Utrata

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Inne znaczenia Ten artykuł dotyczy rzeki. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Utrata
Utrata w Parku Potulickich w Pruszkowie
Utrata w Parku Potulickich w Pruszkowie
Kontynent Europa
Państwo  Polska
Rzeka
Długość 76,5 km
Powierzchnia zlewni 792 km²
Źródło
Miejsce okolice wsi Kaleń
Wysokość 160 m n.p.m.
Ujście
Recypient Bzura
Miejsce w Sochaczewie
Wysokość 69 m n.p.m.
Współrzędne 52°14′43,7″N 20°14′59,4″E/52,245472 20,249833
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
ujście
ujście

Utratarzeka w województwie mazowieckim na Równinie Łowicko-Błońskiej, prawy dopływ Bzury. Ma około 76,5 km długości oraz powierzchnię dorzecza 792 km². Źródłami Utraty są dwie nikłe strugi na wysokości 160 m nad poziomem morza w okolicach Ojrzanowa (Las Skulski). Ujście znajduje się na wysokości 69 m nad poziomem morza. 

Nad rzeką rozgrywała się ważna bitwa roku 1794

Etymologia[edytuj | edytuj kod]

Pierwotną i prawidłową formą nazwy jest Nrowa. W takiej formie występuje już w najstarszych zapisach w XV wieku oraz we wszystkich późniejszych dokumentach i mapach aż do końca XIX wieku. W Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich nazwa Utrata pojawia się dopiero w suplemencie (tom XV) z roku 1902 i odsyła do hasła Mrowa z roku 1885 w tomie VI.

Nie jest znana rodzima (słowiańska) etymologia tej nazwy, jest to więc nazwa przedsłowiańska. Zapewne oparta na praindoeuropejskim rdzeniu *neur- oznaczającym wodę.

Forma Mrowa jest późniejsza i jest uproszczeniem i ułatwieniem wymowy tej nazwy (obca w języku polskim nagłosowa grupa Nr-).

Forma Nrowa ( Rnowa, Wrnowa, Mrowa i inne podobne) występują jeszcze w końcu XIX wieku.

W niespotykany i zagadkowy sposób pierwotną nazwę zastąpiła nazwa Utrata, która jest nazwą karczmy położonej nad niniejszą rzeką w miejscu jej przecięcia z trasą Warszawa – Poznań (między Starym Kopytowem a Radzikowem koło Błonia). Być może jest to powielany i przez to utrwalony błąd urzędniczy.

W najbliższej okolicy istnieją jeszcze dwie inne rzeki o nazwach tego samego pochodzenia: Mrowna koło Grodziska Mazowieckiego oraz Mrówka (dopływ Nrowy) zaczynający się pod Nadarzynem, Drna – strumień przepływający w czasach historycznych przez Nowe Miasto w Warszawie. W innych okolicach kraju istnieją rzeki; Ner, Nur, Nurzec, Myrawa, Mroga, Mrowla i kilka Mrówek, których nazwy wywodzą się z tej samej podstawy językowej[1].

Utrata jest jedną z najbardziej zanieczyszczonych rzek w województwie mazowieckim (m.in. odcieki z Góry Żbikowskiej).

Miejscowości nad Utratą[edytuj | edytuj kod]

Utrata przy moście kolejowym w Pruszkowie

Miejscowości nad Utratą:

Dopływy[edytuj | edytuj kod]

Dopływy:

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Tomasz Terlecki: Wiejski Komorow. Warszawa: Studio Bak, 2009. ISBN 978-83-928907-2-0.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]