Vega (rakieta)
| Vega | |
 Ogólny widok rakiety Vega |
|
| Producent |  ESA, Arianespace,
|
| Przeprowadzone starty | 2 |
| Nieudane starty | 0 |
| Udane starty | 100 % |
| Data pierwszego startu | 13 lutego 2012 |
| Data ostatniego startu | 7 maja 2013 |
| Zdolność wynoszenia | 1500 kg na LEO |
| Siła ciągu przy starcie | 3040 kN |
| Wymiary | |
| Długość | 30 m |
| Średnica | 3 m |
| Masa całkowita | 137 000 kg |
| Człony | |
| Człon 1. | 1 x P80 |
| Człon 2. | 1 x Zefiro 23 |
| Człon 3. | 1 x Zefiro 9 |
| Człon 4. | 1 x AVUM |
Vega (wł. Vettore Europeo di Generazione Avanzata[1]) – nowa rakieta nośna o niskim udźwigu użytkowana przez Europejską Agencję Kosmiczną. Ma ona stanowić konkurencję dla pozostałych rakiet o niskim udźwigu stosowanych obecnie. Wykorzystywana jest do startów komercyjnych.
Spis treści |
Dane techniczne [edytuj]
Vega jest pierwszą europejską rakietą, która wykorzystuje jako paliwo w pierwszych trzech stopniach stały materiał pędny. Bazuje ona na amerykańskich rakietach nośnych Scout wykorzystywanych przez Włoską Agencję Kosmiczną ASI na platformie San Marco na wodach kenijskich[1]. Siła ciągu przy starcie rakiety zapewniana przez człon P80 wynosi 3040 kN. Dwa kolejne człony: Zefiro 23 i Zefiro 9 zapewniają siłę ciągu 1200 kN (Z23) i 313 kN (Z9). Ostatni człon o nazwie AVUM, wykorzystujący silnik RD-869 zasilany toksycznym ciekłym materiałem pędnym, zapewnia siłę ciągu 2450 N. W członie AVUM znajduje się również zestaw oprzyrządowania kontrolnego i awioniki[2].
Historia [edytuj]
Prace nad rakietą Vega rozpoczęły się w 1998 roku, a kontrakt na pełne jej opracowanie ESA zawarła w roku 2003. Głównym wykonawcą rakiety jest firma ELV, w której udziały mają włoska firma Avio S.p.A. (70%) i Włoska Agencja Kosmiczna ASI (30%)[3]. Prace nad przebudową kompleksu startowego ELA-1 (który znajduje się w Gujańskim Centrum Kosmicznym i używany był pierwotnie do startów rakiet Ariane 1, Ariane 2 i Ariane 3) powierzono firmie Vitrociset. Przebudowa rozpoczęła się w 2004 roku, a nowy kompleks startowy otrzymał nazwę ZLV (fr. Zone de Lancement Vega)[4]. Trzy pierwsze człony rakiety zostały zaprojektowane i zbudowane przez Avio S.p.A., a ich testy odbyły się w latach 2005–2009. W grudniu 2011 podpisano pierwsze umowy na wyniesienie komercyjnych satelitów rakietą Vega[5].
Pierwszy start miał miejsce 13 lutego 2012 i zakończył się pełnym sukcesem[6]. Na orbitę wyniesiono włoskie satelity LARES i ALMASat-1 oraz 7 satelitów typu CubeSat skonstruowanych na europejskich uniwersytetach[7]. Wśród nich znalazł się pierwszy polski satelita PW-Sat zbudowany na Politechnice Warszawskiej[8].
Starty rakiet Vega [edytuj]
| No. | Data/Czas (UTC) |
Numer rakiety | Ładunek | Orbita | Rezultat | Uwagi |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 13 lutego 2012 10:00 |
VV01 | LARES / ALMASat-1 / e-st@r / Goliat / MaSat-1 / PW-Sat / ROBUSTA / UniCubeSat-GG / XaTcobeo | Niska orbita okołoziemska | start zakończony sukcesem | Pierwszy start rakiety Vega |
| 2 | 7 maja 2013 02:06[9] |
VV02 | Proba-V / VNREDSat 1A / ESTCube-1 | Orbita heliosynchroniczna | start zakończony sukcesem | Pierwszy start obsługiwany przez Arianespace |
Konkurencyjne konstrukcje [edytuj]
- Falcon 1 – SpaceX
- Taurus – Orbital Sciences Corporation
- Chang Zheng 2C – CNSA
- Rokot – Eurockot
- RS-20 Dniepr – ISC Kosmotras
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 ESA: Antonio Fabrizi: from "nuts and bolts" to Europe’s launchers of today and tomorrow. ESA, 16-03-2007. [dostęp 2012-05-14].
- ↑ VEGA Small Launcher (ang.). ESA. [dostęp 2012-01-29].
- ↑ Signature of contracts for full development of Vega small launcher and P80 (ang.). ESA, 2003-02-25. [dostęp 2012-01-31].
- ↑ The first stone for Vega at Europe's Spaceport (ang.). ESA, 2004-11-04. [dostęp 2012-01-31].
- ↑ Milestones (ang.). ESA, 2012-01-18. [dostęp 2012-01-31].
- ↑ ESA’s new Vega launcher scores success on maiden flight (ang.). ESA, 2012-02-13. [dostęp 2012-02-13].
- ↑ Vega rocket ready for first flight (ang.). ESA, 2012-01-19. [dostęp 2012-01-30].
- ↑ Vega: CubeSats (ang.). ESA, 2012-01-19. [dostęp 2012-01-30].
- ↑ Stephen Clark: Europe's Vega launcher succeeds on second launch (ang.). Spaceflight Now, 2013-05-07. [dostęp 2013-05-08].
