Uruk

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj

Na mapach: 31°19′20″N 45°38′10″E / 31.32222, 45.63611

mapa z zaznaczonym położeniem Uruk i innych ważnych miast Sumeru w okresie wczesnodynastycznym (ok. 2900-2350 p.n.e.)
Statuetka byka znaleziona na terenie Uruk; ok. 3000 p.n.e.; okres Dżemdet Nasr; zbiory Luwru (AO 8218)
plan okręgu świątynnego boga Anu w Uruk

Uruk (sum. Unug, arab. وركاء Warkā, gr. Ourouk) – miasto w Sumerze, identyfikowane z biblijnym Erech[potrzebne źródło], ważny ośrodek religijny i polityczny. Największy rozkwit przeżyło w III tysiącleciu p.n.e. Obecnie stanowisko archeologiczne Al-Warka[1] na terytorium Iraku.

W Uruk pojawili się pierwsi księgowi, łaziebni, strażnicy, a nawet prostytutki. Pojawił się również podział na kategorie; na pierwszym miejscu był król wraz z dworem, na drugim kapłani, następnie wyspecjalizowani wojownicy, rzemieślnicy, którzy przybywali do miasta, później przekazując swą wiedzę synom, niżej od nich znajdowały się tysiące rolników, a najniżej w hierarchii Uruk znajdowali się niewolnicy.

W Uruk pojawiły się również pierwsze swego rodzaju podatki. Religia nakazywała mieszkańcom składać ofiarę bogini Innanie. Dary do świątyni przynosili tkacze, pasterze, piwowarzy, rolnicy. Później sprzed ołtarza kapłani zabierali wszystko co się tam znajdowalo, zanosząc to do króla. Była to forma płacenia podatków, których nieświadomi byli sami mieszkańcy.

Wykopaliska archeologiczne na jego terenie odsłoniły wielki kompleks świątynny obejmujący posiadłości ziemskie i trzy świątynie: boga nieba Anu, bogini płodności, miłości i wojny Inanny oraz świątynia Gareusa. Do najbardziej znanych obiektów zalicza się tzw. Białą Świątynię. Natomiast najstarszą świątynią w Uruk jest tzw. Świątynia Wapienna, o wydłużonym, prostokątnym kształcie, zbudowana z kamiennych bloków. Z Uruk pochodził Gilgamesz. Otoczył on miasto pierścieniem murów obronnych (ok. 2700 p.n.e.[2]). W Uruk odkryto m.in. pierwsze tabliczki gliniane z piktogramami. Znaleziono tam również tabliczki z najstarszymi raportami o kontaktach handlowych. Najstarsza pełna rzeźba Mezopotamii: marmurowa głowa kobiety (2000 p.n.e.), również pochodzi z Uruk.

Od nazwy tegoż miasta pochodzi również określenie okresu w historii Mezopotamii, w latach 4300-3100 p.n.e., jako tzw. okres Uruk.

[edytuj] Lista dynastii pochodzących z Uruk według Sumeryjskiej listy królów

I dynastia:
Imię Lata panowania
Meski'aggaszer 1 połowa III tys. p.n.e.
Enmerkar 1 połowa III tys. p.n.e.
Lugalbanda 1 połowa III tys. p.n.e.
Dumuzi 1 połowa III tys. p.n.e.
Gilgamesz koniec 1 połowy III tys. p.n.e.
Urnungal koniec 1 połowy III tys. p.n.e.
Utulkalama koniec 1 połowy III tys. p.n.e.
La-baszer ok. XXVI w. p.n.e.
Ennundarahana
Mesze
Melamana
Lugalkigin


II dynastia
Imię Lata panowania
Enszakuszana ok. XXV w. p.n.e.
Lugalkiniszedudu
Argandea


III dynastia
Imię Lata panowania
Lugalzagesi ok. 2350 p.n.e.


IV dynastia
Imię Lata panowania
Ur-nigin
Ur-gigir
Kuda
Puzur-ili
Ur-Utu


V dynastia
Imię Lata panowania
Utuhengal 2150 p.n.e.


Przypisy

  1. według Komisji standaryzacji nazw geograficznych poza granicami Polski, w: Nazewnictwo Geograficzne Świata, zeszyt 2 (Bliski Wschód), Warszawa 2004, s. 44.
  2. Praca zbiorowa,Historia powszechna Tom 2 Od prehistorii do cywilizacji na kontynentach pozaeuropejskich, Mediaset Group SA, 2007, ss. 223, ISBN 978-84-9819-809-6
Osobiste
Przestrzenie nazw
Warianty
Działania
Nawigacja
Dla czytelników
Dla wikipedystów
Drukuj lub eksportuj
Narzędzia
W innych językach