Varian Fry

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Varian Fry (ur. 15 października 1907 r. w Nowym Jorku, zm. 13 września 1967 r. w Redding w Connecticut) - amerykański dziennikarz, który kierował w czasie II wojny światowej siecią pomocy dla uchodźców z kolaborującej z Niemcami Francji Vichy.

Kierowana przez niego sieć w Marsylii pomogła ocalić ok 2 tys. Żydów i działaczy antyfaszystowskich (z Fry'em współpracowali m.in. Mary Jayne Gold i Albert Otto Hirschman). Zbiegów przerzucano przez Pireneje do Hiszpanii albo do francuskich kolonii. W taki sposób do USA przedostali się m.in. malarze André Breton, Max Ernst, Andre Masson, Marc Chagall i Wifredo Lam, muzycy Wanda Landowska i Heinz Jolles, rzeźbiarz Jacques Lipchitz oraz pisarze i poeci Hannah Arendt, Lion Feuchtwanger i małżeństwo Werfelów.

W 1941 r. jego działalność zdekonspirowała amerykańska ambasada przy rządzie Vichy. Francuzi aresztowali i deportowali Fry'a do USA. W 1995 r. wyróżniono go medalem Sprawiedliwy wśród Narodów Świata.