Via ferrata

Via ferrata

Via ferrata – (z włoskiego "żelazna droga") ubezpieczony szlak turystyczny, wyposażony dla celów autoasekuracji w linę stalową, stopnie, drabinki i mosty. W języku polskim czasami określana jako żelazna perć. Via ferraty są popularne w wielu europejskich państwach m.in. Włoszech (szczególnie w Dolomitach), Niemczech, Francji, Austrii, Słowenii, Szwajcarii i Hiszpanii. Pierwsze via ferraty zbudowano w Dolomitach podczas pierwszej wojny światowej, w celu ułatwienia przemieszczania się żołnierzy.

Działanie asekuracji na via ferracie

Główną różnicą między asekuracją na via ferracie i we wspinaczce jest współczynnik odpadnięcia, który podczas wspinaczki nie przekracza 2, zaś na via ferracie może być znacznie wyższy. Dzieje się tak, gdyż krótki i stały odcinek liny pomiędzy uprzężą a karabinkiem może być znacznie krótszy od długości lotu, zależnej od odległości pomiędzy kolejnymi punktami zamocowania liny asekuracyjnej. Ludzkie ciało, podobnie jak wiele elementów sprzętu wspinaczkowego, nie jest w stanie wytrzymać tak wysokich współczynników odpadnięcia, powstało więc wiele urządzeń działających jako absorbery energii, czy stopniowe hamulce. Ich celem jest rozproszenie energii działającej na ciało w taki sposób, by zmniejszyć działające siły do wartości uznawanych za bezpieczne. Via ferraty postrzegane są jako znacznie bezpieczniejsze niż wspinaczka klasyczna, jednak podczas odpadnięcia z uwagi na wysoki współczynnik odpadnięcia jak i wystające stopnie, rumowiska itp., istnieje ryzyko kontuzji.

Sprzęt

Lonża do via ferraty

Sprzęt niezbędny do asekuracji na via ferratach to: uprząż wspinaczkowa i lonża z absorberem energii. Zaleca się używanie również kasku. Zestawy do via ferraty dostępne w handlu są zazwyczaj projektowane na osoby dorosłe. Dzieci powinny posiadać pełną uprząż oraz absorber energii odpowiedni do ich masy. Mogą też być asekurowane przez inną osobę.

Korzystający z via ferraty nie potrzebują własnej liny wspinaczkowej ani stosowanych we wspinaczce przyrządów asekuracyjnych, chociaż zaleca się ich użycie na bardzo trudnych via ferratach lub do asekuracji dzieci.

Szlaki

W Polsce nie ma obecnie żadnej via ferraty. Podobny do via ferraty charakter ma Orla Perć w Tatrach Wysokich, jednak nie jest ona przystosowana do używania na niej klasycznego sprzętu przeznaczonego do autoasekuracji na via ferratach. Najbliższe via ferraty znajdują się na terenie Gór Łużyckich w pobliżu miejscowości Jonsdorf i Oybin oraz w Saksońskiej Szwajcarii.

Bibliografia

• Jan Kiełkowski, Żelazne percie Dolomitów
• Dariusz Tkaczyk, Dolomity - tom I, II i III
• Pascal Sombardier, Dolomity - najpiękniejsze via ferraty (2002), Dolomity - najciekawsze via ferraty (2007)

Linki zewnętrzne

• Dolomity - via ferraty - strona Jarka Kardasza
• Dolomity - via ferraty - strona Michała Kalisza