VB-13 Tarzon
| VB-13 Tarzon | |
 |
|
| Dane podstawowe | |
| Państwo |  Stany Zjednoczone |
| Producent | Bell Aircraft |
| Typ | bomba kierowana |
| Dane techniczne | |
| Długość | 6400 mm |
| Średnica | 960 mm |
| Rozpiętość | 1370 mm |
| Masa | 5400 kg |
| Dane operacyjne | |
| Użytkownicy | |
| USAAF/USAF | |
VB-13 Tarzon (ASM-A-1) - amerykańska bomba kierowana z okresu II wojny światowej. Najcięższa bomba kierowana użyta bojowo.
Przed planowaną inwazją na wyspy japońskie USA nabyło w Wielkiej Brytanii licencję na produkcję bomby burzącej Tallboy wagomiaru 12 000 funtów. Po rozpoczęciu produkcji okazało się jednak, że rozrzut bomb zrzucanych z bombowca B-29 jest na tyle duży, że skuteczne rażenie japońskich fortyfikacji może okazać się niemożliwe. Dlatego podjęto decyzje o opracowaniu bomby kierowanej na podstawie bomby Tallboy. Konstruktorzy zastosowali w tym celu zmodyfikowany system naprowadzania z bomb VB-3/VB-4 Razon, zbliżony do tych bomb był także układ aerodynamiczny. Do centralnej części korpusu Tallboya przymocowano pierścieniowy statecznik, a do ogona kontener AN/URW-2 mieszczący aparaturę sterującą i lampę ułatwiającą śledzenie spadającej bomby. Do zasobnika z elektroniką przymocowany był skrzynkowy statecznik ze sterami. Sposób użycia bomby był podobny do innych bomb kierowanych skonstruowanych w tym czasie. Po wstępnym wycelowaniu bomby przy pomocy celownika bombardierskiego bombardier śledził spadającą bombę i ręcznie starał się korygować jej tor lotu przy pomocy aparatury AN/ARW-38 (w przypadku bomb Razon z reguły uzyskiwano trafienie w krąg o średnicy 6 m). W trakcie ataku samolot nie mógł manewrować i od momentu zrzutu do chwili trafienia musiał lecieć prostoliniowo co zwiększało ryzyko zestrzelenia.
Do przenoszenia VB-13 przystosowano trzy samoloty Boeing B-29 Superfortress, ale ostatecznie nie zastosowano ich przeciwko Japonii. Po wybuchu wojny koreańskiej samoloty te zostały przydzielone do 19 Bomber Group. Od 1950 roku atakowały one bombami VB-13 wybrane cele. Ostatnia bomba tego typu została zrzucona w czasie nalotu na most w Sinidzu w 1951 roku.
Do 2002 roku, w którym skonstruowano bombę GBU-43/B MOAB, VB-13 był najcięższą bombą kierowaną w historii. Nadal pozostaje najcięższą bombą kierowaną, która została użyta bojowo.
Bibliografia [edytuj]
- Krzysztof Nicpoń. Bomby kierowane. Cześć II. Bomby kierowane Aliantów. „Nowa Technika Wojskowa”. 1997. Nr. 10. s. s. 24-28. ISSN 1230-1655.
