Urumczi

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Urumczi
Urumczi
Państwo  Chiny
Region autonomiczny Sinciang
Powierzchnia 14 216,3 km²
Populacja (2008)
• liczba ludności

2 360 500
Nr kierunkowy 0991
Kod pocztowy 830000
Tablice rejestracyjne 新A
Plan Urumczi
Plan Urumczi
Położenie na mapie Chińskiej Republiki Ludowej
Mapa lokalizacyjna Chińskiej Republiki Ludowej
Urumczi
Urumczi
Ziemia 43°48′N 87°35′E/43,800000 87,583333Na mapach: 43°48′N 87°35′E/43,800000 87,583333
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikipodróże Informacje turystyczne w Wikipodróżach
Portal Portal Chiny

Urumczi (Ürümqi; chin. upr.: 乌鲁木齐; chin. trad.: 烏魯木齊; pinyin: Wūlǔmùqí; ujg.: ئۈرۈمچى, Ürümchi) – miasto o statusie prefektury miejskiej w północno-zachodnich Chinach, stolica regionu autonomicznego Sinciang. Z ludnością 1361,5 tys. osób (2000 r.) Ürümqi stanowi największe miasto zachodniej części Chin. Okręg miejski liczy 2,36 mln (2008 r.). Ośrodek przemysłu hutniczego, maszynowego, chemicznego, włókienniczego, odzieżowego, skórzanego, papierniczego i spożywczego.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Region przeszedł pod całkowitą kontrolę Chińczyków w VII i VIII wieku, kiedy 130 km na wschód od Urumczi utworzono chiński protektorat Beiting. Wcześniej, ok. 640 roku, na obszarze dzisiejszego Urumczi powstał powiat Luntai, będący ważnym centrum dla karawan podróżujących do doliny rzeki Ili z głównego szlaku w Turkiestanie. Ok. 750 roku Urumczi przeszło pod panowanie Ujgurów. Miasto znalazło się ponownie pod rządami Chin dopiero w okresie kampanii dynastii Qing przeciwko Dżungarom w XVIII wieku. W 1760 roku powstały w okolicznych oazach kolonie wojskowe, a w 1763 roku utworzono w Luntai nowe miasto o nazwie Dihua (迪化).

Miasto stało się ważnym garnizonem w północno-zachodnich Chinach. Kiedy w latach 60. XIX wieku wybuchło w Sinciangu powstanie muzułmanów, Dihua zostało zajęte przez buntowników w 1864 roku, jednak ostatecznie miasto odbiły wojska Qingów pod dowództwem Zuo Zongtanga w 1876 roku. W 1884 utworzono odrębną prowincję Sinciang, a Dihua ustanowiono jej stolicą. Nastąpił szybki rozwój Dihua, które stało się największym miastem i centrum handlu w Azji Środkowej. Znaczenie handlowe i strategiczne skłoniło Rosjan i Brytyjczyków do podjęcia nieudanych prób utworzenia strefy wpływów w Sinciangu, w ostatnich latach panowania dynastii Qing.

1 lutego 1954 roku zmieniono nazwę miasta na Urumczi. Po 1949 roku miasto było rozwijane nie tylko jako stolica regionu i centrum kulturowe, ale również jako główna baza przemysłowa. Dodatkowo podjęto starania o powiększenie pobliskich pól uprawnych (u podnóży Tienszanu) oraz poprawę wydajności produkcji rolnej regionu poprzez mechanizację. Rozwój nastąpił dzięki dużym zasobom surowców mineralnych i przebiegającej przez miasto magistrali kolejowej z Lanzhou.

W lipcu 2009 w mieście wybuchły zamieszki, spowodowane konfliktami pomiędzy Ujgurami a Chińczykami Han[1].

Geografia[edytuj | edytuj kod]

Urumczi, leżące u podnóży Tienszanu na wysokości ok. 905 m n.p.m.[2], jest największym miastem w zachodniej części Chin. Powierzchnia prefektury miejskiej wynosi 14 216,3 km².

Klimat Urumczi jest suchy i skrajnie kontynentalny. Temperatura w styczniu nie przekracza 0°, temperatury lipcowe są wysokie i na ogół przekraczają 20°. Opady występują rzadko i są niewielkie; roczna suma opadów wynosi 236 mm.

Średnia temperatura i opady dla Urumczi
Miesiąc Sty Lut Mar Kwi Maj Cze Lip Sie Wrz Paź Lis Gru Roczna
Średnie najwyższe temperatury [°C] -8.4 -6.2 3.7 16.7 24.3 28.8 31.2 30.0 23.7 13.6 2.0 -6.1 12,8
Średnie najniższe temperatury [°C] -17.9 -15.9 -4.9 5.2 12.0 16.8 19.1 17.7 11.8 3.4 -6.0 -14.4 2,2
Opady [mm] 8 8 18 29 28 36 20 16 24 22 17 10 236
Źródło: World Weather Information Service[3] 2010-09-25

Podział administracyjny[edytuj | edytuj kod]

Prefektura miejska Urumczi podzielona jest na:

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Według spisu ludności z roku 2000 Urumczi liczyło 2 081 834 mieszkańców, przy gęstości zaludnienia 174,53 osób/km².

Narodowość Liczba Procentowo
Hanowie 1 567 562 75,3%
Ujgurzy 266 342 12,79%
Hui 167 148 8,03%
Kazachowie 48 772 2,34%
Mandżurowie 7682 0,37%
Mongołowie 7252 0,35%
Xibe 3674 0,18%
Rosjanie 2603 0,13%
Tujia 1613 0,08%
Kirgizi 1436 0,07%
Uzbecy 1406 0,07%
Zhuang 878 0,04%
Tatarzy 767 0,04%
Tybetańczycy 665 0,03%
Dongxiang 621 0,03%
Miao 620 0,03%
Koreańczycy 588 0,03%
Pozostali 2205 0,09%
Źródło:[4]

Transport[edytuj | edytuj kod]

Na początku lat 60. ukończono budowę linii kolejowej, łączącej Lanzhou w prownicji Gansu z Urumczi. Wzdłuż linii kolejowej poprowadzono także drogę, którą połączono później z drogami biegnącymi z Kotliny Dżungarskiej i Kaszgarskiej. W latach 80. linia kolejowa została przedłużona, aż do Bramy Dżungarskiej na granicy z Kazachstanem. W 1999 roku ukończono budowę linii kolejowej, biegnącej wzdłuż północnej krawędzi Kotliny Kaszgarskiej, łączącej Urumczi z miastem Kaszgar w południowo-zachodnim Sinciangu. Na północny zachód od centrum miasta znajduje się międzynarodowy port lotniczy Ürümqi-Diwopu[1].

Miasta partnerskie[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Ürümqi (ang.). Encyclopædia Britannica Online. [dostęp 2010-09-25].
  2. Andrzej Halimarski, Andrzej Maryański: Chiny. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1980, s. 71. ISBN 83-01-00952-7.
  3. Weather Information for Urumqi (ang.). WorldWeather.com. [dostęp 2010-09-25].
  4. Stanley Toops: Demographics and Development in Xinjiang after 1949 (ang.). East-West Center, 2004-05. [dostęp 2010-06-25].