Victor Serge

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Victor Serge

Victor Serge[1]- właściwie: Wiktor Lwowicz Kibalczicz (В.Л. Кибальчич) (ur. 30 grudnia 1890 w Brukseli, zm. 17 listopada 1947 w mieście Meksyk), rewolucjonista rosyjski, pisarz francuskojęzyczny, publicysta, działacz Kominternu.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Jego matką była Polka z domu Pederowska, a ojcem - oficer związany z ruchem narodnickim. Urodził się w Belgii, dokąd jego rodzice wyemigrowali z powodu represji carskich. W latach 1908-1918 współdziałał z anarchistami i pisywał do pism anarchistycznych. Przebywał w tym okresie w Belgii, we Francji, w Hiszpanii i krótko w Rosji. W 1912 aresztowany i w lutym 1913 skazany we Francji na pięć lat więzienia pod zarzutem udziału w tzw.gangu Bonnota, karę odbywał m.in. w więzieniu o zaostrzonym rygorze La Santé. Uwolniony w 1916, w 1917 wyjechał do neutralnej Hiszpanii. Do Rosji wrócił w 1919 roku. Wstąpił wówczas do RKP(b) , ale aż do śmierci zachował samodzielność myślenia. W pierwszej połowie lat 20. działacz Kominternu, wysyłany w misjach zagranicznych (Niemcy, Austria). W 1925 powrócił do ZSRR. Związany z nieformalną frakcją w WKP(b) skupioną wokół Lwa Trockiego tzw. Lewicową Opozycją (Lewą Opozycją). Wobec jej porażki i odmowy złożenia samokrytyki wykluczony w 1928 z WKP(b) i na trzy miesiące uwięziony. W roku 1933 ponownie uwięziony przez OGPU i po śledztwie na Łubiance zesłany do Orenburga. W konsekwencji masowych protestów intelektualistów na Zachodzie (Romain Rolland, André Gide, Boris Souvarine, Georges Duhamel i inni), Stalin w 1936 roku, w przededniu wielkiej czystki[2], zezwolił na uwolnienie Serge'a i jego emigrację na Zachód. Po wyjeździe Serge zamieszkał początkowo w Belgii, a następnie w Paryżu i zaczął publikować relacje i analizy dotyczące rzeczywistości sowieckiej (From Lenin to Stalin (1937) i Destiny of a Revolution (1937)). Określał się jako "antystalinowski socjalista", początkowo współpracował z przebywającym na emigracji Trockim i jego synem Lwem Siedowem, później (na skutek intrygi agenta INO NKWD Marka Zborowskiego[3],) stosunki pomiędzy Trockim a Sergem zostały zerwane. Serge krytycznie odnosił się do stanowiska Trockiego wobec powstania w Kronsztadzie i wojny domowej w Hiszpanii. Sam był korespondentem paryskim POUM i oficjalnie ogłosił wstąpienie do POUM.

Po klęsce i kapitulacji Francji w 1940 wyemigrował wraz z synem do Meksyku, gdzie osłabiony wygnaniami i prześladowaniem zmarł na atak serca. Pochowany w nieoznaczonym grobie.

Przypisy

  1. powszechnie znany pod pseudonimem
  2. Serge został uwolniony i przybył do Moskwy 12 kwietnia 1936.
  3. W danych Projektu Venona występujący jako agent o pseudonimach TULIP i KANT. Dane zostały potwierdzone po latach przez Wasilija Mitrochina : Archiwum Mitrochina, t.I Poznań 2009 Wyd. Rebis Wyd. II poprawione, s. 130-133, 138-140;ISBN 978-83-7510-348-9.

Prace Serge'a dostępne w języku angielskim[edytuj | edytuj kod]

Proza[edytuj | edytuj kod]

  • The Long Dusk (1946) Tłum. Ralph Manheim; New York : The Dial Press. Oryginał: Les dernier temps, Montreal 1946.
  • The Case of Comrade Tulayev (1951) Tłum. Willard R. Trask; Hamilton. Oryginał: L'Affaire Toulaev. Paryż 1949.
  • Birth of our Power (1967) Tłum. Richard Greeman; Nowy Jork : Doubleday. Oryginał: Naissance de notre force, Paris 1931.
  • Men in Prison (1969) Tłum. Richard Greeman; Garden City, NY: Doubleday. Oryginał: Les hommes dans le prison, Paris 1930.
  • Conquered City (1975) Tłum. Richard Greeman; Garden City, NY: Doubleday. Oryginał: Ville conquise, Paris 1932.
  • Midnight in the Century (1982) Tłum. Richard Greeman; Londyn : Readers and Writers. Oryginał: S'il est minuit dans le siècle, Paris 1939.
  • The Unforgiving Years (2008) Tłum. Richard Greeman; Nowy Jork : New York Review of Books Classics. Oryginał: Les Années sans pardon, Paris 1971.

Poezja[edytuj | edytuj kod]

  • Resistance (1989) Tłum. James Brooks; San Francisco: City Lights. Oryginał: Résistance, Paris 1938.

Literatura faktu - książki[edytuj | edytuj kod]

  • From Lenin to Stalin (1937) Tłum. Ralph Manheim; New York: Pioneer Publishers. Oryginał :De Lénine à Staline, Paris 1937.
  • Russia Twenty Years After (1937) Tłum. Max Shachtman; New York: Pioneer Publishers. Oryginał: Destin d'une révolution, Paris 1937. Opublikowane również pod tytułem: Destiny of a Revolution.
  • Memoirs of a Revolutionary (1963) Tłum. Peter Sedgwick ; Oxford: Oxford University. Oryginał: Mémoires d'un révolutionnaire, 1901-1941, Paris 1951.
  • Year One of the Russian Revolution (1972) Tłum. Peter Sedgwick; London: Allen Lane. Oryginał: L'An 1 de la révolution russe, Paris 1930.
  • The Life and Death of Leon Trotsky (1973) (z Natalią Siedową) Tłum. Arnold S. Pomerans; Garden City, NY: Doubleday. Oryginał: Vie et mort de Leon Trotsky, Paris 1951.
  • What Everyone Should Know About State Repression (1979) Tłum. Judith White; London: New Park Publications. Oryginał: Les Coulisses d'une Sûreté générale. Ce que tout révolutionnaire devrait savour sur la répression, Paris 1926.

Literatura faktu. Zbiory esejów i artykułów[edytuj | edytuj kod]

  • The Century of the Unexpected – Essays on Revolution and Counter-Revolution (1994) Opracował Al Richardson; wydanie specjalne Revolutionary History, t.5 Nr 3.
  • The Serge-Trotsky Papers (1994) Opracował: D.J. Cotterill; Londyn: Pluto.
  • Revolution in Danger – Writings from Russia 1919-20 (1997) Tłum. Ian Birchall; Londyn: Redwords.
  • The Ideas of Victor Serge: A Life as a Work of Art (1997), Opracowała Susan Weissman, Londyn: Merlin Press.
  • Witness to the German Revolution (2000) Tłum. Ian Birchall; Londyn: Redwords.
  • Collected Writings on Literature and Revolution (2004) Przetłumaczył i opracował Al Richardson; Londyn: Francis Boutle.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]