Vega (rakieta)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Vega
Ogólny widok rakiety Vega
Ogólny widok rakiety Vega
Producent Unia Europejska ESA, Arianespace,

Włochy ASI, Avio S.p.A.

Przeprowadzone starty 2
Nieudane starty 0
Udane starty 100%
Data pierwszego startu 13 lutego 2012
Data ostatniego startu 7 maja 2013
Zdolność wynoszenia 1500 kg na LEO
Siła ciągu przy starcie 3040 kN
Wymiary
Długość 30 m
Średnica 3 m
Masa całkowita 137 000 kg
Człony
Człon 1. 1 x P80
Człon 2. 1 x Zefiro 23
Człon 3. 1 x Zefiro 9
Człon 4. 1 x AVUM
Wikimedia Commons
Wikinews-logo.svg
Zobacz wiadomości w serwisie Wikinews:

Vega (wł. Vettore Europeo di Generazione Avanzata[1]) – nowa rakieta nośna o niskim udźwigu użytkowana przez Europejską Agencję Kosmiczną. Ma ona stanowić konkurencję dla pozostałych rakiet o niskim udźwigu stosowanych obecnie. Wykorzystywana jest do startów komercyjnych.

Dane techniczne[edytuj | edytuj kod]

Vega jest pierwszą europejską rakietą, która wykorzystuje jako paliwo w pierwszych trzech stopniach stały materiał pędny. Bazuje ona na amerykańskich rakietach nośnych Scout wykorzystywanych przez Włoską Agencję Kosmiczną ASI na platformie San Marco na wodach kenijskich[1]. Siła ciągu przy starcie rakiety zapewniana przez człon P80 wynosi 3040 kN. Dwa kolejne człony: Zefiro 23 i Zefiro 9 zapewniają siłę ciągu 1200 kN (Z23) i 313 kN (Z9). Ostatni człon o nazwie AVUM, wykorzystujący silnik RD-869 zasilany toksycznym ciekłym materiałem pędnym, zapewnia siłę ciągu 2450 N. W członie AVUM znajduje się również zestaw oprzyrządowania kontrolnego i awioniki[2].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Prace nad rakietą Vega rozpoczęły się w 1998 roku, a kontrakt na pełne jej opracowanie ESA zawarła w roku 2003. Głównym wykonawcą rakiety jest firma ELV, w której udziały mają włoska firma Avio S.p.A. (70%) i Włoska Agencja Kosmiczna ASI (30%)[3]. Prace nad przebudową kompleksu startowego ELA-1 (który znajduje się w Gujańskim Centrum Kosmicznym i używany był pierwotnie do startów rakiet Ariane 1, Ariane 2 i Ariane 3) powierzono firmie Vitrociset. Przebudowa rozpoczęła się w 2004 roku, a nowy kompleks startowy otrzymał nazwę ZLV (fr. Zone de Lancement Vega)[4]. Trzy pierwsze człony rakiety zostały zaprojektowane i zbudowane przez Avio S.p.A., a ich testy odbyły się w latach 2005–2009. W grudniu 2011 podpisano pierwsze umowy na wyniesienie komercyjnych satelitów rakietą Vega[5].

Pierwszy start miał miejsce 13 lutego 2012 i zakończył się pełnym sukcesem[6]. Na orbitę wyniesiono włoskie satelity LARES i ALMASat-1 oraz 7 satelitów typu CubeSat skonstruowanych na europejskich uniwersytetach[7]. Wśród nich znalazł się pierwszy polski satelita PW-Sat zbudowany na Politechnice Warszawskiej[8].

Starty rakiet Vega[edytuj | edytuj kod]

No. Data/Czas
(UTC)
Numer rakiety Ładunek Orbita Rezultat Uwagi
1 13 lutego 2012
10:00
VV01 LARES / ALMASat-1 / e-st@r / Goliat / MaSat-1 / PW-Sat / ROBUSTA / UniCubeSat-GG / XaTcobeo Niska orbita okołoziemska start zakończony sukcesem Pierwszy start rakiety Vega
2 7 maja 2013
02:06[9]
VV02 Proba-V / VNREDSat 1A / ESTCube-1 Orbita heliosynchroniczna start zakończony sukcesem Pierwszy start obsługiwany przez Arianespace

Konkurencyjne konstrukcje[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 ESA: Antonio Fabrizi: from "nuts and bolts" to Europe’s launchers of today and tomorrow. ESA, 16-03-2007. [dostęp 2012-05-14].
  2. VEGA Small Launcher (ang.). ESA. [dostęp 2012-01-29].
  3. Signature of contracts for full development of Vega small launcher and P80 (ang.). ESA, 2003-02-25. [dostęp 2012-01-31].
  4. The first stone for Vega at Europe's Spaceport (ang.). ESA, 2004-11-04. [dostęp 2012-01-31].
  5. Milestones (ang.). ESA, 2012-01-18. [dostęp 2012-01-31].
  6. ESA’s new Vega launcher scores success on maiden flight (ang.). ESA, 2012-02-13. [dostęp 2012-02-13].
  7. Vega rocket ready for first flight (ang.). ESA, 2012-01-19. [dostęp 2012-01-30].
  8. Vega: CubeSats (ang.). ESA, 2012-01-19. [dostęp 2012-01-30].
  9. Stephen Clark: Europe's Vega launcher succeeds on second launch (ang.). Spaceflight Now, 2013-05-07. [dostęp 2013-05-08].