Vaira Vīķe-Freiberga

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Vaira Vīķe-Freiberga
Ministru prezidenta tikšanās ar eksprezidenti (4108711953).jpg
Data i miejsce urodzenia 1 grudnia 1937
Ryga
Prezydent Łotwy
Okres urzędowania od 8 lipca 1999
do 7 lipca 2007
Poprzednik Guntis Ulmanis
Następca Valdis Zatlers
Dyrektor Instytutu Łotewskiego
Okres urzędowania od 19 października 1998
do 8 lipca 1999
Poprzednik Ojārs Kalniņš
Odznaczenia
Komandor Krzyża Wielkiego Orderu Trzech Gwiazd (Łotwa) Krzyż Wielki Orderu Westharda (Łotwa) Wielka Wstęga Orderu Leopolda (Belgia) Order Stara Płanina (Bułgaria) Wielka Kollana Orderu Makariosa III (Cypr) Order Białej Gwiazdy I Klasy (Estonia) Order Krzyża Ziemi Maryjnej I Klasy (Estonia) Krzyż Wielki Orderu Białej Róży (Finlandia) Krzyż Wielki Legii Honorowej (Francja) Krzyż Wielki Orderu Zbawiciela (Grecja) Kollana Orderu Izabeli Katolickiej (Hiszpania) Kawaler Krzyża Wielkiego Orderu Lwa Niderlandzkiego (Holandia) Najwyższy Order Chryzantemy (Japonia) Oficer Narodowego Orderu Quebecu (Kanada) Wielki Krzyż ze Złotą Kollaną Orderu Witolda Wielkiego (Litwa) Krzyż Wielki Orderu Zasługi Adolfa de Nassau Wielka Wstęga Narodowego Orderu Zasługi (Malta) Stopień Specjalny Krzyża Wielkiego Orderu Zasługi RFN Krzyż Wielki Królewskiego Norweskiego Orderu Świętego Olafa Order Orła Białego Krzyż Wielki Orderu Zasługi RP Krzyż Wielki Orderu Infanta Henryka (Portugalia) Krzyz Wielki Gwiazdy Rumunii Order Podwójnego Białego Krzyża I Klasy (Słowacja) Złoty Order Wolności Republiki Słowenii Królewski Order Serafinów (Szwecja) Order Księcia Jarosława Mądrego I klasy (Ukraina) Krzyż Wielki z Kollaną Orderu Zasługi Republiki Węgierskiej (cywilny) Krzyż Wielki Orderu Łaźni (Wielka Brytania) Order Zasługi Republiki Włoskiej I Klasy z Wielką Kollaną
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Kolekcja cytatów w Wikicytatach Kolekcja cytatów w Wikicytatach
Vaira Vīķe-Freiberga i prezydent RP Aleksander Kwaśniewski, 6 lipca 2005

Vaira Vīķe-Freiberga[1] (ur. 1 grudnia 1937 w Rydze) – łotewska polityk i psycholog, w latach 1999–2007 prezydent Łotwy.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodzona w Rydze jako Vaira Vīķe. Jej ojciec Kārlis Vīķis był marynarzem i zginął kilka tygodni po narodzinach córki. Matka Annemarija Vīķe (z domu Raņķe) związała się z Edgarsem Hermanovičsem. W 1944 rodzina uciekła z Łotwy drogą morską do Niemiec[2]. Vaira Vīķe wychowywała się w obozie dla uchodźców w Niemczech, następnie zaś uczęszczała do francuskiej szkoły w Maroku. Studiowała w Kanadzie (Uniwersytet Toronto). Odeszła z Uniwersytetu Montrealu w 1998 jako emerytowany pracownik naukowy po 33 latach profesury psychologii. Jesienią 1998 została mianowana przez premiera Łotwy dyrektorem nowo utworzonego Instytutu Łotewskiego w Rydze[3]. 17 czerwca 1999 została wybrana przez Sejm prezydentem kraju. Została pierwszym prezydentem – kobietą w Europie Wschodniej, a także drugim prezydentem państw bałtyckich wywodzącym się z emigracji. 20 czerwca 2003 parlament wybrał ją na kolejną czteroletnią kadencję. Urząd prezydenta sprawowała do 7 lipca 2007. Po odejściu z urzędu prezydenta bierze nadal udział w życiu publicznym. Wraz z mężem założyła firmę "VVF CONSULTING" zajmującą się konsultacjami w dziedzinie stosunków międzynarodowych, dyplomacji oraz nauk politycznych[4].

Vaira Vīķe-Freiberga jest autorem licznych publikacji naukowych z dziedziny psychologii, a także folkloru. Była w swojej karierze naukowej prezydentem Kanadyjskiego Towarzystwa Psychologicznego, Federacji Nauk Społecznych Kanady oraz Stowarzyszenia na Rzecz Rozwoju Studiów nad Krajami Bałtyckimi. Przewodniczyła Radzie Naukowej Kanady, obecnie jest m.in. członkiem Rady Kobiet-Liderów Światowych. Od 1999 wybrana na członka Łotewskiej Akademii Nauk. Po odejściu z urzędu prezydenta zasiadła w Grupie ds. Przyszłości Unii Europejskiej jako jej wiceprzewodnicząca[5]. W 2005 została specjalnym wysłannikiem Organizacji Narodów Zjednoczonych ds. reform[6]. W następnym roku była oficjalnym kandydatem krajów bałtyckich na urząd sekretarza generalnego ONZ.

Od 1960 zamężna z Imantsem Freibergsem, profesorem informatyki na Uniwersytecie Quebecu w Montrealu (UQAM). Ma dwoje dorosłych dzieci: syna Kārlisa Robertsa (ur. 1963; mieszka na Łotwie od 1989) i córkę Indrę Karolīne (ur. 1967; pracuje w Łotewskiej Agencji Rozwoju).

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Popularnie VVF, zob. np. Kurš svētāks – VVF vai Ulmanis?, diena.lv z 25 listopada 2010 (łot.); VVF frizūra Latvijai izmaksājusi 41 000 latu, nra.lv z 5 lutego 2010 (łot.)
  2. Vaira Vīķe-Freiberga, vietas.lv z 27 lutego 2006 (łot.)
  3. Par LI, li.lv [dostęp: 25 marca 2011] (łot.)
  4. Vīķe-Freiberga un dzīvesbiedrs nodibinājuši uzņēmumu 'VVF Consulting', delfi.lv z 25 lipca 2007 (łot.)
  5. Members, reflectiongroup.eu [dostęp: 25 marca 2011] (ang.)
  6. 'Vaira Vīķe-Freiberga izvēlēta par ANO īpašo sūtni, apollo.lv z 12 kwietnia 2005 (łot.)
  7. M.P. z 2003 r. Nr 35, poz. 481
  8. M.P. z 2005 r. Nr 73, poz. 985
  9. A Magyar Köztársasági Érdemrend Nagykeresztje a Lánccal kitüntetettjei (węg.). solyomlaszlo.hu. [dostęp 24 lutego 2012].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]