Vaira Vīķe-Freiberga
| Vaira Vīķe-Freiberga | |
| Data i miejsce urodzenia | 1 grudnia 1937 Ryga |
| Prezydent Łotwy | |
| Okres urzędowania | od 8 lipca 1999 do 7 lipca 2007 |
| Poprzednik | Guntis Ulmanis |
| Następca | Valdis Zatlers |
| Dyrektor Instytutu Łotewskiego | |
| Okres urzędowania | od 19 października 1998 do 8 lipca 1999 |
| Poprzednik | Ojārs Kalniņš |
| Odznaczenia | |
Vaira Vīķe-Freiberga[1] (ur. 1 grudnia 1937 w Rydze) – łotewska polityk i psycholog, w latach 1999–2007 prezydent Łotwy.
Spis treści |
Życiorys [edytuj]
Urodzona w Rydze jako Vaira Vīķe. Jej ojciec Kārlis Vīķis był marynarzem i zginął kilka tygodni po narodzinach córki. Matka Annemarija Vīķe (z domu Raņķe) związała się z Edgarsem Hermanovičsem. W 1944 rodzina uciekła z Łotwy drogą morską do Niemiec[2]. Vaira Vīķe wychowywała się w obozie dla uchodźców w Niemczech, następnie zaś uczęszczała do francuskiej szkoły w Maroku. Studiowała w Kanadzie (Uniwersytet Toronto). Odeszła z Uniwersytetu Montrealu w 1998 jako emerytowany pracownik naukowy po 33 latach profesury psychologii. Jesienią 1998 została mianowana przez premiera Łotwy dyrektorem nowo utworzonego Instytutu Łotewskiego w Rydze[3]. 17 czerwca 1999 została wybrana przez Sejm prezydentem kraju. Została pierwszym prezydentem – kobietą w Europie Wschodniej, a także drugim prezydentem państw bałtyckich wywodzącym się z emigracji. 20 czerwca 2003 parlament wybrał ją na kolejną czteroletnią kadencję. Urząd prezydenta sprawowała do 7 lipca 2007. Po odejściu z urzędu prezydenta bierze nadal udział w życiu publicznym. Wraz z mężem założyła firmę "VVF CONSULTING" zajmującą się konsultacjami w dziedzinie stosunków międzynarodowych, dyplomacji oraz nauk politycznych[4].
Vaira Vīķe-Freiberga jest autorem licznych publikacji naukowych z dziedziny psychologii, a także folkloru. Była w swojej karierze naukowej prezydentem Kanadyjskiego Towarzystwa Psychologicznego, Federacji Nauk Społecznych Kanady oraz Stowarzyszenia na Rzecz Rozwoju Studiów nad Krajami Bałtyckimi. Przewodniczyła Radzie Naukowej Kanady, obecnie jest m.in. członkiem Rady Kobiet-Liderów Światowych. Od 1999 wybrana na członka Łotewskiej Akademii Nauk. Po odejściu z urzędu prezydenta zasiadła w Grupie ds. Przyszłości Unii Europejskiej jako jej wiceprzewodnicząca[5]. W 2005 została specjalnym wysłannikiem Organizacji Narodów Zjednoczonych ds. reform[6]. W następnym roku była oficjalnym kandydatem krajów bałtyckich na urząd sekretarza generalnego ONZ.
Od 1960 zamężna z Imantsem Freibergsem, profesorem informatyki na Uniwersytecie Quebecu w Montrealu (UQAM). Ma dwoje dorosłych dzieci: syna Kārlisa Robertsa (ur. 1963; mieszka na Łotwie od 1989) i córkę Indrę Karolīne (ur. 1967; pracuje w Łotewskiej Agencji Rozwoju).
Odznaczenia [edytuj]
- Krzyż Wielki Orderu Westharda (2007)
- Krzyż Wielki Orderu Trzech Gwiazd (1999)
- Wielka Wstęga Orderu Leopolda (2007, Belgia)
- Order Stara Płanina (2003, Bułgaria)
- Wielka Kollana Orderu Makariosa III (2007, Cypr)
- Order Białej Gwiazdy I klasy (2005, Estonia)
- Order Krzyża Ziemi Maryjnej I klasy (2000, Estonia)
- Krzyż Wielki Orderu Białej Róży (2001, Finlandia)
- Krzyż Wielki Legii Honorowej (2001, Francja)
- Krzyż Wielki Orderu Zbawiciela (2000, Grecja)
- Kollana Orderu Izabeli Katolickiej (2004, Hiszpania)
- Krzyż Wielki Orderu Lwa Niderlandzkiego (2006, Holandia)
- Order Chryzantemy (2007, Japonia)
- Oficer Narodowego Orderu Quebecu (2006, Kanada)
- Wielki Krzyż ze Złotą Kollaną Orderu Witolda Wielkiego (2001, Litwa)
- Krzyż Wielki Orderu Zasługi Adolfa de Nassau (2006, Luksemburg)
- Wielka Wstęga Narodowego Orderu Zasługi (2004, Malta)
- Klasa Specjalna Orderu Mohammediya (2007, Maroko)
- Stopień Specjalny Krzyża Wielkiego Orderu Zasługi Republiki Federalnej Niemiec (2003, Niemcy)
- Krzyż Wielki Królewskiego Norweskiego Orderu Świętego Olafa (2000, Norwegia)
- Order Orła Białego (2003, Polska)[7]
- Krzyż Wielki Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej (2005)[8]
- Wielka Kollana Orderu Infanta Henryka (2003, Portugalia)
- Order Wielkiej Księżny Olgi I klasy (2006, Rosyjska Cerkiew Prawosławna)
- Krzyz Wielki Gwiazdy Rumunii (2001, Rumunia)
- Order Podwójnego Białego Krzyża I Klasy (2005, Słowacja)
- Złoty Order Wolności Republiki Słowenii (2002, Słowenia)
- Królewski Order Serafinów (2005, Szwecja)
- Order Księcia Jarosława Mądrego I klasy (2006, Ukraina)
- Krzyż Wielki z Kollaną Orderu Zasługi Republiki Węgierskiej (2001, Węgry)[9]
- Krzyż Wielki Orderu Łaźni (2006, Wielka Brytania)
- Krzyż Wielki Udekorowany Wielką Wstęgą Orderu Zasługi Republiki Italii (2004, Włochy)
Przypisy
- ↑ Popularnie VVF, zob. np. Kurš svētāks – VVF vai Ulmanis?, diena.lv z 25 listopada 2010 (łot.); VVF frizūra Latvijai izmaksājusi 41 000 latu, nra.lv z 5 lutego 2010 (łot.)
- ↑ Vaira Vīķe-Freiberga, vietas.lv z 27 lutego 2006 (łot.)
- ↑ Par LI, li.lv [dostęp: 25 marca 2011] (łot.)
- ↑ Vīķe-Freiberga un dzīvesbiedrs nodibinājuši uzņēmumu 'VVF Consulting', delfi.lv z 25 lipca 2007 (łot.)
- ↑ Members, reflectiongroup.eu [dostęp: 25 marca 2011] (ang.)
- ↑ 'Vaira Vīķe-Freiberga izvēlēta par ANO īpašo sūtni, apollo.lv z 12 kwietnia 2005 (łot.)
- ↑ M.P. z 2003 r. Nr 35, poz. 481
- ↑ M.P. z 2005 r. Nr 73, poz. 985
- ↑ A Magyar Köztársasági Érdemrend Nagykeresztje a Lánccal kitüntetettjei (węg.). solyomlaszlo.hu. [dostęp 24 lutego 2012].
Bibliografia [edytuj]
Linki zewnętrzne [edytuj]
|
||||||||||
- Doktorzy honoris causa Państwowego Uniwersytetu w Tbilisi
- Kanadyjscy naukowcy
- Odznaczeni Królewskim Orderem Serafinów
- Odznaczeni Krzyżem Wielkim Legii Honorowej
- Odznaczeni Krzyżem Wielkim Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej
- Odznaczeni Orderem Białej Róży
- Odznaczeni Orderem Chryzantemy
- Odznaczeni Orderem Gwiazdy Rumunii
- Odznaczeni Orderem Izabeli Katolickiej
- Odznaczeni Orderem Krzyża Ziemi Maryjnej
- Odznaczeni Orderem Księcia Jarosława Mądrego
- Odznaczeni Orderem Leopolda (Belgia)
- Odznaczeni Orderem Lwa Niderlandzkiego
- Odznaczeni Orderem Łaźni
- Odznaczeni Orderem Orła Białego (III Rzeczpospolita)
- Odznaczeni Orderem Podwójnego Białego Krzyża
- Odznaczeni Orderem Stara Płanina
- Odznaczeni Orderem Świętego Olafa
- Odznaczeni Orderem Trzech Gwiazd
- Odznaczeni Orderem Westharda
- Odznaczeni Orderem Zasługi (Węgry)
- Odznaczeni Orderem Zasługi Republiki Federalnej Niemiec
- Odznaczeni Orderem Zasługi Republiki Włoskiej
- Odznaczeni Orderem Zbawiciela
- Odznaczeni Ordre national du Québec
- Odznaczeni Wielką Kollaną Orderu Infanta Henryka (Portugalia)
- Odznaczeni Wielkim Krzyżem Orderu Witolda Wielkiego
- Prezydenci Łotwy
- Urodzeni w 1937