V symfonia Mahlera

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
V Symfonia cis-moll
Kompozytor Gustav Mahler
Forma muzyczna symfonia
Czas powstania 1901-1902
Miejsce powstania posiadłość nad jeziorem Wörthersee
Data premiery 18 października 1904
Miejsce premiery Kolonia
Wykonawcy premiery Gustav Mahler
Czas trwania ok. 70 min.

V Symfonia cis-moll - najprawdopodobniej najbardziej znana symfonia autorstwa Gustava Mahlera. Napisana została w miesiącach letnich lat 1901 i 1902 w posiadłości Mahlera nad jeziorem Wörthersee[1]. Okres powstawania dzieła to czas wielkich przemian w życiu kompozytora. W tym czasie przeniósł się on do swojego domku letniskowego w austriackiej Karyntii. Jako dyrektor Wiedeńskiej Opery Państwowej oraz naczelny dyrygent Wiener Philharmoniker, nie musiał się przejmować sprawami finansowymi. Wymagająca austriacka publiczność powoli zaczynała doceniać jego dzieła. Problem braku miłości jego życia rozwiązał się, gdy spotkał on Almę Schindler, swoją późniejszą żonę. Z drugiej strony, kompozytora od lutego 1901 roku nękać zaczęły problemy zdrowotne. Z tych właśnie względów V Symfonia jest początkiem nowego, "środkowego", bardziej nostalgicznego okresu w twórczości Mahlera. Prawykonanie symfonii miało miejsce 18 października 1904 w Kolonii, Mahler osobiście poprowadził koncert[1].

Budowa[edytuj | edytuj kod]

Na utwór składa się pięć części:

  • I Trauermarsch (Marsz Żałobny) (cis-moll)
  • II Stürmisch bewegt, mit größter Vehemenz (Burzliwie, z największą pasją) (a-moll)
  • III Scherzo (D-dur)
  • IV Adagietto (F-dur)
  • V Rondo-Finale (D-dur)

Wykonanie utworu zajmuje około 70 minut.

Adagietto[edytuj | edytuj kod]

Czwarta część symfonii jest bez wątpienia najsłynniejszą częścią utworu napisanego przez Mahlera, często prezentowaną w oddzieleniu od całej symfonii. Na przykład brytyjska premiera Adagietta miała miejsce w 1909 roku, podczas gdy cała symfonia dopiero 36 lat później. Część ta jest muzyczną deklaracją miłości Mahlera do Almy Schindler, którą poznał w listopadzie 1901, a ożenił się z nią w marcu 1902[1]. Adagietto użyte zostało w wyreżyserowanym przez Luchino Viscontiego filmie "Śmierć w Wenecji" nakręconym na podstawie powieści Tomasza Manna o tym samym tytule. Wykonanie tej części, pomimo tego że zajmuje ona w partyturze tylko 5 stron (dla przykładu następna po niej część piąta - 66 stron), trwa około 11 minut, na życzenie samego kompozytora, który w instrukcjach zapisuje słowa sehr langsam (bardzo wolno). Adagietto było wykonywane m.in. na mszy w St. Patrick's Cathedral w Nowym Jorku w dniu pogrzebu Roberta F. Kennedy'ego

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 "Gustav Mahler. Symphony No. 5". Angelika Stiehler (reż.). Arcydzieła Muzyki Klasycznej. EuroArts Music. 2007. TVP Kultura. 31.03.2010.