Ustrój polityczny Watykanu i Stolicy Apostolskiej

Aktem prawnym regulującym status prawny Watykanu jest Prawo Fundamentalne. Natomiast traktaty laterańskie zagwarantowały Stolicy Apostolskiej podmiotowość prawną.

Najwyższą władzę sprawuje papież (ma on w rękach pełnię władzy wykonawczej, ustawodawczej oraz sądowniczej). Ustrojem politycznym Watykanu jest monarchia teokratyczna. Władca wybierany jest na dożywotnią kadencję na konklawe przez Kolegium kardynałów (na ogół z własnego grona, choć do wyboru konieczne są tylko święcenia kapłańskie), które wspomaga go w kierowaniu Kościołem. Zgodnie z Prawem Fundamentalnym jest on Suwerenem Państwa Miasto Watykan i Najwyższym Kapłanem.

Prezydent Papieskiej Komisji Panstwa Watykańskiego zastępuje papieża w pełnieniu roli szefa państwa, zaś sama Komisja jest ciałem legislacyjnym.

Rząd stanowi (wraz z samym papieżem) Kuria Rzymska, będąca zarazem władzą centralną Kościoła katolickiego (która zwana jest Stolicą Apostolską). „Premierem” Watykanu i Stolicy Apostolskiej jest sekretarz stanu kierujący pracami składającego się z dwóch sekcji Sekretariatu. Pierwsza z nich zajmuje się pomocą papieżowi w sprawach ogólnych i codziennych obowiązkach. Druga ma za zadanie dbanie o stosunki z innymi krajami a jej kompetencje dotyczą cywilnych spraw zagranicznych Stolicy Apostolskiej i Państwa Watykańskiego.

W imieniu papieża władzę sądowniczą w Watykanie sprawuje pojedynczy sędzia, trybunał pierwszej instancji, sąd apelacyjny i sąd kasacyjny.