaniak
Jerzy Kosiński
Współpracownicy
Lester Bowie
Edward Czerny
Gil Evans
Krzysztof Komeda
Adam Makowicz
Bobby McFerrin
Archie Shepp
Walk Away
Zespół
Vocal Summit
Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Medal "Zasłużony Kulturze Gloria Artis" Odznaka honorowa za Zasługi dla Województwa Lubuskiego
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Kolekcja cytatów w Wikicytatach Kolekcja cytatów w Wikicytatach
Strona internetowa
Występ w Sali Kongresowej 25 września 2011, w ramach Festiwalu Skrzyżowanie Kultur

Urszula Bogumiła Dudziak-Urbaniak (ur. 22 października 1943 w Straconce) – polska wokalistka jazzowa, kompozytor.

Pracowała z takimi artystami, jak Krzysztof Komeda, L.U.C, Michał Urbaniak (jej były mąż), Walk Away, Gil Evans, Archie Shepp, Dj Vadim, Lester Bowie, Bobby McFerrin, Maria Sadowska, Mateusz Krautwurst i Grażyna Auguścik.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urszula Dudziak urodziła się w Straconce (obecnie dzielnica Bielska-Białej) i mieszkała tam do 4. roku życia. Potem przeniosła się z rodzicami do Gubina. Następnie mieszkała w Nowej Soli, a jeszcze później przeprowadziła się wraz z rodzicami do Zielonej Góry[1]. W dzieciństwie uczyła się gry na fortepianie. Jazzem zainteresowała się jeszcze podczas nauki w szkole średniej, do czego przyczyniło się słuchanie Elli Fitzgerald[2].

Współpracowała z kilkoma amatorskimi zespołami jazzowymi z Zielonej Góry, śpiewając w nich standardy jazzowe. Profesjonalny debiut piosenkarki nastąpił w 1958 roku, gdy została solistką zespołu Krzysztofa Komedy. Potem współpracowała też z orkiestrą Edwarda Czernego, a od 1964 r. do końca lat 80. – z Michałem Urbaniakiem. Początkowo zajmowała się tradycyjną muzyką jazzową, występowała m.in. na Międzynarodowym Festiwalu Muzyki Jazzowej Jazz Jamboree (w latach 1969–1972). Potem (1971) zafascynowała ją muzyka wykorzystująca przetworniki głosu. Sama użyła po raz pierwszy takiego urządzenia przy nagraniu płyty długogrającej w duecie z Adamem Makowiczem - Newborn Light (1972).

Okres emigracji[edytuj | edytuj kod]

W 1973 wyjechała do Nowego Jorku, potem występowała z M. Urbaniakiem oraz solo (jako One Woman Show z użyciem aparatury elektronicznej) niemal w całej Ameryce i Kanadzie, m.in. podczas Newport Jazz Festival i w Carnegie Hall. "Los Angeles Times" mianował ją Śpiewaczką Roku w 1979. Nagrała około 50 płyt, dzieliła estradę z takimi artystami, jak: Bobby McFerrin, Herbie Hancock, Dizzy Gillespie, Clark Terry, Ron Carter, Wynton i Branford Marsalis, Gil Evans, Sting, Lionel Hampton. Wspomniany wyżej album Newborn Light nagrany z Adamem Makowiczem dla amerykańskiej firmy płytowej Columbia otrzymał w prestiżowym amerykańskim magazynie "Down Beat" maksymalną ocenę pięciu gwiazdek[3].

W 1981 związała się z grupą Vocal Summit. Również w latach 80. współpracowała z G. Evansem oraz A. Sheppem. Uczestniczyła w wielu imprezach muzycznych, w tym w prestiżowych festiwalach jazzowych, na wszystkich kontynentach. W repertuarze ma m.in. autobiograficzny program muzyczny Future Talk (przygotowany wraz z Jerzym Kosińskim), a także spektakl The Nature Is Leaving Us, którego U. Dudziak jest kompozytorką.

Do Polski przyjechała po wieloletnim pobycie za granicą w roku 1985. Wystąpiła wtedy w duecie z Bobbym McFerrinem na MFMJ Jazz Jamboree w Warszawie. Od tej pory pojawia się w Polsce często. Dużo koncertuje, występuje na festiwalach jazzowych, przyjmuje zaproszenia do programów telewizyjnych (między innymi Wieczór z Jagielskim, Rozmowy w toku, Szymon Majewski Show 2008). Współpracuje też z Grażyną Auguścik, z którą koncertuje w Polsce i w Stanach Zjednoczonych[2].

Dnia 17.08.2013 wystąpiła z zespołem na koncercie McFerrin+ w ramach projektu Solidarity of Arts. Wystąpiła w duecie z gospodarzem – Bobby McFerrinem. Tego dnia nastąpiło odsłonięcie odcisku jej dłoni w Alei Gwiazd w Gdańsku. Uczestniczyła również w poprzedniej edycji festiwalu – „Stańko+”, śpiewając utwór Krzysztofa Komedy Kołysanka Rosemary.

Światowy sukces Papaya[edytuj | edytuj kod]

Jej piosenka Papaya z 1976 stała się w 2007 hitem na Filipinach, w Azji i Ameryce Południowej, gdzie dodano do niej charakterystyczny taniec Papaya Dance[4][5][6]. Utwór na nowo odkrył prezenter radiowy z Filipin. W 2008 roku o sukcesie "Papaya" i "Papaya Dance" informowała amerykańska stacja i program ABC's Good Morning America[7]. Taniec Papaya Dance tańczy między innymi filipińska armia podczas przerwy w musztrze.

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Dyskografia[2][edytuj | edytuj kod]

Filmografia[edytuj | edytuj kod]

  • 1980 - Papaya, czyli Skąd się biorą dziewczynki - bohaterka filmu, muzyka
  • 1982 - Percussion Summit - udział w filmie
  • 1983 - Vocal Summit - udział w filmie
  • 1995 - Malowany chłopiec - muzyka
  • 1985 - Urszula Dudziak - waga - bohaterka filmu
  • 2000 - Ponad tęczą - muzyka
  • 2001 - Eden - wykonanie muzyki (wokaliza)
  • 2002 - Zielona karta - muzyka, wykonanie piosenek
  • 2005 - Panna młoda - muzyka
  • 2007 - Wiersz na Manhattanie - bohaterka filmu
  • 2007 - Niania jako ona sama
  • 2008 - Urszula Dudziak: Życie jest piękne - film dokumentalny o niej samej
  • 2011 - Bitwa na głosy jako prowadząca zespół

Życie osobiste[edytuj | edytuj kod]

Jest rozwiedziona z Michałem Urbaniakiem. Ma dwie córki: Katarzynę i Mikę. Po rozwodzie przez cztery lata była związana z Jerzym Kosińskim. W 1993 roku wyszła drugi raz za mąż za Szweda, kapitana żeglugi Benghta Dahllofa[10]. Ma domy na Manhattanie, w Szwecji i Warszawie[1].

W 2011 roku ukazała się autobiografia Urszuli Dudziak Wyśpiewam wam wszystko.

Przypisy

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Urszula Dudziak: Wyśpiewam wam wszystko. Warszawa: Kayax, 2011. ISBN 978-83-927811-2-7.
  • Piątkowski D., Encyklopedia Muzyki Popularnej - JAZZ, Copyright by Oficyna Wydawnicza Atena, 2000.
  • Wolański R., Leksykon Polskiej Muzyki Rozrywkowej, Warszawa 1995, Agencja Wydawnicza MOREX, ISBN 83-86848-05-7, tu hasło Dudziak Urszula, s. 42, 43.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]