Van Nes (1931)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Van Nes
Van Nes
Klasa niszczyciel
Typ Admiralen (II seria – Van Galen)
Historia
Stocznia Burgerhout, Rotterdam, Holandia
Położenie stępki 15 sierpnia 1928
Wodowanie 20 marca 1930
 Koninklijke Marine
Wejście do służby 12 marca 1931
Los okrętu zatopiony 17 lutego 1942
Dane taktyczno-techniczne
Wyporność standardowa: 1316 ts
pełna: 1650 ts
Długość 98,15 m
Szerokość 9,53 m
Zanurzenie 2,97 m
Prędkość 34 węzły
Zasięg 3300 Mm przy 18 w
Załoga 120
Napęd
2 turbiny parowe Parsons o mocy 31 000 KM, 3 kotły parowe Yarrow, 2 śruby
Uzbrojenie
4 działa 120 mm Bofors No.5 L/50 (4xI)
1 działo plot 75 mm L/55
4 działa plot 40 mm Vickers (4xI)
4 wkm 12,7 mm plot
6 wyrzutni torped 533 mm (2xIII)
4 mbg (12 bomb)
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Samoloty B5N1 nad płonącym "Van Nes"

Hr. Ms. Van Nes – holenderski niszczyciel z okresu międzywojennego i II wojny światowej, typu Admiralen. Nosił znak burtowy VN. Służył na wodach Holenderskich Indii Wschodnich, został zatopiony przez japońskie lotnictwo 17 lutego 1942.

Budowa i opis[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Niszczyciele typu Admiralen.

„Van Nes” należał do standardowego typu holenderskich niszczycieli z okresu międzywojennego, budowanego według projektu brytyjskiego i określanego jako typ Admiralen (admirałowie). Był jednym z czterech okrętów drugiej zmodyfikowanej serii, określanej czasami jako typ Van Galen. Zbudowano go w stoczni Burgerhout's Scheepswerf en Machinefabriek w Rotterdamie[1]. Położenie stępki miało miejsce 15 sierpnia 1928 (wraz z bliźniaczym „Banckert”), wodowanie 20 marca 1930, a okręt wszedł do służby 12 marca 1931 roku, jako ostatni z siostrzanych niszczycieli[1]. Nazwę otrzymał na cześć holenderskiego oficera marynarki Aerta Jansse van Nes (1626–1693), którego bratem był admirał Jan Jansse van Nes.

Okręty typu Admiralen były niszczycielami średniej wielkości, typowymi dla okresu międzywojennego. Ich kadłub miał podniesiony pokład dziobowy na ok. 1/3 długości, sylwetka była dwukominowa. Uzbrojenie główne drugiej serii składało się z 4 pojedynczych dział kalibru 120 mm Bofors L/50 No.5, umieszczonych po dwa na dziobie i rufie w superpozycji[2]. Uzbrojenie przeciwlotnicze średniego kalibru składało się z jednego działa kal. 75 mm na śródokręciu, między kominami. W drugiej serii wzmocniono uzbrojenie małokalibrowe, które stanowiły 4 działka kal. 40 mm Vickers i 4 wkm-y. Uzbrojenie torpedowe, przeciętne dla tej klasy okrętów, stanowiło sześć wyrzutni torped kalibru 533 mm w dwóch potrójnych aparatach. Uzbrojenie przeciw okrętom podwodnym stanowiły 4 miotacze bomb głębinowych, z zapasem 3 bomb na każdy[3]. Unikalną cechą wśród okrętów tej klasy była możliwość przenoszenia wodnosamolotu zwiadowczego Fokker C.VII-W, stawianego na wodę za pomocą dźwigu. Przenoszenie wodnosamolotów było jednak niepraktyczne i przed rozpoczęciem wojny zostały one zdjęte[2].

Napęd niszczycieli stanowiły 2 turbiny parowe Parsonsa o mocy 31 000 KM, umieszczone we wspólnej maszynowni, napędzające 2 śruby. Zasilane były w parę przez 3 kotły parowe typu Yarrow, umieszczone w dwóch kotłowniach. Prędkość maksymalna wynosiła 34 węzły (podczas prób, przy przeciążaniu siłowni, niszczyciel „Piet Hein” osiągnął 36,1 w)[3].

Służba[edytuj | edytuj kod]

Po wejściu do służby „Van Nes” pływał po europejskich wodach holenderskich. 14 grudnia 1933 wypłynął wraz z niszczycielem „Banckert” w celu przebazowania do Holenderskich Indii Wschodnich, przez Kanał Sueski i 25 stycznia 1934 dotarł na miejsce, do Sabangu. Do wybuchu II wojny światowej operował na wodach Holenderskich Indii Wschodnich[1].

Po niemieckim ataku na Holandię w maju 1940, skutkującym przystąpieniem tego kraju do wojny, „Van Nes” brał udział w eskortowaniu alianckich transportów na Oceanie Indyjskim. Po przystąpieniu do wojny Japonii w grudniu 1941 i następującym ataku na wyspy Archipelagu Malajskiego, działał głównie na Morzu Jawajskim, nie biorąc jednak udziału w większych akcjach floty[1].

17 lutego 1942 „Van Nes” został zatopiony przez japońskie lotnictwo, podczas eskortowania statku pasażerskiego „Sloet van de Beele”, ewakuującego wojsko i ludność z wyspy Belitung do Batavii[4]. Konwój został wykryty przez wodnosamolot z krążownika „Mogami” na południe od cieśniny Gaspar[4]. Statek został szybko zatopiony przez startujące z baz lądowych bombowce G3M, a „Van Nes” stał się celem ataku 10 bombowców B5N1 z lotniskowca „Ryūjō[4]. Niszczyciel zdołał uniknąć kilku bomb, lecz ostatecznie otrzymał trzy trafienia i przełamał się[5], po czym zatonął na pozycji 3°27′S 106°38′E/-3,450000 106,633333[6]. Zginęło ogółem 68 członków załogi, a 86 rozbitków zostało w dniach 20-21 lutego uratowanych przez holenderskie łodzie latające Do 24 (wraz z 272 rozbitkami spośród około 1000 osób na statku, ratowanymi także przez samoloty PBY-4)[4]. „Van Nes” był pierwszym alianckim okrętem zatopionym przez japońskie lotnictwo pokładowe po ataku na Pearl Harbor[5], a tym samym – pierwszym zatopionym na pełnym morzu.

Przypisy

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]